ວັນອາທິດ ທີ 1 ພະຈິກ 2020

ກົດໝາຍທີ່ຄົນລາວຄວນຮູ້: ໂທດທາງອາຍາມີລັກສະນະຄືແນວໃດແດ່?

ກົດໝາຍທີ່ຄົນລາວຄວນຮູ້: ໂທດທາງອາຍາມີລັກສະນະຄືແນວໃດແດ່?
S! Muan

ສະໜັບສະໜູນເນື້ອຫາ

ປະມວນອາຍາ ສະບັບເລກທີ 26/ສພຊ, ລົງວັນທີ 17 ພຶດສະພາ 2017 ມາດຕາ 42 ກໍານົດວ່າ "ໂທດ ແມ່ນ ມາດຕະການບັງຄັບຂອງລັດ ທີ່ກໍານົດໄວ້ໃນກົດໝາຍອາຍາ, ນໍາໃຊ້ເພື່ອຈໍາກັດສິດ, ຕັດສິດ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດຂອງຜູ້ກະທໍາຜິດ". 

ຕາມຄວາມໝາຍດັ່ງກ່າວ ໂທດທາງອາຍາ ຄື ຜົນຮ້າຍທີ່ຜູ້ກະທໍາຜິດໄດ້ຮັບ ຫຼື ຄວາມໝາຍອີກຢ່າງໜຶ່ງ ກໍຄື ໂທດທາງອາຍາ ໝາຍເຖິງ ໂທດທີ່ກົດໝາຍກໍານົດໄວ້ ຊຶ່ງມີແຕ່ລັດເທົ່ານັ້ນ ທີ່ຈະເປັນຜູ້ກໍານົດໂທດ ແລະ ວາງໂທດ ໃຫ້ແກ່ຜູ້ກະທໍາຜິດ ກໍຄື ສານເປັນຜູ້ວາງໂທດ ຕາມລັກສະນະ ແລະ ລະດັບຄວາມເປັນອັນຕະລາຍຕໍ່ສັງຄົມຂອງການກະທໍາຜິດ, ບຸກຄະລິກະພາບຂອງຜູ້ກະທໍາຜິດ ແລະ ສາເຫດທີ່ພາໃຫ້ມີການຫຼຸດຜ່ອນ ຫຼື ເພີ່ມຄວາມຮັບຜິດຊອບທາງອາຍາ ໂດຍຈະຮັບໂທດແທນກັນບໍ່ໄດ້ ເພາະໂທດທາງອາຍາເປັນໂທດທີ່ວາງໃສ່ສະເພາະບຸກຄົນທີ່ໄດ້ກະທໍາຜິດເທົ່ານັ້ນ ແລະ ເປັນຫຼັກການທີ່ສາກົນຍອມຮັບ ແລະ ປະຕິບັດທົ່ວໄປ. 

ໂທດທາງອາຍາ ມີລັກສະນະທີ່ສໍາຄັນ 3 ປະການ ດັ່ງນີ້: 

