ວັນພຸດ ທີ 16 ມິຖຸນາ 2021

ກົດໝາຍທີ່ຄົນລາວຄວນຮູ້: ໂທດທາງອາຍາມີລັກສະນະຄືແນວໃດແດ່?

ກົດໝາຍທີ່ຄົນລາວຄວນຮູ້: ໂທດທາງອາຍາມີລັກສະນະຄືແນວໃດແດ່?
S! Muan

ສະໜັບສະໜູນເນື້ອຫາ

ປະມວນອາຍາ ສະບັບເລກທີ 26/ສພຊ, ລົງວັນທີ 17 ພຶດສະພາ 2017 ມາດຕາ 42 ກໍານົດວ່າ "ໂທດ ແມ່ນ ມາດຕະການບັງຄັບຂອງລັດ ທີ່ກໍານົດໄວ້ໃນກົດໝາຍອາຍາ, ນໍາໃຊ້ເພື່ອຈໍາກັດສິດ, ຕັດສິດ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດຂອງຜູ້ກະທໍາຜິດ". 

ຕາມຄວາມໝາຍດັ່ງກ່າວ ໂທດທາງອາຍາ ຄື ຜົນຮ້າຍທີ່ຜູ້ກະທໍາຜິດໄດ້ຮັບ ຫຼື ຄວາມໝາຍອີກຢ່າງໜຶ່ງ ກໍຄື ໂທດທາງອາຍາ ໝາຍເຖິງ ໂທດທີ່ກົດໝາຍກໍານົດໄວ້ ຊຶ່ງມີແຕ່ລັດເທົ່ານັ້ນ ທີ່ຈະເປັນຜູ້ກໍານົດໂທດ ແລະ ວາງໂທດ ໃຫ້ແກ່ຜູ້ກະທໍາຜິດ ກໍຄື ສານເປັນຜູ້ວາງໂທດ ຕາມລັກສະນະ ແລະ ລະດັບຄວາມເປັນອັນຕະລາຍຕໍ່ສັງຄົມຂອງການກະທໍາຜິດ, ບຸກຄະລິກະພາບຂອງຜູ້ກະທໍາຜິດ ແລະ ສາເຫດທີ່ພາໃຫ້ມີການຫຼຸດຜ່ອນ ຫຼື ເພີ່ມຄວາມຮັບຜິດຊອບທາງອາຍາ ໂດຍຈະຮັບໂທດແທນກັນບໍ່ໄດ້ ເພາະໂທດທາງອາຍາເປັນໂທດທີ່ວາງໃສ່ສະເພາະບຸກຄົນທີ່ໄດ້ກະທໍາຜິດເທົ່ານັ້ນ ແລະ ເປັນຫຼັກການທີ່ສາກົນຍອມຮັບ ແລະ ປະຕິບັດທົ່ວໄປ. 

ໂທດທາງອາຍາ ມີລັກສະນະທີ່ສໍາຄັນ 3 ປະການ ດັ່ງນີ້: 

