ວັນຈັນ ທີ 19 ເມສາ 2021

ເຈົ້າຮູ້ບໍ່ວ່າ ໂລກກໍາລັງຈະຂາດແຄນ “ຊາຍ” ໃນອະນາຄົດອັນໃກ້?

ເຈົ້າຮູ້ບໍ່ວ່າ ໂລກກໍາລັງຈະຂາດແຄນ “ຊາຍ” ໃນອະນາຄົດອັນໃກ້?
S! Muan

ສະໜັບສະໜູນເນື້ອຫາ

ທຸກມື້ນີ້ ຊາຍ ຫຼື ຂີ້ຊາຍ ແມ່ນໄດ້ມີບົດບາດສໍາຄັນຫຼາຍຕໍ່ການດໍາລົງຊີວິດຂອງຄົນເຮົາ ເພາະມັນເປັນວັດຖຸດິບພື້ນຖານຂອງສິ່ງປຸກສ້າງຕ່າງໆທີ່ພວກເຮົາອາໄສຢູ່ ລວມເຖິງຖະໜົນຫົນທາງ ແລະ ອຸປະກອນຮັບໃຊ້ຕ່າງໆກໍລ້ວນແຕ່ມີຊາຍເປັນສ່ວນປະສົມ. ເຖິງວ່າ “ຊາຍ” ຈະສາມາດພົບເຫັນໄດ້ເກືອບວ່າທຸກຫົນທຸກແຫ່ງໃນໂລກ ບໍ່ວ່າຈະເປັນເທິງທະເລຊາຍອັນກວ້າງໃຫຍ່, ຕາມຫາດຊາຍເລາະລຽບແມ່ນໍ້າ ແລະ ຫ້ວຍໜອງຄອງບຶງຕ່າງໆ. ແຕ່ເຊື່ອບໍ່ວ່າ ປັດຈຸບັນໂລກກໍາລັງປະເຊີນໜ້າກັບການຂາດແຄນຊາຍຢ່າງໜ້າເປັນຫ່ວງ? ບັນຫານີ້ເກີດຂຶ້ນໄດ້ແນວໃດ? ມາຫາຄໍາຕອບພ້ອມກັນເລີຍ! 

ພາບ: Unsplash 

ຊາຍ ຫຼື ດິນຊາຍ ເປັນຊັບພະຍາກອນທໍາມະຊາດທີ່ຖືກນໍາໃຊ້ຫຼາຍທີ່ສຸດຖັດຈາກ ນໍ້າ ເຊິ່ງໂດຍສະເລ່ຍແລ້ວໃນທຸກໆປີມີການນໍາໃຊ້ຊາຍສູງເຖິງ 50 ພັນລ້ານໂຕນ ເຊິ່ງເປັນປະລິມານມະຫາສານ ທຽບເທົ່າກັບຂະໜາດຂອງປະເທດອັງກິດໄດ້ເລີຍ. ປັດໄຈສໍາຄັນທີ່ເລັ່ງໃຫ້ເກີດຄວາມຕ້ອງການຊາຍໃຫ້ນັບມື້ນັບສູງຂຶ້ນແມ່ນ ການຫັນເປັນຕົວເມືອງໃຫຍ່ ເຊິ່ງມີຜົນມາຈາກການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງປະຊາກອນ ແລະ ການເຄື່ອນຍ້າຍບ່ອນຢູ່ອາໄສຈາກຊົນນະບົດເຂົ້າມາຢູ່ຕົວເມືອງທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ໂດຍສະເພາະໃນບັນດາປະເທດທີ່ກໍາລັງພັດທະນາ. ຈາກຂໍ້ມູນຂອງອົງການສະຫະປະຊາຊາດໄດ້ໃຫ້ຮູ້ວ່າ ນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 1950 ເປັນຕົ້ນມາ ຈໍານວນຄົນທີ່ອາໄສຢູ່ໃນຕົວເມືອງມີເຖິງ 4.2 ພັນລ້ານຄົນ ແລະ ຄາດວ່າຈະເພີ່ມຂຶ້ນເປັນ 6.7 ພັນລ້ານຄົນໃນສາມທົດສະວັດຕໍ່ໜ້ານີ້.

ພາບBBC 

ຄໍາຖາມກໍຄືວ່າ ຈະເກີດຫຍັງຂຶ້ນ ຖ້າຄົນຍ້າຍເຂົ້າມາຢູ່ໃນຕົວເມືອງຫຼາຍຂຶ້ນເລື້ອຍໆ? 