  1. ໂທດ ແມ່ນ ຂໍ້ບັງຄັບຂອງກົດໝາຍອາຍາ ແລະ ສິ່ງທີ່ຈະເປັນຂໍ້ບັງຄັບໄດ້ຕ້ອງມີລັກສະນະເປັນການກະທໍາ ຫຼື ການເມີນເສີຍ ຂອງຜູ້ກະທໍາຜິດ ທີ່ເປັນອັນຕະລາຍຕໍ່ລະບອບການເມືອງ, ເສດຖະກິດ ຫຼື ສັງຄົມ, ຜົນປະໂຫຍດຂອງລັດ, ສິດ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດອັນຊອບທໍາຂອງພົນລະເມືອງ ແລະ ການຈັດຕັ້ງ, ຊີວິດ, ສຸຂະພາບ, ກຽດສັກສີ, ສິດ ແລະ ເສລີພາບ ຂອງພົນລະເມືອງ, ຄວາມສະຫງົບຂອງຊາດ ຫຼື ຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບຮ້ອຍຂອງສັງຄົມ ຊຶ່ງໄດ້ກໍ່ນົດໄວ້ໃນປະມວນກົດໝາຍອາຍາ ແລະ ກົດໝາຍສະບັບອື່ນ ທີ່ກໍານົດການກະທໍາຜິດທາງອາຍາ ແລະ ໂທດ, ສະນັ້ນ ໂທດທາງອາຍາ ຈຶ່ງເປັນຜົນຮ້າຍຢ່າງໜຶ່ງ ທີ່ຜູ້ກະທໍາຜິດໄດ້ຮັບ ເນື່ອງຈາກການລະເມີດຂໍ້ບັງຄັບຂອງກົດໝາຍອາຍາ; 
  2. ຜູ້ມີສິດນໍາໃຊ້ໂທດ ໝາຍເຖິງ ອົງການທີ່ກົດໝາຍກໍານົດໄວ້ ຫຼື ອົງການທີ່ຈະລົງໂທດທາງອາຍາຕໍ່ຜູ້ກະທໍາຜິດໄດ້ ຈະຕ້ອງເປັນອົງການທີ່ກົດໝາຍໄດ້ມອບສິດອໍານາດໃຫ້ພິຈາລະນາລົງໂທດທາງອາຍາ ຄື ອົງການທີ່ດໍາເນີນຄະດີອາຍາ ຕາມທີ່ໄດ້ກໍານົດໄວ້ໃນກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການດໍາເນີນຄະດີອາຍາ. ຖ້າໃນກໍລະນີທີ່ເປັນເປັນອົງການ ຫຼື ບຸກຄົນ ຊຶ່ງກົດໝາຍບໍ່ໄດ້ກໍານົດໃຫ້ມີສິດລົງໂທດທາງອາຍານັ້ນ ຫາກໄດ້ມີພຶດຕິກໍາທີ່ມີຜົນຮ້າຍຕໍ່ຮ່າງກາຍຂອງບຸກຄົນອື່ນ ຜົນຮ້າຍດັ່ງກ່າວຍ່ອມບໍ່ແມ່ນການລົງໂທດທາງອາຍາ ເຊັ່ນ ພໍ່ແມ່ຕີລູກເພື່ອສັ່ງສອນ ຍ້ອນໄປລັກຊັບຂອງບຸກຄົນອື່ນ ໃນກໍລະນີນີ້ບໍ່ແມ່ນໂທດທາງອາຍາ ເນື່ອງຈາກພໍ່ແມ່ນັ້ນ ກົດໝາຍບໍ່ໄດ້ກໍານົດໃຫ້ພໍ່ແມ່ມີສິດລົງໂທດຕໍ່ລູກຂອງຕົນ ເມື່ອມີການກະທໍາຜິດເກີດຂຶ້ນ ຫຼື ໃນກໍລະນີທີ່ຜູ້ກະທໍາຜິດໄດ້ລົງໂທດຕົນເອງ ດ້ວຍການຂ້າຕົນເອງຕາຍ ກໍລະນີດັ່ງກ່າວ ການຕາຍກໍບໍ່ແມ່ນໂທດທາງອາຍາ ເນື່ອງຈາກວ່າບຸກຄົນນັ້ນບໍ່ມີສິດລົງໂທດທາງອາຍາຕໍ່ຕົນເອງໄດ້ ແລະ ກໍບໍ່ສາມາດເອີ້ນວ່າເປັນການລົງໂທດທາງອາຍາໄດ້. ໃນປັດຈຸບັນ ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍການດໍາເນີນຄະດີອາຍາເທົ່ານັ້ນ ກໍານົດໃຫ້ສານປະຊາຊົນເປັນອົງການທີ່ມີສິດໃນການຕັດສີນ ຫຼື ພິພາກສາຄະດີອາຍາ ແລະ ລົງໂທດທາງອາຍາຕໍ່ຜູ້ກະທໍາຜິດ; 
  3. ເມື່ອມີການກະທໍາຜິດ ຕ້ອງມີຄວາມຮັບຜິດຊອບທາງອາຍານັ້ນ ຍ່ອມມີຄວາມໝາຍວ່າ ຜູ້ກະທໍາຜິດນັ້ນໄດ້ລະເມີດບັນທັດຖານຂອງສັງຄົມ. ການທີ່ຜູ້ກະທໍາຜິດໄດ້ຮັບໂທດນັ້ນ ເປັນການຕອບແທນ ຫຼື ການຕອບສະໜອງຕໍ່ການກະທໍາຂອງຜູ້ກ່ຽວ ຊຶ່ງການກະທໍານັ້ນເປັນການລະເມີດປະມວນກົດໝາຍອາຍາ ແລະ ກົດໝາຍສະບັບອື່ນ ທີ່ກໍານົດການກະທໍາຜິດທາງອາຍາ ແລະ ໂທດ ແລະ ການຕອບແທນດັ່ງກ່າວ ອາດມີລັກສະນະເປັນການຕໍານິວິຈານຜູ້ກະທໍາຜິດວ່າ ໄດ້ລະເມີດກົດໝາຍ ຈຶ່ງເຫັນສົມຄວນໄດ້ຮັບໂທດທາງອາຍາ. 

