ວັນເສົາ ທີ 31 ກໍລະກົດ 2021

“ຄວາມລັບ” ກັບການເຂົ້າລະຫັດຂໍ້ຄວາມ

“ຄວາມລັບ” ກັບການເຂົ້າລະຫັດຂໍ້ຄວາມ
S! Muan

ສະໜັບສະໜູນເນື້ອຫາ

ຄວາມລັບ ເປັນສິ່ງທີ່ບໍ່ຄວນເປີດເຜີຍ ແລະ ເປັນສິ່ງທີ່ຕ້ອງຮັກສາໃຫ້ເປັນຄວາມລັບຢູ່ແບບນັ້ນ. ແຕ່ຫາກຕ້ອງການສື່ສານກັນກ່ຽວກັບເລື່ອງທີ່ບໍ່ຢາກໃຫ້ໃຜຮູ້ ເຮົາຈະເຮັດແນວໃດ? ຄຳຕອບທີ່ງ່າຍທີ່ສຸດຄື “ລົມກັນສອງຄົນ” ແຕ່ຫາກຕ້ອງການສົ່ງສານໃຫ້ຄົນທີ່ຢູ່ຫ່າງໄກກັນ ຫລື ລົມກັນໃນສະຖານທີ່ສາທາລະນະທີ່ມີຫລາຍຄົນ ການສົນທະນາຄວາມລັບກໍ່ເປັນເລື່ອງຍາກຂຶ້ນ ເລີຍເກີດມີຄົນຄົ້ນຄິດ “ລະຫັດລັບ” ເຊິ່ງເປັນເຕັກນິກທີ່ຈະເຮັດໃຫ້ສິ່ງທີ່ເປັນຄວາມລັບນັ້ນ ເປັນຄວາມລັບຕະຫລອດໄປ ແລະ ຈະມີພຽງຄົນທີ່ຮູ້ຈັກລະຫັດດັ່ງກ່າວເທົ່ານັ້ນທີ່ເຂົ້າໃຈຂໍ້ຄວາມທີ່ຕ້ອງການສື່ສານ. 

