ວັນພຸດ ທີ 25 ພະຈິກ 2020

ລອຍກະທົງ ລອຍກະໂທງ ໄຫຼເຮືອໄຟ ໃຊ້ຄຳໃດນໍ?

ລອຍກະທົງ ລອຍກະໂທງ ໄຫຼເຮືອໄຟ ໃຊ້ຄຳໃດນໍ?
S! Muan

ສະໜັບສະໜູນເນື້ອຫາ

ປະເພນີບຸນອອກພັນສາເປັນໜຶ່ງໃນປາງບຸນໃຫຍ່ທີ່ນອນໃນຮີດສິບສອງຂອງລາວເຮົາ ມີຂຶ້ນໃນທຸກໆ 15 ຄໍ່າເດືອນ 11 ລາວ ເປັນຂີດໝາຍທີ່ບົ່ງບອກວ່າ ໄລຍະການຈຳພັນສາ 3 ເດືອນຂອງພະສົງໄດ້ສິ້ນສຸດລົງແລ້ວ. ໃນທາງທຳນຽມປະຕິບັດຂອງຊາວລາວນັ້ນກໍມີກິດຈະກຳງານບຸນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັນ ທັງການໄຫຼເຮືອໄຟ ຫຼື ການຊ່ວງເຮືອເປັນຕົ້ນ.

ໃນນີ້ ມີຫຼາຍຄຳສັບທີ່ມັກຖືກນຳໃຊ້ໃນໄລຍະບຸນອອກພັນສາ ເປັນຕົ້ນແມ່ນ "ລອຍກະທົງ", ລອຍກະໂທງ" ແລະ "ໄຫຼເຮືອໄຟ" ເຊິ່ງຫຼາຍທ່ານກໍອາດຈະຍັງບໍ່ທັນຮູ້ວ່າສະຫຼຸບແລ້ວອັນໃດແມ່ນອັນໃດ ແລະ ເຮົາຄວນໃຊ້ຄຳໃດກັນແທ້.

ກະທົງ, ກະໂທງ ແລະ ເຮືອໄຟ

ກະທົງ ຕາມວັດຈະນານຸກົມພາສາລາວຂອງມະຫາສິລາ ວີຣະວົງ ບັນຍັດຄວາມໝາຍໄວ້ວ່າ ໝາຍເຖິງ ພາຊະນະທີ່ເຮັດດ້ວຍກາບກ້ວຍ ຫຼື ໃບຕອງສຳລັບໃສ່ຂອງເພື່ອບູຊາຜີ. ຖ້າຕາມຄວາມໝາຍນີ້ເຮົາກໍຈະຄິດເຫັນກະທົງທີ່ໃຊ້ເພື່ອເຮັດພິທີສະເດາະເຄາະຕ່າງໆ ເຊິ່ງພາຍໃນມັກໃສ່ອາຫານຄາວຫວານຕ່າງໆ ກ່ອນທີ່ຈະນຳເອົາໄປປະໄວ້ຕາມຕ້າຍວັດ, ທາງແຍກ ຫຼື ແຄມນໍ້າ. ນອກຈາກນັ້ນຍັງພົບວ່າມີການສະກົດວ່າ "ກະໂທງ" ເຊິ່ງໃຊ້ໃນຄວາມໝາຍດຽວກັນກັບ "ກະທົງ".

ແນວໃດກໍຕາມໃນປັດຈຸບັນ ຄຳວ່າກະທົງທີ່ເປັນພາຊະນະເຮັດດ້ວຍຕົ້ນກ້ວຍ ແລະ ໃບຕອງ ປະດັບປະດາດ້ວຍດອກໄມ້ນານາຊະນິດ ກ່ອນຈະປັກທູບ ຫຼື ທຽນແລ້ວນຳເອົາໄປໄຫຼໃນແມ່ນໍ້າລຳຄອງໃນມື້ບຸນໄຫຼເຮືອໄຟນັ້ນ ເບິ່ງຄືວ່າຈະໄດ້ຮັບອິດທິພົນທາງພາສາມາຈາກປະເພນີ "ລອຍກະທົງ" ຂອງໄທ ເປັນການຢືມເອົາຄຳສັບຂອງໄທມາເອີ້ນພາຊະນະດັ່ງກ່າວ ເຮັດໃຫ້ຄວາມໝາຍຂອງຄຳວ່າກະທົງນີ້ເປັນຄົນລະກະທົງທີ່ໃຊ້ເພື່ອບູຊາຜີຕາມຄວາມໝາຍຂອງເຄົ້າສັບລາວ. ຂໍ້ມູນຈາກປຶ້ມ "ບຸນຊ່ວງເຮືອ ໄຫຼເຮືອໄຟ" ໂດຍ ສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າວັດທະນະທຳ, ກະຊວງຖະແຫຼງຂ່າວ ແລະ ວັດທະນະທຳ ປີ 2001 ລະບຸວ່າ ຄຳວ່າກະທົງຂອງໄທນັ້ນ ໃນພາສາລາວມີຄຳເອີ້ນແມ່ນ "ໂຈກຕອງ" ຫຼື "ຈອກຕອງ" ກໍວ່າ, ແລະ ອີກຄຳໜຶ່ງແມ່ນ "ໂອຕອງ". ຄຳນີ້ບໍ່ແມ່ນ ກະທົງທີ່ເປັນຄວາມໝາຍເຊິ່ງບໍ່ເປັນສິລິມຸງຄຸນ.