ເອກະລັກທີ່ສໍາຄັນຂອງກົດໝາຍອາຍາ ໃນເລື່ອງກ່ຽວກັບໂທດທາງອາຍານັ້ນ ໄດ້ປາກົດໃນປະມວນກົດ  ໝາຍອາຍາ ມາດຕາ 4 ພື້ນຖານຂອງຄວາມຮັບຜິດຊອບທາງອາຍາ ຊຶ່ງກໍານົດວ່າ "ບຸກຄົນ, ນິຕິບຸກຄົນໃດ ຈະມີຄວາມຮັບຜິດຊອບທາງອາຍາ ແລະ ຈະຖືກລົງໂທດທາງອາຍາໄດ້ ກໍຕໍ່ເມື່ອບຸກຄົນ, ນິຕິບຸກຄົນນັ້ນ ຫາກມີການກະທໍາ ທີ່ເປັນອັນຕະລາຍຕໍ່ສັງຄົມ ຊຶ່ງໄດ້ກໍານົດໄວ້ໃນປະມວນກົດໝາຍອາຍາສະບັບນີ້ ແລະ ກົດໝາຍສະບັບອື່ນ ທີ່ກໍານົດການກະທໍາຜິດທາງອາຍາ ແລະ ໂທດ ແລະ ເມື່ອມີຄໍາຕັດສີນຂອງສານທີ່ໃຊ້ໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ" ອັນເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນດີໃນຫຼັກການທີ່ວ່າ "ບໍ່ມີໂທດ ຖ້າກົດໝາຍບໍ່ກໍານົດ" ຊຶ່ງເປັນໄປຕາມຫຼັກການພື້ນຖານຂອງກົດໝາຍອາຍານັ້ນເອງ. 


ບົດຄວາມໂດຍ: ວິລະວົງ ຍຸບົນພາກ 

ອ້າງອີງ: 

  • ປະມວນກົດໝາຍອາຍາ ສະບັບເລກທີ 26/ສພຊ, ລົງວັນທີ 17 ພຶດສະພາ 2017 

 

 

Advertisement Replay Ad
ເຮັດແນວໃດດີ ເມື່ອຂ້ອຍຫຼົງຮັກໝູ່ຂອງຕົນເອງ?

ເຮັດແນວໃດດີ ເມື່ອຂ້ອຍຫຼົງຮັກໝູ່ຂອງຕົນເອງ?

ເປັນຫຍັງສະພາແຫ່ງຊາດຈຶ່ງມີສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ໃນການຕີຄວາມໝາຍກົດໝາຍ?

ເປັນຫຍັງສະພາແຫ່ງຊາດຈຶ່ງມີສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ໃນການຕີຄວາມໝາຍກົດໝາຍ?