ການເຂົ້າລະຫັດມີມາແຕ່ບູຮານນະການ 

ລະຫັດລັບຖືກຄິດຄົ້ນ ແລະ ນຳໃຊ້ມາແຕ່ສະໄໝບູຮານນະການ, ໂດຍມີຫລັກຖານພົບວ່າການນຳໃຊ້ລະຫັດລັບແມ່ນເກີດຂຶ້ນແຕ່ຍຸກອີຢິບບູຮານ ເຊິ່ງເປັນລັກສະນະການປ່ຽນຮູບແບບຂອງຂໍ້ຄວາມເທົ່ານັ້ນ. ແຕ່ຫາກເປັນການໃຊ້ລະຫັດລັບ ທີ່ເປັນແມ່ແບບຂອງການເຂົ້າລະຫັດຈົນມາຮອດປັດຈຸບັນນີ້ຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ “ລະຫັດລັບຊີຊ່າ (Ceasar cipher)”, ແມ່ນແລ້ວ ເປັນເຕັກນິກທີ່ຄິດຄົ້ນຂຶ້ນໃນຍຸກຂອງ ຈູລຽດ ຊີຊ່າ (Julius Ceasar) ທີ່ເປັນກະສັດປົກຄອງອານາຈັກໂຣມັນ ປະມານ 100 ປີ ກ່ອນ ຄ.ສ. ທີ່ໃຊ້ໃນການສົ່ງສານລັບຫາແມ່ທັບທີ່ອອກຮົບໃນແນວໜ້າ, ເປັນເຕັກນິກການປ່ຽນຂໍ້ຄວາມປົກກະຕິໃຫ້ການເປັນຂໍ້ຄວາມທີ່ອ່ານບໍ່ເຂົ້າໃຈ. ວິທີທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມໃຊ້ກັນແມ່ນເຕັກນິກການເລື່ອນລຳດັບຕົວອັກສອນ ເຊັ່ນ: ການເລື່ອນລຳດັບ 3 ຂັ້ນ, ໂດຍຕົວອັກສອນ ກ ຈະຖືກແທນດ້ວຍຕົວອັກສອນ ຄ, ຂ ແທນດ້ວຍ ຈ ເປັນຕົ້ນ ເຮັດໃຫ້ຄົນທີ່ເຫັນສານນັ້ນແປຄວາມໝາຍບໍ່ອອກນັ້ນເອງ ນອກຈາກຄົນທີ່ຮູ້ລະຫັດ (ຈຳນວນລຳດັບຕົວອັກສອນທີ່ໃຊ້ໃນການເຂົ້າລະຫັດ) ນັ້ນເອງ. ຫລັງຈາກນັ້ນ ການເຂົ້າລະຫັດຂໍ້ຄວາມກໍ່ໄດ້ຮັບການພັດທະນາ ແລະ ຊົມໃຊ້ມາເລື້ອຍໆ ເຊັ່ນ: ໃນສະໄໝສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ I ທີ່ມີການໃຊ້ເຄື່ອງເຂົ້າລະຫັດໃນການສົ່ງໂທລະເລກທາງການທະຫານ, ທີ່ມີຊື່ສຽງໄດ້ແກ່ເຄື່ອງເຂົ້າລະຫັດ Enigma ທີ່ໄດ້ຮັບການຄິດຄົ້ນໂດຍນັກຄະນິດສາດຊາວເຢຍລະມັນ ແລະ ດ້ວຍເຄື່ອງເຂົ້າລະຫັດດັ່ງກ່າວ ທີ່ເຮັດໃຫ້ເຢຍລະມັນເສຍໄຊໃນສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ່ II ເພາະເຄື່ອງເຂົ້າລະຫັດ Enigma ຖືກຖອດລະຫັດໄດ້ ເຮັດໃຫ້ຝ່າຍສຳພັນທະມິດສາມາດດັກຟັງຂໍ້ຄວາມລັບຕ່າງໆ ໄດ້ນັ້ນເອງ.

ເຄື່ອງເຂົ້າລະຫັດ Enigma ພາບ: Greg Goebel https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Four-rotor-enigma.jpg

ການເຂົ້າລະຫັດເປັນສິ່ງທີ່ຂາດບໍ່ໄດ້ໃນປັດຈຸບັນ 

ເມື່ອໃດທີ່ຄົນເຮົາຍັງມີຄວາມລັບຕໍ່ກັນ ການເຂົ້າລະຫັດກໍ່ຍ່ອມມີຄວາມສຳຄັນ. ການເຂົ້າລະຫັດ ຖືກປະຍຸກໃຊ້ກັບຫລາຍໆ ຢ່າງທີ່ເຮົາອາດຈະບໍ່ທັນໄດ້ສັງເກດ ເຊັ່ນ: ການເຂົ້າລະຫັດລະຫັດຜ່ານຕ່າງໆ (Password hashing), ການນຳໃຊ້ອີເມວເຂົ້າລະຫັດ (Encrypted mail), ການຊື້ເຄື່ອງອອນລາຍ (Online shopping) ຈາກເວັບຕ່າງໆ ຫລື ການເຮັດທຸລະກຳທາງເອເລັກໂຕຣນິກ (Online banking). ສິ່ງເຫລົ່ານີ້ຈະເກີດຂຶ້ນບໍ່ໄດ້ເລີຍ ຫາກບໍ່ມີການເຂົ້າລະຫັດ, ທັງນີ້ກໍ່ເພື່ອຄວາມປອດໄພຂອງການດຳເນີນການ ຮັບປະກັນໃຫ້ສາມາດຮັກສາຂໍ້ມູນທີ່ເປັນຄວາມລັບລະຫວ່າງຜູ້ໃຊ້ ແລະ ຜູ້ໃຫ້ບໍລິການ. ປັດຈຸບັນມາດຕະຖານການເຂົ້າລະຫັດຂໍ້ຄວາມໄດ້ຮັບການພັດທະນາຂຶ້ນຫລາຍເມື່ອທຽບກັບໃນອະດີດ ແລະ ທີ່ໄດ້ຮັບການຍອມຮັບຈາກທົ່ວໂລກໃນປັດຈຸບັນໄດ້ແກ່ AES (Advance Encryption Standard), DES (Data Encryption Standard), RSA (Rivest Shamir Adleman).  