ສິ່ງໜຶ່ງທີ່ຕາມມາແມ່ນຄວາມຕ້ອງການດ້ານພື້ນຖານໂຄງລ່າງ ແລະ ສິ່ງອໍານວຍຄວາມສະດວກຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ອາຄານສະຖານທີ່, ຖະໜົນຫົນທາງ ແລະ ອື່ນໆ ເຊິ່ງລ້ວນແລ້ວແຕ່ຕ້ອງໄດ້ນໍາໃຊ້ຊາຍເປັນວັດຖຸດິບໃນການກໍ່ສ້າງ.  ປັດຈຸບັນ, ຈີນ ກາຍເປັນປະເທດທີ່ໄດ້ນໍາໃຊ້ຊາຍຫຼາຍທີ່ສຸດໃນໂລກ, ກວມເອົາເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງປະລິມານຊາຍທີ່ນໍາໃຊ້ໃນທົ່ວໂລກ ແລະ ສະເພາະລະຫວ່າງປີ 2011-2014 ຈີນໄດ້ນໍາໃຊ້ຊາຍເພື່ອການກໍ່ສ້າງຫຼາຍກວ່າທີ່ ສະຫະລັດອາເມລິກາ ໄດ້ນໍາໃຊ້ທັງໝົດໃນໜຶ່ງສະຕະວັດທີ່ຜ່ານມາ. ໃນຂະນະທີ່ປະເທດອິນເດຍ ຄວາມຕ້ອງການຊາຍເພື່ອການກໍ່ສ້າງກໍໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນເປັນສາມທົບນັບແຕ່ປີ 2000 ເປັນຕົ້ນມາ ແລະ ຍັງເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງໄວວາເຊັ່ນກັນ.

ນອກຈາກນີ້, ຊາຍຍັງຖືກນໍາໃຊ້ເຂົ້າໃນເປົ້າໝາຍອື່ນອີກ ເປັນຕົ້ນແມ່ນການສ້າງເນື້ອທີ່ດິນໃໝ່ເລາະລຽບຝັ່ງທະເລ ຫຼື ເອີ້ນກັນວ່າ ທີ່ດິນທຽມ ນັ້ນເອງ. ອີງຕາມຂໍ້ມູນຈາກກຸ່ມນັກຄົ້ນຄວ້າຊາວເນເທີແລນ ເຫັນວ່າ ນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 1985 ມະນຸດເຮົາໄດ້ສ້າງເນື້ອທີ່ດິນໃໝ່ເລາະຕາມຝັ່ງທະເລທົ່ວໂລກຂຶ້ນໃໝ່ເຖິງ 13,563 km2. ສິງກະໂປ ກໍຖືວ່າເປັນປະເທດແຖວໜ້າຂອງໂລກໃນການສ້າງເນື້ອທີ່ດິນໃໝ່ ເຊິ່ງໃນ 40 ກວ່າປີຜ່ານມາສາມາດເພີ່ມເນື້ອທີ່ດິນຂອງປະເທດໄດ້ເຖິງ 130 km2. ສ່ວນຢູ່ ນະຄອນດູໄບ ກໍໄດ້ສ້າງເກາະຮູບຊົງຕົ້ນປາມຂະໜາດໃຫຍ່ ເຊິ່ງຄາດວ່າໄດ້ນໍາໃຊ້ຊາຍເຖິງ 186.5 ລ້ານແມັດກ້ອນ.

ທັງໝົດນັ້ນ ເຫັນໄດ້ວ່າໂລກມີຄວາມຕ້ອງການນໍາໃຊ້ຊາຍຢ່າງມະຫາສານ ແລະ ຍັງມີທ່າອ່ຽງນັບມື້ນັບເພີ່ມຂຶ້ນ ເຊິ່ງອາດສົ່ງຜົນໃຫ້ບາງປະເທດຕ້ອງປະເຊີນກັບວິກິດການຂາດແຄນຊາຍໃນໃນອະນາຄົດອັນໃກ້ນີ້. ຍົກຕົວຢ່າງ ປະເທດຫວຽດນາມ ຄາດວ່າຈະບໍ່ມີຊາຍພຽງພໍສໍາລັບການກໍ່ສ້າງພາຍໃນປະເທດ ໃນປີ 2022 ສ່ວນປະເທດອື່ນໆໃນໂລກອາດປະເຊີນກັບບັນຫາເຊັ່ນດຽວກັນນີ້ພາຍໃນປີ 2050 ເຊິ່ງເວລານັ້ນຄາດວ່າຈະມີຄົນທີ່ອາໄສຢູ່ໃນຕົວເມືອງເຖິງ 7 ພັນລ້ານຄົນ.

ພາບ: Pixabay 

ຫຼາຍຄົນອາດຕັ້ງຄໍາຖາມວ່າ ໂລກຂອງພວກເຮົາ ຍັງມີທະເລຊາຍເປັນຈໍານວນຫຼວງຫຼາຍ ຈະຂາດແຄນຊາຍໄດ້ແນວໃດ?  

ຄໍາຕອບກໍຄື ຊາຍ ທີ່ມີໃນທະເລຊາຍນັ້ນບໍ່ສາມາດນໍາໃຊ້ເຂົ້າໃນການກໍ່ສ້າງໄດ້ ເນື່ອງຈາກວ່າເປັນຊາຍທີ່ມີຂະໜາດນ້ອຍ ແລະ ມີຄວາມລະອຽດຈົນເກີນໄປ ຈົນບໍ່ສາມາດໃຊ້ເປັນສ່ວນປະສົມຂອງຄອນກຣີດໄດ້.