ຢູ່ໄທ ການລອຍກະທົງ (ທີ່ໝາຍເຖິງ ໂຈກຕອງ ຫຼື ໂອຕອງ ໃນພາສາລາວ) ຈະມີຂຶ້ນໃນມື້ຂຶ້ນ 15 ຄໍ່າເດືອນ 12 ໄທ ເຊິ່ງລຸນຫຼັງປະເພນີໄຫຼເຮືອໄຟຂອງລາວເຮົາ 1 ເດືອນ. ຄວາມເຊື່ອກ່ຽວກັບການລອຍກະທົງດັ່ງກ່າວຕາມຄວາມເຊື່ອຂອງຄົນໄທ ແມ່ນກຳນົດຂຶ້ນເພື່ອເປັນການສະເດາະເຄະາ ແລະ ຂໍຂະມາຕໍ່ພະແມ່ຄົງຄາ. ຂະນະທີ່ບາງຫຼັກຖານເຊື່ອວ່າ ເປັນການບູຊາຮອຍພະພຸດທະບາດທີ່ແຄມຝັ່ງແມ່ນໍ້ານຳທາມະຫານະທີ ແລະ ບາງຫຼັກຖານກໍວ່າເປັນການບູຊາປະອຸປະຄຸດຕະອໍຣະຫັນ ຫຼື ພະມະຫາສາວົກຂອງພະພຸດທະເຈົ້າ.

ກັບມາທີ່ປະເທດລາວ, ອີງຕາມປຶ້ມ "ບຸນຊ່ວງເຮືອ ໄຫຼເຮືອໄຟ" ອີດເທືອໜຶ່ງ ຈຶ່ງສະຫຼຸບໄດ້ວ່າ ຄຳສັບທີ່ໃຊ້ເອີ້ນ "ກະທົງ" ທີ່ເຮົາຢືມຄຳໄທມາໃຊ້ນັ້ນ ໃນຄວາມລາວຂອງເຮົາ ສາມາດເອີ້ນໄດ້ທັງ ໂຈກຕອງ, ຈອກຕອງ ແລະ ໂອຕອງ. ພ້ອມນີ້ກໍຍັງພົບອີກວ່າ ມີການເອີ້ນຊື່ໂດຍຂຶ້ນກັບວັດສະດຸທີ່ໃຊ້ເຮັດອີກເຊັ່ນ: ຂັນດອກບົວ, ໂອກາບບົວ ເປັນຕົ້ນ.

ສະຫຼຸບແລ້ວ ແມ່ນ ປະເພນີລອຍກະທົງ ຫຼື ໄຫຼເຮືອໄຟກັນແທ້?