ຈຳເປັນບໍ່ທີ່ຕ້ອງຮຽນຮູ້ການເຂົ້າລະຫັດ? 

ບໍ່ມີລະບົບໃດປອດໄພ 100% ດັ່ງທີ່ຊ່ຽວຊານດ້ານຄວາມປອດໄພຫລາຍຄົນເຄີຍກ່າວໄວ້, ເຖິງແມ່ນວ່າລະບົບຄວາມປອດໄພຈະດີເທົ່າໃດກໍ່ຕາມ ຫາກຜູ້ໃຊ້ເຮົາຫາກຖືເບົາເລື່ອງການໃຊ້ບໍລິການໃດໜຶ່ງໃຫ້ມີຄວາມປອດໄພແລ້ວ ສຸດທ້າຍອາດໄດ້ຍິນຂ່າວການຖືກແຮັກນັ້ນນີ້ຕາມມາກໍ່ເປັນໄດ້. ສະນັ້ນ ຫາກເຮົາມີຄວາມເຂົ້າໃຈວ່າການເຂົ້າລະຫັດເຮັດວຽກແນວໃດ ມີຫລັກການໃນການຮັກສາຄວາມປອດໄພແນວໃດ ຈະເຮັດໃຫ້ເຮົາສາມາດນຳໃຊ້ຢ່າງປອດໄພໄຮ້ການຄຸກຄາມ ຕົວຢ່າງເລື່ອງງ່າຍໆ ທີ່ຫລາຍໆ ຄົນເບິ່ງຂ້າມເຊັ່ນ: ການສົ່ງຂໍ້ມູນຜ່ານລະບົບທີ່ບໍ່ມີການເຂົ້າລະຫັດ ຫລື ບໍ່ມີມາດຕະການຮັກສາຄວາມປອດໄພ, ຫາກແມ່ນມີການໂຈມຕີ ຫລື ດັກຂໍ້ມູນໄປໄດ້ ກໍ່ຈະສາມາດເຮັດໃຫ້ຜູ້ບໍ່ຫວັງດີສາມາດເຫັນທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງທີ່ເຮົາສົ່ງຜ່ານລະບົບນັ້ນໄດ້. ສະນັ້ນ ຈົ່ງຈື່ໄວ້ໃຫ້ຂຶ້ນໃຈວ່າໃຫ້ນຳໃຊ້ເວັບທີ່ມີການເຂົ້າລະຫັດຂໍ້ມູນ (https) ສັງເກດງ່າຍໆ ຈາກດ້ານໜ້າຊ່ອງ URL ຫາກເວບມີການເຂົ້າລະຫັດຈະມີຮູບໜ່ວຍກະແຈສີຂຽວ ຫລື ທີ່ຢູ່ເວັບ (URL) ຂຶ້ນຕົ້ນດ້ວຍ https ນັ້ນເອງ, ຫາກມີຄວາມຈຳເປັນຕ້ອງໃຊ້ WiFi ສາທາລະນະ, ຕາມຮ້ານກາເຟ ຫລື ແຫລ່ງທີ່ບໍ່ຮູ້ຈັກ ກໍ່ແນະນຳໃຫ້ໃຊ້ບໍລິການ VPN ເພື່ອທີ່ຜູ້ບໍ່ຫວັງດີຈະໂຈມຕີເຮົາໄດ້ຍາກຂຶ້ນ. ສຳລັບໃຜທີ່ຕ້ອງການຢາກສຶກສາເພີ່ມເຕີມດ້ານດັ່ງກ່າວ ກໍ່ສາມາດເລີ່ມສຶກສາຈາກການເຂົ້າລະຫັດແບບ Symmetric encryption ແມ່ນຫຍັງ? Asymmetric encryption ເດແມ່ນຫຍັງ? ຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງ Public key ແລະ Private key.  

