ວັນຈັນ ທີ 2 ສິງຫາ 2021

ກ່ອນຈະມາເປັນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ພະທາດຫຼວງທີ່ປວງຊົນລາວສັກກາລະບູຊາ

ກ່ອນຈະມາເປັນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ພະທາດຫຼວງທີ່ປວງຊົນລາວສັກກາລະບູຊາ
S! Muan

ສະໜັບສະໜູນເນື້ອຫາ

ປະຫວັດສາດນະຄອນຫຼວງ

ເມືອງວຽງຈັນ ຫຼື ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໃນປັດຈຸບັນ ມີປະຫວັດຄວາມເປັນມາທີ່ຍາວນານຫຼາຍສະຕະວັດ ຊຶ່ງນັກຄົ້ນຄວ້າທັງພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ ໄດ້ທໍາການສຶກສາ ແລະ ຄົ້ນພົບຫຼັກຖານທາງວັດຖຸບູຮານອັນເກົ່າແກ່ ເປັນຕົ້ນແມ່ນເຄື່ອງມືທໍາມາຫາກິນ ທັງເປັນແບບໂລຫະ ແລະ ແບບຫິນ ນີ້ເປັນສິ່ງຢັ້ງຢືນໃຫ້ເຫັນວ່າ ດິນແດນທົ່ງພຽງວຽງຈັນ ມີຄົນອາໄສຢູ່ມາແລ້ວຫຼາຍກວ່າ 500,000 ປີ. ໃນປີ 2010 ທີ່ຜ່ານມາ ເນື່ອງໃນໂອກາດ ສະເຫຼີມສະຫຼອງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນຄົບຮອບ 450 ປີ ທາງໂທລະພາບແຫ່ງຊາດລາວ ກໍ່່ໄດ້ມີການເລົ່າຫວນຄືນປະຫວັດສາດນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ນັກຄົ້ນຄວ້າໄດ້ໃຫ້ຂໍ້ມູນວ່າ ມະນຸດໄດ້ເຂົ້າມາອາໄສຢູ່ຂົງເຂດນີ້ນັບຕັ້ງແຕ່ສະຕະວັດທີໜຶ່ງ ເປັນຕົ້ນມາ ໂດຍແມ່ນຊົນເຜົ່າເວດາ ໄດ້ຍົກຍ້າຍຖິ່ນຖານມາດໍາລົງຊີວິດໃນຂົງເຂດນີ້ກ່ອນໝູ່ ຕໍ່ມາກໍ່ມີເຜົ່າ ລາວ-ໄທ ຫຼື ໄທ-ລາວ ແລະ ເຜົ່າມອນ ທີ່ໄດ້ນໍາເອົາສາສະໜາພຸດເຂົ້າມາເຜີຍແຜ່ໃນແຜ່ນດິນລາວ ຊຶ່ງເມື່ອກ່ອນລ້ວນແຕ່ແມ່ນສາສະໜາພາມທັງໝົດ.