ຖ້າອີງຕາມປະເພນີ ແລະ ທຳນຽມປະຕິບັດຂອງລາວແທ້ໆແລ້ວນັ້ນ ມີການໃຊ້ຄຳວ່າ "ບຸນໄຫຼເຮືອໄຟ" ກັນມາຕັ້ງແຕ່ອະດີດຕະການແລ້ວ. ບຸນໄຫຼເຮືອໄຟ ອີງຕາມບັນທຶກຂອງ ເກຣິດ ວັນວຸດສະຕົບ ພໍ່ຄ້າຊາວໂຮງລັງທີ່ເດີນທາງເຂົ້າມາຢາມວຽງຈັນເມື່ອປີ 1641 ໄດ້ລະບຸກ່ຽວກັບບຸນດັ່ງກ່າວນີ້ໄວ້ໂດຍມີເນື້ອໃນວ່າ ຕົນເອງໄດ້ຮັບຄຳເຊີນຈາກກະສັດໃຫ້ເຂົ້າຊົມພິທີໄຫຼເຮືອໄຟ ເຊິ່ງໃນງານມີການໄຫຼເຮືອໄຟເຖິງ 200 ລຳທີ່ປະດັບປະດາດ້ວຍໄຟແສງສີໃນຍາມກາງຄືນ. ຂະນະທີ່ບາງຂໍ້ມູນລະບຸວ່າ ປະເພນີການໄຫຼເຮືອໄຟຂອງລາວມີມາຢ່າງໜ້ອຍກ່ອນໜ້ານີ້ 1500 ປີ ໂດຍມີພື້ນຖານມາຈາກການໄຕ້ໂຄມໄຟເຊິ່ງເອີ້ນວ່າ "ໂຄມຄຳ" ເພື່ອບູຊາພະຍານາກ ໄຫວ້ວອນໃຫ້ພະຍານາກມາຊ່ວຍຊູເອົາບ້ານເມືອງ ແລະ ດົນບັນດານໃຫ້ເກີດຄວາມອຸດົມສົມບູນ, ຟ້າຝົນລົມດີ, ມີເຂົ້າເຫຼືອນາປາເຫຼືອນໍ້າ, ບ້ານເມືອງຊຸມເຢຜນ, ປາສະຈາກເຄາະກຳ ແລະ ເຫດຮ້າຍຕ່າງໆ.

ໃນເອກະສານທາງການຕ່າງໆ ປາກົດເຫັນວ່າມີການໃຊ້ຄຳວ່າ ບຸນໄຫຼເຮືອໄຟ ເພື່ອບົ່ງບອກເຖິງບຸນທີ່ມີການນຳເອົາເຮືອໄຟ ເຊິ່ງເຮັດຂຶ້ນມີຮູບຮ່າງແຕກຕ່າງກັນ ອີງຕາມຄວາມຄິດ, ຄວາມເຊື່ອ, ຄວາມຮູ້ ແລະ ຄວາມສາມາດຂອງຊ່າງຜູ້ສ້າງສັນເຮືອໄຟ ໂດຍຈະມີການປະດັບປະດາດ້ວຍດອກໄມ້, ທູບ, ທຽນ, ຕະກຽງ, ຂີ້ໄຕ້ ສຳລັບຈູດໃຫ້ສະຫວ່າງສະໄຫວ ກ່ອນໄຫຼເຮືອໄຟລົງກາງລຳນໍ້າ ເຊິ່ງໃນລາວ ປະເພນີໄຫຼເຮືອໄຟທີ່ມີຊື່ສຽງ ແລະ ຂຶ້ນຊື່ວ່າງົດງາມທີ່ສຸດແມ່ນຈັດຂຶ້ນທີ່ນະຄອນຫຼວງພະບາງ ແຂວງຫຼວງພະບາງ.

ສ່ວນຄຳວ່າລອຍກະທົງຫາກໍມີການກ່າວເຖິງໃນເມື່ອບໍ່ເທົ່າໃດສິບປີທີ່ຜ່ານມາ ເຊິ່ງເຫັນໄດ້ວ່າເປັນການຢືມເອົາຄຳໄທມາໃຊ້ ແລະ ຖ້າຢາກໃຫ້ເປັນການເອີ້ນບຸນປະເພນີທີ່ຖືກຕ້ອງຂອງລາວເຮົາຄຳວ່າ "ໄຫຼເຮືອໄຟ" ຖືໄດ້ວ່າເປັນຊື່ທີ່ເໝາະທີ່ສຸດໃນການເອີ້ນບຸນປະເພນີດັ່ງກ່າວ. ບາງເທື່ອເຮົາອາດຈະຄິດກັນວ່າເປັນຄຳທີ່ບໍ່ຄຸ້ນເຄີຍ ແຕ່ຖ້າເຮົາປ່ອຍປະລະເລີຍເອີ້ນຕາມໃຈໄປ ຊື່ຂອງບຸນປະເພນີນີ້ກໍຍິ່ງຈະຫ່າງໄກອອກຈາກເຮົາເລື້ອຍໆ ແລະ ສູນຫາຍໄປໃນທີ່ສຸດ.