ເປັນແນວໃດ ກັບເລື່ອງການເຂົ້າລະຫັດ, ຫວັງວ່າຜູ້ທີ່ອ່ານຈົບບົດຄວາມນີ້ ຈະຮູ້ຈັກກັບການເຂົ້າລະຫັດບໍ່ຫລາຍກໍ່ໜ້ອຍເນາະ. ຫາກຍັງມີຫຍັງຢາກຮູ້ເພີ່ມເຕີມ ຝາກຄຳຖາມໄວ້ໄດ້ເລີຍ. ເອີ່! ເກືອບລືມວ່າມີຂໍ້ຄວາມທີ່ຖືກເຂົ້າລະຫັດຊຸດໜຶ່ງ, ຄັນຫາກເພື່ອນໆ ຢາກຮູ້ວ່າຂໍ້ຄວາມແຖວທຳອິດໃນບົດຄວາມນີ້ ເມື່ອຖອດລະຫັດແລ້ວຈະແມ່ນຫຍັງລອງເອົາໄປຖອດລະຫັດກັນເບິ່ງ ດ້ວຍການໃຊ້ເຕັກນິກ Ceasar cipher ດ້ວຍການເລື່ອນຕົວອັກສອນ 7 ຕົວ (ບອກໃບ້ໃຫ້ເຕັມທີ່ເລີຍ...) ຫລື ເຂົ້າໄປເວັບ https://cryptii.com/ ທີ່ເປັນເວັບທີ່ໃຫ້ບໍລິການເຂົ້າ - ຖອດລະຫັດຂໍ້ຄວາມ ດ້ວຍວິທີການຕ່າງໆ ຫລາກຫລາຍແບບ, ລອງເຂົ້າໄປຫລິ້ນກັນໄດ້.


ຂຽນໂດຍ: Nilavath 

ອ້າງອີງ: 

Advertisement Replay Ad
ເປີດໂຕໃນລາວແລ້ວ OPPO Reno6 Z 5G ຖືກໃຈສາຍຖ່າຍຮູບ Portrait ພ້ອມດີຊາຍທີ່ເປັນເອກະລັກ

ເປີດໂຕໃນລາວແລ້ວ OPPO Reno6 Z 5G ຖືກໃຈສາຍຖ່າຍຮູບ Portrait ພ້ອມດີຊາຍທີ່ເປັນເອກະລັກ

ແຈກວິທີ ໃຊ້ WhatsApp Web ໃນຄອມພິວເຕີພ້ອມກັນ 4 ເຄື່ອງ ມືຖືແບັດໝົດ ຫຼື ບໍ່ມີເນັດກໍຍັງໃຊ້ໄດ້

ແຈກວິທີ ໃຊ້ WhatsApp Web ໃນຄອມພິວເຕີພ້ອມກັນ 4 ເຄື່ອງ ມືຖືແບັດໝົດ ຫຼື ບໍ່ມີເນັດກໍຍັງໃຊ້ໄດ້

ໂລກ້າ ຮ່ວມມື ບໍລິສັດ ໂຊກມີໄຊ ຂະຫຍາຍບໍລິການແທັກຊີອອນລາຍ 24 ຊົ່ວໂມງ ຢູ່ປາກເຊ ແຂວງຈຳປາສັກ

ໂລກ້າ ຮ່ວມມື ບໍລິສັດ ໂຊກມີໄຊ ຂະຫຍາຍບໍລິການແທັກຊີອອນລາຍ 24 ຊົ່ວໂມງ ຢູ່ປາກເຊ ແຂວງຈຳປາສັກ

Httpool ສະເຫຼີມສະຫຼອງຄວາມສຳເລັດສຳລັບການດຳເນີນທຸລະກິດໃນລາວຄົບຮອບ 1 ປີ!

Httpool ສະເຫຼີມສະຫຼອງຄວາມສຳເລັດສຳລັບການດຳເນີນທຸລະກິດໃນລາວຄົບຮອບ 1 ປີ!