  1. ໂທດ ແມ່ນ ຂໍ້ບັງຄັບຂອງກົດໝາຍອາຍາ ແລະ ສິ່ງທີ່ຈະເປັນຂໍ້ບັງຄັບໄດ້ຕ້ອງມີລັກສະນະເປັນການກະທໍາ ຫຼື ການເມີນເສີຍ ຂອງຜູ້ກະທໍາຜິດ ທີ່ເປັນອັນຕະລາຍຕໍ່ລະບອບການເມືອງ, ເສດຖະກິດ ຫຼື ສັງຄົມ, ຜົນປະໂຫຍດຂອງລັດ, ສິດ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດອັນຊອບທໍາຂອງພົນລະເມືອງ ແລະ ການຈັດຕັ້ງ, ຊີວິດ, ສຸຂະພາບ, ກຽດສັກສີ, ສິດ ແລະ ເສລີພາບ ຂອງພົນລະເມືອງ, ຄວາມສະຫງົບຂອງຊາດ ຫຼື ຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບຮ້ອຍຂອງສັງຄົມ ຊຶ່ງໄດ້ກໍ່ນົດໄວ້ໃນປະມວນກົດໝາຍອາຍາ ແລະ ກົດໝາຍສະບັບອື່ນ ທີ່ກໍານົດການກະທໍາຜິດທາງອາຍາ ແລະ ໂທດ, ສະນັ້ນ ໂທດທາງອາຍາ ຈຶ່ງເປັນຜົນຮ້າຍຢ່າງໜຶ່ງ ທີ່ຜູ້ກະທໍາຜິດໄດ້ຮັບ ເນື່ອງຈາກການລະເມີດຂໍ້ບັງຄັບຂອງກົດໝາຍອາຍາ; 
  2. ຜູ້ມີສິດນໍາໃຊ້ໂທດ ໝາຍເຖິງ ອົງການທີ່ກົດໝາຍກໍານົດໄວ້ ຫຼື ອົງການທີ່ຈະລົງໂທດທາງອາຍາຕໍ່ຜູ້ກະທໍາຜິດໄດ້ ຈະຕ້ອງເປັນອົງການທີ່ກົດໝາຍໄດ້ມອບສິດອໍານາດໃຫ້ພິຈາລະນາລົງໂທດທາງອາຍາ ຄື ອົງການທີ່ດໍາເນີນຄະດີອາຍາ ຕາມທີ່ໄດ້ກໍານົດໄວ້ໃນກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການດໍາເນີນຄະດີອາຍາ. ຖ້າໃນກໍລະນີທີ່ເປັນເປັນອົງການ ຫຼື ບຸກຄົນ ຊຶ່ງກົດໝາຍບໍ່ໄດ້ກໍານົດໃຫ້ມີສິດລົງໂທດທາງອາຍານັ້ນ ຫາກໄດ້ມີພຶດຕິກໍາທີ່ມີຜົນຮ້າຍຕໍ່ຮ່າງກາຍຂອງບຸກຄົນອື່ນ ຜົນຮ້າຍດັ່ງກ່າວຍ່ອມບໍ່ແມ່ນການລົງໂທດທາງອາຍາ ເຊັ່ນ ພໍ່ແມ່ຕີລູກເພື່ອສັ່ງສອນ ຍ້ອນໄປລັກຊັບຂອງບຸກຄົນອື່ນ ໃນກໍລະນີນີ້ບໍ່ແມ່ນໂທດທາງອາຍາ ເນື່ອງຈາກພໍ່ແມ່ນັ້ນ ກົດໝາຍບໍ່ໄດ້ກໍານົດໃຫ້ພໍ່ແມ່ມີສິດລົງໂທດຕໍ່ລູກຂອງຕົນ ເມື່ອມີການກະທໍາຜິດເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ໃນກໍລະນີທີ່ຜູ້ກະທໍາຜິດໄດ້ລົງໂທດຕົນເອງ ດ້ວຍການຂ້າຕົນເອງຕາຍ ກໍລະນີດັ່ງກ່າວ ການຕາຍກໍບໍ່ແມ່ນໂທດທາງອາຍາ ເນື່ອງຈາກວ່າບຸກຄົນນັ້ນບໍ່ມີສິດລົງໂທດທາງອາຍາຕໍ່ຕົນເອງໄດ້ ແລະ ກໍບໍ່ສາມາດເອີ້ນວ່າເປັນການລົງໂທດທາງອາຍາໄດ້. ໃນປັດຈຸບັນ ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການດໍາເນີນຄະດີອາຍາເທົ່ານັ້ນ ກໍານົດໃຫ້ສານປະຊາຊົນເປັນອົງການທີ່ມີສິດໃນການຕັດສີນ ຫຼື ພິພາກສາຄະດີອາຍາ ແລະ ລົງໂທດທາງອາຍາຕໍ່ຜູ້ກະທໍາຜິດ; 
  3. ເມື່ອມີການກະທໍາຜິດ ຕ້ອງມີຄວາມຮັບຜິດຊອບທາງອາຍານັ້ນ ຍ່ອມມີຄວາມໝາຍວ່າ ຜູ້ກະທໍາຜິດນັ້ນໄດ້ລະເມີດບັນທັດຖານຂອງສັງຄົມ. ການທີ່ຜູ້ກະທໍາຜິດໄດ້ຮັບໂທດນັ້ນ ເປັນການຕອບແທນ ຫຼື ການຕອບສະໜອງຕໍ່ການກະທໍາຂອງຜູ້ກ່ຽວ ຊຶ່ງການກະທໍານັ້ນເປັນການລະເມີດປະມວນກົດໝາຍອາຍາ ແລະ ກົດໝາຍສະບັບອື່ນ ທີ່ກໍານົດການກະທໍາຜິດທາງອາຍາ ແລະ ໂທດ ແລະ ການຕອບແທນດັ່ງກ່າວ ອາດມີລັກສະນະເປັນການຕໍານິວິຈານຜູ້ກະທໍາຜິດວ່າ ໄດ້ລະເມີດກົດໝາຍ ຈຶ່ງເຫັນສົມຄວນໄດ້ຮັບໂທດທາງອາຍາ. 