ຕາມໜັງສືອຸຣັງຄະທາດ ໄດ້ເລົ່າສືບຂານກັນມາວ່າ ເມືອງວຽງຈັນກໍ່ຮ່າງສ້າງຕົວມາຈາກບ້ານນ້ອຍໆ ທີ່ມີຊື່ວ່າ ບ້ານໜອງຄັນແທຜີເສື້ອນໍ້າ (ບ້ານສີສັງວອນໃນປັດຈຸບັນ) ໂດຍແມ່ນ ທ້າວ ບູລີຈັນ ຫຼື ອ້ວຍລ້ວຍ ເປັນເຈົ້າເມືອງ ແລະ ຕັ້ງຊື່ເມືອງວ່າ ວຽງຈັນ ຕາມຊື່ນາມມະຍົດຂອງ ບູລີຈັນ ໃນເວລານັ້ນ ຊຶ່ງບໍ່ທັນມີການຄົ້ນຄວ້າທາງວິທະຍາສາດໃດຢັ້ງຢືນໄດ້ວ່າ ຂໍ້ມູນໃນໜັງສືນີ້ເປັນຄວາມຈິງເທື່ອ. ໃນສະໄໝ ອານາຈັກສີໂຄດຕະບູນ ຖືວ່າໄດ້ຄົ້ນພົບຫຼັກຖານທາງວິທະຍາສາດ ທີ່ສໍາຄັນຫຼາຍຢ່າງ ເປັນຕົ້ນແມ່ນການຄົ້ນພົບພະພຸດທະຮູບ ເຮັດດ້ວຍຫິນ ແລະ ສິລາລືກ ຢູ່ສະຖານທີ່ດຽວກັນ ທີ່ບ້ານ ທ່າລາດ ເມືອງ ແກ້ວອຸດົມ ແຂວງວຽງຈັນ ປັດຈຸບັນ ຊຶ່ງເມື່ອກ່ອນກໍ່ເປັນອານາເຂດຂອງ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໃນສະໄໝນັ້ນ ທີ່ຢັ້ງຢືນເຖິງການນັບຖືສາສະໜາພຸດຂອງຊາວນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ. ຕໍ່ມາໃນສະຕະວັດທີສິບສອງ, ຂະເມນໄດ້ນໍາເອົາສາສະໜາພຸດ ແລະ ສິລະປະ, ວັດທະນະທໍາ ເຂົ້າມາເຜີຍແຜ່ໃນວຽງຈັນອີກຄັ້ງ ເຊິ່ງໄດ້ຄົ້ນພົບຫຼັກຖານທາງປະຫວັດສາດເຊັ່ນ: ພະພຸດທະຮູບ, ສິລາລືກ ໃນສະໄໝການແຜ່ຂະຫຍາຍອໍານາດຂອງ ພະເຈົ້າໄຊຍະວໍລະມັນທີ ເຈັດ ປັດຈຸບັນແມ່ນເພິ່ນໄດ້ເກັບຮັກສາໄວ້ຕາມສະຖານທີ່ສໍາຄັນຕ່າງໆ ບໍ່ວ່າຈະເປັນວຽງຈັນ, ຫໍພະແກ້ວ, ຫໍພິພິທະພັນແຫ່ງຊາດ, ວັງຊ້າງ ແຂວງວຽງຈັນ ເປັນຕົ້ນ.

ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນໄດ້ຖືກປົກຄອງມາເປັນເວລາຫຼາຍສະໄໝ ເດັ່ນກວ່າໝູ່ແມ່ນສະໄໝອານາຈັກ ລາວລ້ານຊ້າງ ຊຶ່ງເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ໄດ້ກາຍເປັນກະສັດລາວ ຜູ້ທີ່ຕໍ່ສູ້ຢຶດເອົາເມືອງວຽງຈັນ ແລະ ທ້ອນໂຮມອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງເຂົ້າເປັນໜຶ່ງດຽວ ແລ້ວປະກາດລາວເປັນເອກະລາດ ແລະ ມີອໍານາດອະທິປະໄຕ ຊຶ່ງຮັບຮູ້ຈາກປະເທດໃກ້ຄຽງ ໄດ້ສໍາເລັດ. ໃນປີ ຄ.ສ. 1356 ຫາ ຄ.ສ. 1560 ເວລານັ້ນເມືອງຫຼວງ ແມ່ນຍັງຕັ້ງຢູ່ນະຄອນຊຽງດົງຊຽງທອງ ແຂວງຫຼວງພະບາງ (ປັດຈຸບັນ).

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຍ້າຍນະຄອນຫຼວງ ຈາກຫຼວງພະບາງ ມາ ວຽງຈັນ?