Facebook ຮ່ວມສະຫຼອງປີໃໝ່ລາວດ້ວຍຟີເຈີໃໝ່ ເພື່ອຊ່ວຍໃຫ້ຄົນລາວເຊື່ອມຕໍ່ກັນໃນເວລາທີ່ຢູ່ຫ່າງໄກກັນ

Facebook ຮ່ວມສະຫຼອງປີໃໝ່ລາວດ້ວຍຟີເຈີໃໝ່ ເພື່ອຊ່ວຍໃຫ້ຄົນລາວເຊື່ອມຕໍ່ກັນໃນເວລາທີ່ຢູ່ຫ່າງໄກກັນ

ເປີດໂຕ OPPO A94 ອັດແໜ້ນດ້ວຍປະສິດທິພາບ ທັງການຖ່າຍພາບ & ຄວາມໄວ ໃນລາຄາທີ່ຄຸ້ມຄ່າ

ເປີດໂຕ OPPO A94 ອັດແໜ້ນດ້ວຍປະສິດທິພາບ ທັງການຖ່າຍພາບ & ຄວາມໄວ ໃນລາຄາທີ່ຄຸ້ມຄ່າ

ເລີໂນໂວ ເປີດໂຕ ThinkBook ລຸ້ນໃໝ່ຫຼ້າສຸດ ຮັບເທຣນ “ເຮັດວຽກໄດ້ຈາກທຸກບ່ອນ” (work-from-anywhere)

ເລີໂນໂວ ເປີດໂຕ ThinkBook ລຸ້ນໃໝ່ຫຼ້າສຸດ ຮັບເທຣນ “ເຮັດວຽກໄດ້ຈາກທຸກບ່ອນ” (work-from-anywhere)

ຈະເກີດຫຍັງຂຶ້ນຖ້າອິນເຕີເນັດໃຊ້ບໍ່ໄດ້ຈັກ 1 ມື້?

ຈະເກີດຫຍັງຂຶ້ນຖ້າອິນເຕີເນັດໃຊ້ບໍ່ໄດ້ຈັກ 1 ມື້?

ຊາວອາຊີຕາເວັນອາຄະເນ 18% ພາກັນແຊຂ່າວລົງໂຊຊຽວໂດຍບໍ່ໄດ້ກວດສອບກ່ອນວ່າເປັນເລື່ອງແທ້ ຫຼື ປອມ

ຊາວອາຊີຕາເວັນອາຄະເນ 18% ພາກັນແຊຂ່າວລົງໂຊຊຽວໂດຍບໍ່ໄດ້ກວດສອບກ່ອນວ່າເປັນເລື່ອງແທ້ ຫຼື ປອມ

ການຮັກສາຄວາມປອດໄພໃນໂລກອອນລາຍໃຫ້ແກ່ໄວໜຸ່ມໃນໄລຍະໂລກລະບາດ: ຜູ້ປົກຄອງສາມາດເຮັດໄດ້ແນວໃດ?

ການຮັກສາຄວາມປອດໄພໃນໂລກອອນລາຍໃຫ້ແກ່ໄວໜຸ່ມໃນໄລຍະໂລກລະບາດ: ຜູ້ປົກຄອງສາມາດເຮັດໄດ້ແນວໃດ?

ຊ້າໝົດອົດເດີ! HUAWEI Nova 7i ຫຼຸດລາຄາພິເສດຕ້ອນຮັບເທດສະການຄຣິສມາສ ແລະ ປີໃໝ່ສາກົນ

ຊ້າໝົດອົດເດີ! HUAWEI Nova 7i ຫຼຸດລາຄາພິເສດຕ້ອນຮັບເທດສະການຄຣິສມາສ ແລະ ປີໃໝ່ສາກົນ

ໂລກໃໝ່ຂອງການຮຽນຮູ້! katalyst-learning.com ໃຫ້ຄົນລາວຝຶກອົບຮົມກ່ຽວກັບ e-commerce ແບບຟຣີໆ

ໂລກໃໝ່ຂອງການຮຽນຮູ້! katalyst-learning.com ໃຫ້ຄົນລາວຝຶກອົບຮົມກ່ຽວກັບ e-commerce ແບບຟຣີໆ