ເອກະລັກທີ່ສໍາຄັນຂອງກົດໝາຍອາຍາ ໃນເລື່ອງກ່ຽວກັບໂທດທາງອາຍານັ້ນ ໄດ້ປາກົດໃນປະມວນກົດ  ໝາຍອາຍາ ມາດຕາ 4 ພື້ນຖານຂອງຄວາມຮັບຜິດຊອບທາງອາຍາ ຊຶ່ງກໍານົດວ່າ "ບຸກຄົນ, ນິຕິບຸກຄົນໃດ ຈະມີຄວາມຮັບຜິດຊອບທາງອາຍາ ແລະ ຈະຖືກລົງໂທດທາງອາຍາໄດ້ ກໍຕໍ່ເມື່ອບຸກຄົນ, ນິຕິບຸກຄົນນັ້ນ ຫາກມີການກະທໍາ ທີ່ເປັນອັນຕະລາຍຕໍ່ສັງຄົມ ຊຶ່ງໄດ້ກໍານົດໄວ້ໃນປະມວນກົດໝາຍອາຍາສະບັບນີ້ ແລະ ກົດໝາຍສະບັບອື່ນ ທີ່ກໍານົດການກະທໍາຜິດທາງອາຍາ ແລະ ໂທດ ແລະ ເມື່ອມີຄໍາຕັດສີນຂອງສານທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ" ອັນເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນດີໃນຫຼັກການທີ່ວ່າ "ບໍ່ມີໂທດ ຖ້າກົດໝາຍບໍ່ກໍານົດ" ຊຶ່ງເປັນໄປຕາມຫຼັກການພື້ນຖານຂອງກົດໝາຍອາຍານັ້ນເອງ. 


ບົດຄວາມໂດຍ: ວິລະວົງ ຍຸບົນພາກ 

ອ້າງອີງ: 

  • ປະມວນກົດໝາຍອາຍາ ສະບັບເລກທີ 26/ສພຊ, ລົງວັນທີ 17 ພຶດສະພາ 2017 

 

 

Advertisement Replay Ad
ຄວາມເຄັ່ງຄຽດຈາກການວ່າງງານ ເມື່ອພະຍາດລະບາດນຳພາຄວາມເສົ້າເຂົ້າມາ ແລະ ວິທີຮັບມື

ຄວາມເຄັ່ງຄຽດຈາກການວ່າງງານ ເມື່ອພະຍາດລະບາດນຳພາຄວາມເສົ້າເຂົ້າມາ ແລະ ວິທີຮັບມື

ຄວາມສຳພັນທີ່ມີຄຸນນະພາບ ສຳຄັນກວ່າເງິນຄຳ ຊື່ສຽງ ຫຼື ຕຳແໜ່ງໃຫຍ່ໂຕ

ຄວາມສຳພັນທີ່ມີຄຸນນະພາບ ສຳຄັນກວ່າເງິນຄຳ ຊື່ສຽງ ຫຼື ຕຳແໜ່ງໃຫຍ່ໂຕ

ເຂົ້າໃຈການຍົກເວັ້ນອາກອນລາຍໄດ້ຈາກເງິນເດືອນ ສຳລັບຜູ້ມີລາຍໄດ້ 5 ລ້ານກີບລົງມາ

ເຂົ້າໃຈການຍົກເວັ້ນອາກອນລາຍໄດ້ຈາກເງິນເດືອນ ສຳລັບຜູ້ມີລາຍໄດ້ 5 ລ້ານກີບລົງມາ

ຜູ້ຊ່ຽວຊານຕອບຂໍ້ສົງໄສ ກ່ຽວກັບການໃຫ້ວັກຊີນປ້ອງກັນໂຄວິດ-19 ຢູ່ ລາວ : ທ່ານຢາກຮູ້ ເຮົາມີຄຳຕອບ