ການຍ້າຍເມືອງຫຼວງ ມາຕັ້ງຢູ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ເມື່ອກ່ອນນັ້ນແມ່ນເປັນແຜນການຂອງ ເຈົ້າໂພຖິສະລາດ (ພໍ່ຂອງເຈົ້າໄຊເສດຖາທິລາດ) ຊຶ່ງໃນເວລານັ້ນເປັນກະສັດປົກຄອງອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງ ທີ່ມີຄວາມເຫຼື້ອມໃສສັດທາໃນພຸດທະສາສະໜາ ໂດຍມີເຫດຜົນທີ່ວ່າ ເພື່ອປ້ອງກັນໄພຂົ່ມຂູ່ຈາກອານາຈັກໃກ້ຄຽງທີ່ເຂັ້ມແຂງກວ່າ ແລະ ການຂະຫຍາຍເສດຖະກິດເນື້ອທີ່ທໍາການຜະລິດ ຊຶ່ງເຫັນວ່ານະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ມີສິ່ງອໍານວຍຄວາມສະດວກຫຼາຍຢ່າງ ເປັນຕົ້ນແມ່ນມີເນື້ອທີ່ທໍາການຜະລິດທີ່ກ້ວາງຂວາງ, ຕັ້ງຢູ່ໃຈກາງຂອງປະເທດ ແລະ ອີງໃສ່ພູມສັນຖານກໍ່ຍາກທີ່ອານາຈັກໃກ້ຄຽງຈະມາຮຸກຮານ. ໃນປີ ຄ.ສ. 1530 ຈຶ່ງໄດ້ລົງມານະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ເພື່ອສ້າງວັດວາອາຮາມ ແຕ່ການຍ້າຍເມືອງຫຼວງນັ້ນຍັງບໍ່ທັນສໍາເລັດ ເຈົ້າໂພທິສາລາດ ໄດ້ສິ້ນພະຊົນກ່ອນ ໃນປີ ຄ.ສ. 1550. ຕໍ່ມາກະສັດອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງອົງທີສິບ ພະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາທິລາດ ຫຼື ໄຊເສດຖາທິລາດ ອີງຕາມການເຫັນດີຈາກຄະນະເສນາອາມາດ ແລະ ປະຊາຊົນ ອີກທັງເພື່ອເປັນການສືບຕໍ່ຄວາມປະສົງຂອງຜູ້ເປັນພໍ່ ຈຶ່ງໄດ້ຕົກລົງເຫັນດີຍ້າຍເມືອງຫຼວງ ຈາກ ຫຼວງພະບາງ ມາຍັງ ວຽງຈັນ ໃນປີ ຄ.ສ. 1560 ແລະ ໃສ່ຊື່ວ່າ ນະຄອນຈັນທະບູລີ ສີສັດຕະນະ ຄະນະຫຸດ ອຸດຕະມະຣາດຊະທານີ (ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໃນປັດຈຸບັນ).

ຕໍ່ມາພະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາທິລາດ ກໍ່ໄດ້ນໍາພາປວງຊົນຊາວນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນສ້າງສາເມືອງຫຼວງແຫ່ງໃໝ່ໃຫ້ມີຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງ. ຕໍ່ມາປີ ຄ.ສ. 1566 ພະອົງພ້ອມກັບຊາວວຽງຈັນ ສ້າງພະທາດຫຼວງຄືນໃໝ່ ຊຶ່ງກວມເອົາພະທາດອັນເກົ່າ ທີ່ມີຄວາມສູງ 45 ແມັດ, ກວ້າງ 69 ແມັດ, ມີທາດບາລະມີ 30 ລູກ ພ້ອມດ້ວຍຫໍໄຫວ້ ແລະ ກົມມະລຽນ. ຈາກນັ້ນກໍ່ໄດ້ສ້າງວັດອີກຫຼາຍແຫ່ງເຊັ່ນ: ວັດສີເມືອງ, ວັດອິນແປງ, ວັດອົງຕື້... ສ່ວນຫໍພະແກ້ວໄດ້ສ້າງສໍາເລັດແຕ່ປີ ຄ.ສ 1556. ນອກນີ້, ພະອົງຍັງໄດ້ລົງຢ້ຽມຢາມລາດສະດອນໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ ພ້ອມນັ້ນກໍ່ໄດ້ລົບລ້າງຮີດຄອງຜີ ແລະ ສາສະໜາພາມ ຕາມເຈດຕະນາຂອງພໍ່ ທີ່ເຫຼື້ອມໃສໃນພຸດທະສາສະໜາ.

ບົດຄວາມນີ້ເປັນການລວບລວມເອົາຂໍ້ມູນຈາກປະຫວັດສາດສ່ວນໃດສ່ວນໜຶ່ງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບທີ່ໄປທີ່ມາຂອງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ວິວັດທະນາການຈາກຍຸກກ່ອນ ມາຢູ່ຍຸກປັດຈຸບັນ ເພື່ອເປັນຂໍ້ມູນໃຫ້ແກ່ການສຶກສາຕໍ່ຜູ້ອ່ານເທົ່ານັ້ນ.


ບົດຄວາມໂດຍ: Ki SingleBand

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ:

ພາບໜ້າປົກ: Clay Gilliland / flickr

Advertisement Replay Ad
ແນະນຳ Contactless ຜ້າອັດປາກສຸດເທ້ມີສະໄຕລ໌ ປ້ອງກັນເຊື້ອພະຍາດ ແລະ ໃຊ້ຊໍ້າໄດ້ພ້ອມ

ແນະນຳ Contactless ຜ້າອັດປາກສຸດເທ້ມີສະໄຕລ໌ ປ້ອງກັນເຊື້ອພະຍາດ ແລະ ໃຊ້ຊໍ້າໄດ້ພ້ອມ

5 ວິທີໂສດຢ່າງເປັນສຸກ ໂສດຢ່າງເປັນສຸກນັ້ນຈະຕ້ອງເຮັດຫຍັງແດ່?