ຢູ່ດີໆຄວາມຊົງຈໍາກໍຫາຍ "TGA" ກຸ່ມອາການສູນເສຍຄວາມຊົງຈໍາຊົ່ວຄາວ

ຢູ່ດີໆຄວາມຊົງຈໍາກໍຫາຍ "TGA" ກຸ່ມອາການສູນເສຍຄວາມຊົງຈໍາຊົ່ວຄາວ

ແຈກ 5 ເມນູ ໃຫ້ພໍ່ແມ່ຊວນລູກນ້ອຍເຂົ້າເຮືອນຄົວ ເຮັດອາຫານແຊບໆ ມ່ວນຊື່ນໝົດຄອບຄົວ

ແຈກ 5 ເມນູ ໃຫ້ພໍ່ແມ່ຊວນລູກນ້ອຍເຂົ້າເຮືອນຄົວ ເຮັດອາຫານແຊບໆ ມ່ວນຊື່ນໝົດຄອບຄົວ

ລວມວິທີ ທີ່ຈະຊ່ວຍໃຫ້ໜ້າທີ່ການງານຂອງເຮົາມີຄວາມໝັ້ນຄົງ

ລວມວິທີ ທີ່ຈະຊ່ວຍໃຫ້ໜ້າທີ່ການງານຂອງເຮົາມີຄວາມໝັ້ນຄົງ

ລວມ 6 ເຕັກນິກດີໆ ທີ່ສາມາດມັດໃຈພໍ່ແມ່ແຟນໄດ້

ລວມ 6 ເຕັກນິກດີໆ ທີ່ສາມາດມັດໃຈພໍ່ແມ່ແຟນໄດ້

ເປີດຕໍານານຍອດນັກສືບ Sherlock Holmes ຕົວລະຄອນຈາກນະວະນິຍາຍທີ່ມີຊື່ສຽງ ແລະ ໂດ່ງດັງໄປທົ່ວໂລກ

ເປີດຕໍານານຍອດນັກສືບ Sherlock Holmes ຕົວລະຄອນຈາກນະວະນິຍາຍທີ່ມີຊື່ສຽງ ແລະ ໂດ່ງດັງໄປທົ່ວໂລກ

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຕ້ອງໂຄສະນາ ເຜີຍແຜ່ ລັດຖະທໍາມະນູນ ແລະ ກົດໝາຍ?

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຕ້ອງໂຄສະນາ ເຜີຍແຜ່ ລັດຖະທໍາມະນູນ ແລະ ກົດໝາຍ?

ວັນໜຶ່ງຂ້ອຍຈະຕ້ອງລືມເຈົ້າໃຫ້ໄດ້ How to ເຮັດແນວໃດໃຫ້ລືມແຟນເກົ່າແບບຈົມດິນ

ວັນໜຶ່ງຂ້ອຍຈະຕ້ອງລືມເຈົ້າໃຫ້ໄດ້ How to ເຮັດແນວໃດໃຫ້ລືມແຟນເກົ່າແບບຈົມດິນ

ຮູ້ຈັກ 9 ນິໄສນ້ອຍໆທີ່ຈະປ່ຽນແປງໃຫ້ຊີວິດເຮົາດີຂຶ້ນ

ຮູ້ຈັກ 9 ນິໄສນ້ອຍໆທີ່ຈະປ່ຽນແປງໃຫ້ຊີວິດເຮົາດີຂຶ້ນ

ກ່ອນຈະມາເປັນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ພະທາດຫຼວງທີ່ປວງຊົນລາວສັກກາລະບູຊາ

ກ່ອນຈະມາເປັນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ພະທາດຫຼວງທີ່ປວງຊົນລາວສັກກາລະບູຊາ

ແຕ່ງໜ້າຫຼາຍ ພັກຜ່ອນໜ້ອຍ ກໍສາມາດມີຜິວຂາວສະຫວ່າງໃສໄດ້ ຕາມແບບ "ບາບີ້ ປິຍະມາດ"