ອ້າງອີງ:

  • ວັດຈະນານຸກົມພາສາລາວໂດຍ ມະຫາສິລາ ວີຣະວົງ
  • "ບຸນຊ່ວງເຮືອ ໄຫຼເຮືອໄຟ" ໂດຍ ສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າວັດທະນະທຳ, ກະຊວງຖະແຫຼງຂ່າວ ແລະ ວັດທະນະທຳ ປີ 2001
Advertisement Replay Ad
ຮູ້ຈັກກັບ MINISO ຮ້ານຄ້າຍ່ອຍສັນຊາດຈີນກິ່ນອາຍຍີ່ປຸ່ນ

ຮູ້ຈັກກັບ MINISO ຮ້ານຄ້າຍ່ອຍສັນຊາດຈີນກິ່ນອາຍຍີ່ປຸ່ນ

ຄິດຈະຮຽນຕໍ່ປະລິນຍາໂທຢູ່ລາວ ຕ້ອງຮູ້ຫຍັງແດ່?

ຄິດຈະຮຽນຕໍ່ປະລິນຍາໂທຢູ່ລາວ ຕ້ອງຮູ້ຫຍັງແດ່?

ຖືກ ຫຼື ບໍ່ຕ້ອງກວດເບິ່ງ! ຜົນຫວຍລາວງວດນີ້ 23 ພະຈິກ 2020

ຖືກ ຫຼື ບໍ່ຕ້ອງກວດເບິ່ງ! ຜົນຫວຍລາວງວດນີ້ 23 ພະຈິກ 2020

ລວມລາຍຊື່ປະທານາທິບໍດີສະຫະລັດອາເມລິການັບຕັ້ງແຕ່ຜູ້ທຳອິດ ຈົນຮອດຜູ້ປັດຈຸບັນ

ລວມລາຍຊື່ປະທານາທິບໍດີສະຫະລັດອາເມລິການັບຕັ້ງແຕ່ຜູ້ທຳອິດ ຈົນຮອດຜູ້ປັດຈຸບັນ

Starbucks ຈະມາລາວ ແລ້ວມີຫຍັງແດ່ທີ່ເຮົາຕ້ອງຮູ້?

Starbucks ຈະມາລາວ ແລ້ວມີຫຍັງແດ່ທີ່ເຮົາຕ້ອງຮູ້?

ຖ້າບໍ່ຮູ້ ຢ່າຟ້າວດູໝິ່ນຄະນະກະເສດສາດ! 7 ຢ່າງທີ່ເຈົ້າອາດບໍ່ເຄີຍຮູ້ກ່ຽວກັບຄະນະນີ້

ຖ້າບໍ່ຮູ້ ຢ່າຟ້າວດູໝິ່ນຄະນະກະເສດສາດ! 7 ຢ່າງທີ່ເຈົ້າອາດບໍ່ເຄີຍຮູ້ກ່ຽວກັບຄະນະນີ້

ຖືກ ຫຼື ບໍ່ຕ້ອງກວດເບິ່ງ! ຜົນຫວຍລາວງວດນີ້ 19 ພະຈິກ 2020

ຖືກ ຫຼື ບໍ່ຕ້ອງກວດເບິ່ງ! ຜົນຫວຍລາວງວດນີ້ 19 ພະຈິກ 2020

ທຳຄວາມຮູ້ຈັກກົນໄກການເລືອກຕັ້ງສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ ກ່ອນຈະເຂົ້າໄປນັ່ງໃນສະພາຕ້ອງຜ່ານຂັ້ນຕອນໃດແດ່?

ທຳຄວາມຮູ້ຈັກກົນໄກການເລືອກຕັ້ງສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ ກ່ອນຈະເຂົ້າໄປນັ່ງໃນສະພາຕ້ອງຜ່ານຂັ້ນຕອນໃດແດ່?

ຖືກ ຫຼື ບໍ່ຕ້ອງກວດເບິ່ງ! ຜົນຫວຍລາວງວດນີ້ 18 ພະຈິກ 2020

ຖືກ ຫຼື ບໍ່ຕ້ອງກວດເບິ່ງ! ຜົນຫວຍລາວງວດນີ້ 18 ພະຈິກ 2020

ປີໜ້າຂ້ອຍມີສິດເລືອກຕັ້ງສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ ຫຼື ບໍ່?

ປີໜ້າຂ້ອຍມີສິດເລືອກຕັ້ງສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ ຫຼື ບໍ່?