ຜູ້ຊ່ຽວຊານຕອບຂໍ້ສົງໄສ ກ່ຽວກັບການໃຫ້ວັກຊີນປ້ອງກັນໂຄວິດ-19 ຢູ່ ລາວ : ທ່ານຢາກຮູ້ ເຮົາມີຄຳຕອບ

"ໄຂ້ໃຈ" ເກີດຂຶ້ນໄດ້ແທ້ ການແພດຍຸກກາງຖືເປັນອາການເຈັບປ່ວຍ ແລະ ກໍມີວິທີປິ່ນປົວນຳ!

"ໄຂ້ໃຈ" ເກີດຂຶ້ນໄດ້ແທ້ ການແພດຍຸກກາງຖືເປັນອາການເຈັບປ່ວຍ ແລະ ກໍມີວິທີປິ່ນປົວນຳ!

ນັກສຶກສາຈົບໃໝ່ "ບໍ່ມີວຽກເຮັດ" ຍ້ອນທັກສະບໍ່ກົງກັບທີ່ຕະຫຼາດຕ້ອງການ

ນັກສຶກສາຈົບໃໝ່ "ບໍ່ມີວຽກເຮັດ" ຍ້ອນທັກສະບໍ່ກົງກັບທີ່ຕະຫຼາດຕ້ອງການ

6 ອົງປະກອບຂອງການເປັນ Startup ທີ່ທ່ານຄວນຮູ້ກ່ອນລົງມື

6 ອົງປະກອບຂອງການເປັນ Startup ທີ່ທ່ານຄວນຮູ້ກ່ອນລົງມື

ຢ່າຫາເຮັດເດີ້! 10 ຂໍ້ຜິດພາດ ໃນການຫຼຸດນ້ຳໜັກທີ່ເຈົ້າບໍ່ຄວນເຮັດ

ຢ່າຫາເຮັດເດີ້! 10 ຂໍ້ຜິດພາດ ໃນການຫຼຸດນ້ຳໜັກທີ່ເຈົ້າບໍ່ຄວນເຮັດ

ຂໍ້ຄວນຮູ້ກ່ຽວກັບການໃຫ້ "ວັກຊີນກັນພະຍາດ" ຢູ່ ສປປ ລາວ

ຂໍ້ຄວນຮູ້ກ່ຽວກັບການໃຫ້ "ວັກຊີນກັນພະຍາດ" ຢູ່ ສປປ ລາວ

12 ເລື່ອງງ່າຍໆທີ່ໃຜກໍສາມາດເຮັດໄດ້ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ໂຕເອງເບິ່ງເປັນຄົນ "ສະຫຼາດ" ໂດຍບໍ່ຕ້ອງເວົ້າອອກມາ

12 ເລື່ອງງ່າຍໆທີ່ໃຜກໍສາມາດເຮັດໄດ້ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ໂຕເອງເບິ່ງເປັນຄົນ "ສະຫຼາດ" ໂດຍບໍ່ຕ້ອງເວົ້າອອກມາ

5 ເຄື່ອງດື່ມບັນເທົາອາການປວດທ້ອງປະຈຳເດືອນ

5 ເຄື່ອງດື່ມບັນເທົາອາການປວດທ້ອງປະຈຳເດືອນ

ທັກແຊັດເຂົາໄປກ່ອນຕ້ອງເຮັດແນວໃດ? ລວມເຄັດລັບທັກໄປແນວໃດບໍ່ໃຫ້ນົກ

ທັກແຊັດເຂົາໄປກ່ອນຕ້ອງເຮັດແນວໃດ? ລວມເຄັດລັບທັກໄປແນວໃດບໍ່ໃຫ້ນົກ

ຕ້ອງອ່ານ 10 ຄວາມລັບແຫ່ງອາຫານ! ໄຂມັນບໍ່ດີຕໍ່ສຸຂະພາບແທ້ບໍ່?