ແຕ່ງໜ້າຫຼາຍ ພັກຜ່ອນໜ້ອຍ ກໍສາມາດມີຜິວຂາວສະຫວ່າງໃສໄດ້ ຕາມແບບ "ບາບີ້ ປິຍະມາດ"

ລວມຊ່ອງຝຶກພາສາອັງກິດໃຫ້ແກ່ລູກນ້ອຍຂອງທ່ານ

ລວມຊ່ອງຝຶກພາສາອັງກິດໃຫ້ແກ່ລູກນ້ອຍຂອງທ່ານ

ຜິວພັນດີຕ້ອງມີຕົວຊ່ວຍ! "ແກ້ວຕາ" ມີເຄັດລັບຜິວງາມສຸຂະພາບດີມາຝາກສາວລາວທຸກຄົນ

ຜິວພັນດີຕ້ອງມີຕົວຊ່ວຍ! "ແກ້ວຕາ" ມີເຄັດລັບຜິວງາມສຸຂະພາບດີມາຝາກສາວລາວທຸກຄົນ

ພາຮູ້ 30 ຂໍ້ກົດໝາຍທີ່ເປັນ "ການກະທຳຜິດຕໍ່ຄວາມສະຫງົບຂອງຊາດ"

ພາຮູ້ 30 ຂໍ້ກົດໝາຍທີ່ເປັນ "ການກະທຳຜິດຕໍ່ຄວາມສະຫງົບຂອງຊາດ"

ສຽງດັງເກີນ "ເປັນມົນລະພິດ" ພ້ອມທັງຜິດກົດໝາຍ ມີໂທດປັບໃໝເດີ

ສຽງດັງເກີນ "ເປັນມົນລະພິດ" ພ້ອມທັງຜິດກົດໝາຍ ມີໂທດປັບໃໝເດີ

ຮູ້ຈັກ "ບຸນກະຖິນ" ປະເພນີຂອງຄົນລາວທີ່ນິຍົມຈັດຂຶ້ນຫຼັງອອກພັນສາ

ຮູ້ຈັກ "ບຸນກະຖິນ" ປະເພນີຂອງຄົນລາວທີ່ນິຍົມຈັດຂຶ້ນຫຼັງອອກພັນສາ

ຄະລຳ 9 ຢ່າງທີ່ຄົນລາວບູຮານຫ້າມເຮັດເວລາໄປເຮືອນດີ ຫຼື ສົ່ງສະການຄົນຕາຍ ພ້ອມເຫດຜົນເບື້ອງຫຼັງ

ຄະລຳ 9 ຢ່າງທີ່ຄົນລາວບູຮານຫ້າມເຮັດເວລາໄປເຮືອນດີ ຫຼື ສົ່ງສະການຄົນຕາຍ ພ້ອມເຫດຜົນເບື້ອງຫຼັງ

7 ສິ່ງທີ່ບອກວ່າທ່ານຄືມະຫາເສດຖີຈາກ 1 ສະໝອງ 2 ມື!

7 ສິ່ງທີ່ບອກວ່າທ່ານຄືມະຫາເສດຖີຈາກ 1 ສະໝອງ 2 ມື!

Jump start - ຮູ້ຈັກກັບການຕໍ່ສາຍພ່ວງແບັດເຕີຣີລົດຍົນ ວິທີແກ້ບັນຫາເມື່ອແບັດໝົດ

Jump start - ຮູ້ຈັກກັບການຕໍ່ສາຍພ່ວງແບັດເຕີຣີລົດຍົນ ວິທີແກ້ບັນຫາເມື່ອແບັດໝົດ

ສົ່ງອີເມວຫາໝູ່

ສົ່ງໃຫ້ໝູ່ຫຼາຍຄົນ “,” (ສົ່ງພ້ອມກັນຫຼາຍສຸດ 50 ອີເມວ)

ສົ່ງອີເມວ