ຖືກ ຫຼື ບໍ່ຕ້ອງກວດເບິ່ງ! ຜົນຫວຍລາວງວດນີ້ 16 ພະຈິກ 2020

ຖືກ ຫຼື ບໍ່ຕ້ອງກວດເບິ່ງ! ຜົນຫວຍລາວງວດນີ້ 16 ພະຈິກ 2020

ຖືກໃຈສາຍເມົາ ເຊີນພົບກັບ "ເຄື່ອງຊ່ວຍສະຫຼາຍທາດເຫຼົ້າ" ສວ່າງເມົາໄວຂຶ້ນ 3 ເທົ່າ

ຖືກໃຈສາຍເມົາ ເຊີນພົບກັບ "ເຄື່ອງຊ່ວຍສະຫຼາຍທາດເຫຼົ້າ" ສວ່າງເມົາໄວຂຶ້ນ 3 ເທົ່າ

ຖືກ ຫຼື ບໍ່ຕ້ອງກວດເບິ່ງ! ຜົນຫວຍລາວງວດນີ້ 12 ພະຈິກ 2020

ຖືກ ຫຼື ບໍ່ຕ້ອງກວດເບິ່ງ! ຜົນຫວຍລາວງວດນີ້ 12 ພະຈິກ 2020

ຄວາມຮັກເປັນສິ່ງສວຍງາມສະເໝີ! ແມ່ຮ້າງລູກຕິດພົບຮັກແທ້ ພາກັນສ້າງສາຈົນມີທຸກຢ່າງດັ່ງຫວັງໄວ້

ຄວາມຮັກເປັນສິ່ງສວຍງາມສະເໝີ! ແມ່ຮ້າງລູກຕິດພົບຮັກແທ້ ພາກັນສ້າງສາຈົນມີທຸກຢ່າງດັ່ງຫວັງໄວ້

ບົດສຳພາດສຸດພິເສດ "ເຊຟໝານ້ອຍ" ເຈົ້າຂອງຮ້ານອາຫານແບບ Chef Table ແຫ່ງທຳອິດຂອງລາວ!

ບົດສຳພາດສຸດພິເສດ "ເຊຟໝານ້ອຍ" ເຈົ້າຂອງຮ້ານອາຫານແບບ Chef Table ແຫ່ງທຳອິດຂອງລາວ!

ວັກຊີນປ້ອງກັນໂຄວິດ-19 ຊະນິດທຳອິດປ້ອງກັນເຊື້ອໄດ້ເຖິງ 90% ເລັງຜະລິດໃຫ້ໄດ້ 50 ລ້ານໂດສໃນປີນີ້

ວັກຊີນປ້ອງກັນໂຄວິດ-19 ຊະນິດທຳອິດປ້ອງກັນເຊື້ອໄດ້ເຖິງ 90% ເລັງຜະລິດໃຫ້ໄດ້ 50 ລ້ານໂດສໃນປີນີ້

ຖືກ ຫຼື ບໍ່ຕ້ອງກວດເບິ່ງ! ຜົນຫວຍລາວງວດນີ້ 9 ພະຈິກ 2020

ຖືກ ຫຼື ບໍ່ຕ້ອງກວດເບິ່ງ! ຜົນຫວຍລາວງວດນີ້ 9 ພະຈິກ 2020

ເປີດປະຫວັດ "ໂຈ ໄບເດນ" ວ່າທີ່ປະທານາທິບໍດີຄົນທີ 46 ຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາ

ເປີດປະຫວັດ "ໂຈ ໄບເດນ" ວ່າທີ່ປະທານາທິບໍດີຄົນທີ 46 ຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາ

ຫອນພະຍານາກແທ້ຈິງເປັນແນວໃດ? ທີ່ພົບເຫັນກັນນັ້ນແມ່ນຫອນພະຍານາກແທ້ ຫຼື ບໍ່?

ຫອນພະຍານາກແທ້ຈິງເປັນແນວໃດ? ທີ່ພົບເຫັນກັນນັ້ນແມ່ນຫອນພະຍານາກແທ້ ຫຼື ບໍ່?

ຖືກ ຫຼື ບໍ່ຕ້ອງກວດເບິ່ງ! ຜົນຫວຍລາວງວດນີ້ 5 ພະຈິກ 2020

ຖືກ ຫຼື ບໍ່ຕ້ອງກວດເບິ່ງ! ຜົນຫວຍລາວງວດນີ້ 5 ພະຈິກ 2020

ສົ່ງອີເມວຫາໝູ່

ສົ່ງໃຫ້ໝູ່ຫຼາຍຄົນ “,” (ສົ່ງພ້ອມກັນຫຼາຍສຸດ 50 ອີເມວ)

ສົ່ງອີເມວ