5 ວິທີໂສດຢ່າງເປັນສຸກ ໂສດຢ່າງເປັນສຸກນັ້ນຈະຕ້ອງເຮັດຫຍັງແດ່?

ຢາກເປັນຄົນທີ່ດີຂຶ້ນກວ່າເກົ່າ ຄວນປັບປ່ຽນຫຍັງແດ່?

ຢາກເປັນຄົນທີ່ດີຂຶ້ນກວ່າເກົ່າ ຄວນປັບປ່ຽນຫຍັງແດ່?

ໄອສ໌ແລນທົດລອງຫຼຸດເວລາເຮັດວຽກເຫຼືອ 4 ມື້ຕໍ່ອາທິດ ພົບ ພະນັກງານມີຄວາມສຸກ & ເຮັດວຽກໄດ້ດີຂຶ້ນ

ໄອສ໌ແລນທົດລອງຫຼຸດເວລາເຮັດວຽກເຫຼືອ 4 ມື້ຕໍ່ອາທິດ ພົບ ພະນັກງານມີຄວາມສຸກ & ເຮັດວຽກໄດ້ດີຂຶ້ນ

"ມະໂນ" ຫຼື "ເລື່ອງຈິງ" ? ຄິດໄປເອງບໍວ່າເຂົາມັກ?

"ມະໂນ" ຫຼື "ເລື່ອງຈິງ" ? ຄິດໄປເອງບໍວ່າເຂົາມັກ?

ເຈົ້າປຽບດັ່ງສັດຊະນິດໃດໃນ Chronotype ອີງຕາມເວລານອນ ແລະ ເວລາເຮັດວຽກຂອງເຈົ້າ?

ເຈົ້າປຽບດັ່ງສັດຊະນິດໃດໃນ Chronotype ອີງຕາມເວລານອນ ແລະ ເວລາເຮັດວຽກຂອງເຈົ້າ?

10 Prefixes ທີ່ທຸກຄົນຄວນຮູ້ ເພື່ອຈື່ຈຳຄຳສັບພາສາອັງກິດໄດ້ງ່າຍ ແລະ ຫຼາຍຂຶ້ນ

10 Prefixes ທີ່ທຸກຄົນຄວນຮູ້ ເພື່ອຈື່ຈຳຄຳສັບພາສາອັງກິດໄດ້ງ່າຍ ແລະ ຫຼາຍຂຶ້ນ

ຈິດຕະວິທະຍາ ວ່າດ້ວຍ "ການເຫັນຕ່າງ" ເຮັດແນວໃດຈຶ່ງຈະຢູ່ຮ່ວມກັນໄດ້?

ຈິດຕະວິທະຍາ ວ່າດ້ວຍ "ການເຫັນຕ່າງ" ເຮັດແນວໃດຈຶ່ງຈະຢູ່ຮ່ວມກັນໄດ້?