ຕ້ອງອ່ານ 10 ຄວາມລັບແຫ່ງອາຫານ! ໄຂມັນບໍ່ດີຕໍ່ສຸຂະພາບແທ້ບໍ່?

ມີຄູ່ຊີວິດທີ່ດີມີໄຊໄປເກີນເຄິ່ງ! ຄວາມລັບຂອງຄວາມສຳເລັດທີ່ກ່ຽວພັນກັບຄູ່ຊີວິດທີ່ເຈົ້າເລືອກ

ມີຄູ່ຊີວິດທີ່ດີມີໄຊໄປເກີນເຄິ່ງ! ຄວາມລັບຂອງຄວາມສຳເລັດທີ່ກ່ຽວພັນກັບຄູ່ຊີວິດທີ່ເຈົ້າເລືອກ

ແຈກຄູ່ມື ວິທີການ "ເຊົາໂສດ" ໃຫ້ທັນ ກ່ອນວັນແຫ່ງຄວາມຮັກຈະມາ

ແຈກຄູ່ມື ວິທີການ "ເຊົາໂສດ" ໃຫ້ທັນ ກ່ອນວັນແຫ່ງຄວາມຮັກຈະມາ

ເຈົ້າຕ້ອງການເງິນເດືອນເທົ່າໃດ? ຄໍາຖາມງ່າຍໆທີ່ຕອບບໍ່ງ່າຍ ເຄັດລັບກ່ອນຕອບຄຳຖາມສຳພາດວຽກ!

ເຈົ້າຕ້ອງການເງິນເດືອນເທົ່າໃດ? ຄໍາຖາມງ່າຍໆທີ່ຕອບບໍ່ງ່າຍ ເຄັດລັບກ່ອນຕອບຄຳຖາມສຳພາດວຽກ!

ເຄັດລັບການຕັ້ງຄຳປະຕິຍານປີໃໝ່ ເຮັດແບບນີ້ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ເຈົ້າເຮັດມັນໄດ້ສຳເລັດ

ເຄັດລັບການຕັ້ງຄຳປະຕິຍານປີໃໝ່ ເຮັດແບບນີ້ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ເຈົ້າເຮັດມັນໄດ້ສຳເລັດ

ຣີວິວລິບສະຕິກຕີມງານແຕ່ງ ງານນີ້ເປັນແຂກງານໜ້າອາດເປັນເຈົ້າສາວ

ຣີວິວລິບສະຕິກຕີມງານແຕ່ງ ງານນີ້ເປັນແຂກງານໜ້າອາດເປັນເຈົ້າສາວ

ພັກຜ່ອນຕາກອາກາດ ທ່າມກາງທຳມະຊາດສີຂຽວກວ້າງໃຫຍ່ ແລະ ສວນກາເຟ ທີ່ Mystic Mountain Coffee

ພັກຜ່ອນຕາກອາກາດ ທ່າມກາງທຳມະຊາດສີຂຽວກວ້າງໃຫຍ່ ແລະ ສວນກາເຟ ທີ່ Mystic Mountain Coffee

Soft Skills ແລະ Hard Skills ແມ່ນຫຍັງ? ຍ້ອນຫຍັງຈຶ່ງເປັນໂຕຕັດສິນວ່າຈະໄດ້ວຽກ ຫຼື ບໍ່?

Soft Skills ແລະ Hard Skills ແມ່ນຫຍັງ? ຍ້ອນຫຍັງຈຶ່ງເປັນໂຕຕັດສິນວ່າຈະໄດ້ວຽກ ຫຼື ບໍ່?

ສົ່ງອີເມວຫາໝູ່

ສົ່ງໃຫ້ໝູ່ຫຼາຍຄົນ “,” (ສົ່ງພ້ອມກັນຫຼາຍສຸດ 50 ອີເມວ)

ສົ່ງອີເມວ