10 ອັນດັບ PASSWORD ຍອດນິຍົມ (ທີ່ບໍ່ຄວນຕັ້ງຢ່າງຍິ່ງ)

10 ອັນດັບ PASSWORD ຍອດນິຍົມ (ທີ່ບໍ່ຄວນຕັ້ງຢ່າງຍິ່ງ)

ຮູ້ຈັກກັບອຸປະກອນສຽງ & ສວມໃສ່ອັດສະລິຍະຈາກ HUAWEI ທີ່ຈະຊ່ວຍໃຫ້ຊີວິດປະຈຳວັນຂອງທ່ານງ່າຍຂຶ້ນ

ຮູ້ຈັກກັບອຸປະກອນສຽງ & ສວມໃສ່ອັດສະລິຍະຈາກ HUAWEI ທີ່ຈະຊ່ວຍໃຫ້ຊີວິດປະຈຳວັນຂອງທ່ານງ່າຍຂຶ້ນ

ຄວາມໂສດເປັນບັນຫາສຳລັບເຈົ້າ ຫຼື ບໍ່? ຈະດີບໍ່ຖ້າເຮົາມີລະບົບທີ່ສາມາດຊ່ວຍຈັບຄູ່ໃຫ້ກັບຄົນໂສດ?

ຄວາມໂສດເປັນບັນຫາສຳລັບເຈົ້າ ຫຼື ບໍ່? ຈະດີບໍ່ຖ້າເຮົາມີລະບົບທີ່ສາມາດຊ່ວຍຈັບຄູ່ໃຫ້ກັບຄົນໂສດ?

ຫຼຽນມີສອງດ້ານສັນໃດ ສື່ສັງຄົມອອນລາຍກໍມີ "ດ້ານດີ - ດ້ານລົບ" ສັນນັ້ນ

ຫຼຽນມີສອງດ້ານສັນໃດ ສື່ສັງຄົມອອນລາຍກໍມີ "ດ້ານດີ - ດ້ານລົບ" ສັນນັ້ນ

ເປີດໃຫ້ສັ່ງຈອງແລ້ວມື້ນີ້! Huawei Y7a ລາຄາສຸດຄຸ້ມ ພ້ອມຈຸດເດັ່ນທີ່ທ່ານບໍ່ຄວນພາດເປັນເຈົ້າຂອງ

ເປີດໃຫ້ສັ່ງຈອງແລ້ວມື້ນີ້! Huawei Y7a ລາຄາສຸດຄຸ້ມ ພ້ອມຈຸດເດັ່ນທີ່ທ່ານບໍ່ຄວນພາດເປັນເຈົ້າຂອງ

ປັກ 3 ຂາ ທີ່ມາຂອງຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ ຈິງແທ້ປະການໃດ?

ປັກ 3 ຂາ ທີ່ມາຂອງຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ ຈິງແທ້ປະການໃດ?

7 ເຫດຜົນທີ່ທ່ານບໍ່ຄວນພາດຈະເປັນເຈົ້າຂອງ Huawei Nova 7 ສະມາດໂຟນ 5G

7 ເຫດຜົນທີ່ທ່ານບໍ່ຄວນພາດຈະເປັນເຈົ້າຂອງ Huawei Nova 7 ສະມາດໂຟນ 5G

ຮູ້ຈັກກັບ VPN ເຄື່ອງມືທີ່ຈະຊ່ວຍໃຫ້ສາຍມຸດທ່ອງອິນເຕີເນັດປອດໄພຂຶ້ນອີກເທົ່າຕົວ

ຮູ້ຈັກກັບ VPN ເຄື່ອງມືທີ່ຈະຊ່ວຍໃຫ້ສາຍມຸດທ່ອງອິນເຕີເນັດປອດໄພຂຶ້ນອີກເທົ່າຕົວ

ສົ່ງອີເມວຫາໝູ່

ສົ່ງໃຫ້ໝູ່ຫຼາຍຄົນ “,” (ສົ່ງພ້ອມກັນຫຼາຍສຸດ 50 ອີເມວ)

ສົ່ງອີເມວ