5 ສິ່ງທີ່ບໍ່ຄວນເຮັດຢ່າງເດັດຂາດ ເມື່ອຂັບລົດຕອນຝົນຕົກ

5 ສິ່ງທີ່ບໍ່ຄວນເຮັດຢ່າງເດັດຂາດ ເມື່ອຂັບລົດຕອນຝົນຕົກ

ຄວາມເຄັ່ງຄຽດຈາກການວ່າງງານ ເມື່ອພະຍາດລະບາດນຳພາຄວາມເສົ້າເຂົ້າມາ ແລະ ວິທີຮັບມື

ຄວາມເຄັ່ງຄຽດຈາກການວ່າງງານ ເມື່ອພະຍາດລະບາດນຳພາຄວາມເສົ້າເຂົ້າມາ ແລະ ວິທີຮັບມື

ຄວາມສຳພັນທີ່ມີຄຸນນະພາບ ສຳຄັນກວ່າເງິນຄຳ ຊື່ສຽງ ຫຼື ຕຳແໜ່ງໃຫຍ່ໂຕ

ຄວາມສຳພັນທີ່ມີຄຸນນະພາບ ສຳຄັນກວ່າເງິນຄຳ ຊື່ສຽງ ຫຼື ຕຳແໜ່ງໃຫຍ່ໂຕ

ເຂົ້າໃຈການຍົກເວັ້ນອາກອນລາຍໄດ້ຈາກເງິນເດືອນ ສຳລັບຜູ້ມີລາຍໄດ້ 5 ລ້ານກີບລົງມາ

ເຂົ້າໃຈການຍົກເວັ້ນອາກອນລາຍໄດ້ຈາກເງິນເດືອນ ສຳລັບຜູ້ມີລາຍໄດ້ 5 ລ້ານກີບລົງມາ

ຜູ້ຊ່ຽວຊານຕອບຂໍ້ສົງໄສ ກ່ຽວກັບການໃຫ້ວັກຊີນປ້ອງກັນໂຄວິດ-19 ຢູ່ ລາວ : ທ່ານຢາກຮູ້ ເຮົາມີຄຳຕອບ

ຜູ້ຊ່ຽວຊານຕອບຂໍ້ສົງໄສ ກ່ຽວກັບການໃຫ້ວັກຊີນປ້ອງກັນໂຄວິດ-19 ຢູ່ ລາວ : ທ່ານຢາກຮູ້ ເຮົາມີຄຳຕອບ

"ໄຂ້ໃຈ" ເກີດຂຶ້ນໄດ້ແທ້ ການແພດຍຸກກາງຖືເປັນອາການເຈັບປ່ວຍ ແລະ ກໍມີວິທີປິ່ນປົວນຳ!

"ໄຂ້ໃຈ" ເກີດຂຶ້ນໄດ້ແທ້ ການແພດຍຸກກາງຖືເປັນອາການເຈັບປ່ວຍ ແລະ ກໍມີວິທີປິ່ນປົວນຳ!

ນັກສຶກສາຈົບໃໝ່ "ບໍ່ມີວຽກເຮັດ" ຍ້ອນທັກສະບໍ່ກົງກັບທີ່ຕະຫຼາດຕ້ອງການ

ນັກສຶກສາຈົບໃໝ່ "ບໍ່ມີວຽກເຮັດ" ຍ້ອນທັກສະບໍ່ກົງກັບທີ່ຕະຫຼາດຕ້ອງການ

6 ອົງປະກອບຂອງການເປັນ Startup ທີ່ທ່ານຄວນຮູ້ກ່ອນລົງມື

6 ອົງປະກອບຂອງການເປັນ Startup ທີ່ທ່ານຄວນຮູ້ກ່ອນລົງມື

ຢ່າຫາເຮັດເດີ້! 10 ຂໍ້ຜິດພາດ ໃນການຫຼຸດນ້ຳໜັກທີ່ເຈົ້າບໍ່ຄວນເຮັດ

ຢ່າຫາເຮັດເດີ້! 10 ຂໍ້ຜິດພາດ ໃນການຫຼຸດນ້ຳໜັກທີ່ເຈົ້າບໍ່ຄວນເຮັດ

ຂໍ້ຄວນຮູ້ກ່ຽວກັບການໃຫ້ "ວັກຊີນກັນພະຍາດ" ຢູ່ ສປປ ລາວ

ຂໍ້ຄວນຮູ້ກ່ຽວກັບການໃຫ້ "ວັກຊີນກັນພະຍາດ" ຢູ່ ສປປ ລາວ

12 ເລື່ອງງ່າຍໆທີ່ໃຜກໍສາມາດເຮັດໄດ້ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ໂຕເອງເບິ່ງເປັນຄົນ "ສະຫຼາດ" ໂດຍບໍ່ຕ້ອງເວົ້າອອກມາ

12 ເລື່ອງງ່າຍໆທີ່ໃຜກໍສາມາດເຮັດໄດ້ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ໂຕເອງເບິ່ງເປັນຄົນ "ສະຫຼາດ" ໂດຍບໍ່ຕ້ອງເວົ້າອອກມາ

5 ເຄື່ອງດື່ມບັນເທົາອາການປວດທ້ອງປະຈຳເດືອນ

5 ເຄື່ອງດື່ມບັນເທົາອາການປວດທ້ອງປະຈຳເດືອນ

ສົ່ງອີເມວຫາໝູ່

ສົ່ງໃຫ້ໝູ່ຫຼາຍຄົນ “,” (ສົ່ງພ້ອມກັນຫຼາຍສຸດ 50 ອີເມວ)

ສົ່ງອີເມວ