ພາບBBC 

ຍ້ອນສາເຫດດັ່ງກ່າວນັ້ນ, ທາງເລືອກດຽວກໍຄື ການຂຸດຄົ້ນຊາຍຕາມຝັ່ງແມ່ນໍ້າ ເຊິ່ງເປັນວິທີທີ່ໄດ້ສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມຢ່າງໜ້າເປັນຫ່ວງ ເປັນຕົ້ນແມ່ນໄດ້ເຮັດໃຫ້ລະບົບນິເວດຂອງແມ່ນໍ້າມີການປ່ຽນແປງ, ກໍໃຫ້ເກີດການເຊາະເຈື່ອນເພີ່ມຂຶ້ນ ສົ່ງຜົນຕໍ່ສິ່ງມີຊີວິດໃນນໍ້າ ລວມເຖິງຄົນທີ່ອາໄສຢູ່ເລາະລຽບຕາມຝັ່ງແມ່ນໍ້າອີກດ້ວຍ. ຍົກຕົວຢ່າງ ຢູ່ເຂດສາມຫຼ່ຽມປາກແມ່ນໍ້າຂອງ ເຊິ່ງເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງຄົນຫຼາຍກວ່າ 20 ລ້ານຄົນ ແລະ ເປັນແຫຼ່ງອາຫານຂອງເກືອບເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງບັນດາປະເທດໃນເຂດນັ້ນ ໄດ້ມີການຂຸດຄົ້ນຊາຍເຖິງ 50 ລ້ານໂຕນສະເພາະປີ 2011. ໃນຂະນະດຽວກັນ ກໍໄດ້ມີການສ້າງເຂື່ອນເທິງແມ່ນໍ້າຂອງແລ້ວເຖິງ 5 ແຫ່ງ ແລະ ມີແຜນກໍ່ສ້າງອີກ 12 ແຫ່ງ ເຊິ່ງບັນດາເຂື່ອນເຫຼົ່ານີ້ ຈະເຮັດໃຫ້ການໄຫຼຂອງຕະກອນລົງສູ່ເຂດປາກແມ່ນໍ້າຫຼຸດລົງ ແລະ ເມື່ອເປັນເຊັ່ນນັ້ນ ມີການຄາດຄະເນວ່າ ປະມານ ເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງເກາະດອນຈະສູນຫາຍໄປຈາກເຂດດັ່ງກ່າວພາຍໃນທ້າຍສະຕະວັດນີ້. 

ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ບັນຫາການຂາດແຄນຊາຍ ລວມເຖິງຜົນກະທົບດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມທີ່ເກີດຂຶ້ນນັ້ນ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຫຼາຍປະເທດຫັນມາກໍານົດມາດຕະການເພື່ອຄຸ້ມຄອງການຂຸດຄົ້ນຊາຍໃຫ້ຮັດກຸມຂຶ້ນ ເປັນຕົ້ນແມ່ນ ກໍາປູເຈຍ ໄດ້ຢຸດຕິການສົ່ງອອກຊາຍທັງໝົດໃຫ້ແກ່ປະເທດສິງກະໂປ ມາຕັ້ງແຕ່ປີ 2017, ຕໍ່ມາແມ່ນ ມາເລເຊຍ ແລະ ບາງປະເທດໃກ້ຄຽງກໍໄດ້ປະຕິບັດມາດຕະການເຊັ່ນດຽວກັນນີ້. ນອກຈາກນີ້, ຫວຽດນາມ ກໍໄດ້ຈໍາກັດການສົ່ງອອກຊາຍໄດ້ແລ້ວຫຼາຍກວ່າ 30%.

ເຫັນບໍວ່າ ທຸກຊັບພະຍາກອນທໍາມະຊາດທີ່ມະນຸດເຮົານໍາມາໃຊ້ນັ້ນ ລ້ວນແຕ່ມີຂີດຈໍາກັດຕາມການເວລາຂອງມັນ. ດັ່ງນັ້ນ, ພວກເຮົາກໍຄວນຮັບຮູ້ ແລະ ເຂົ້າໃຈວ່າ “ຊາຍ” ເປັນຊັບພະຍາກອນທີ່ຫາໄດ້ຍາກ ແລະ ຈໍາເປັນເຊັ່ນດຽວກັບ “ນໍ້າ” ເຊິ່ງຖ້າພວກເຮົາບໍ່ມີການຄຸ້ມຄອງ-ນໍາໃຊ້ຢ່າງລະມັດລະວັງຕັ້ງແຕ່ຕອນນີ້ ກໍອາດສວາຍເກີນໄປທີ່ຈະແກ້ໄຂໄດ້ໃນອະນາຄົດ. 

ຂຽນໂດຍ: ​Bouavonh Biachampah 

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: 

Advertisement Replay Ad
ອອກແລ້ວເດີ້! ຜົນຫວຍລາວງວດວັນທີ 8 ເມສາ 2021

ອອກແລ້ວເດີ້! ຜົນຫວຍລາວງວດວັນທີ 8 ເມສາ 2021

ອອກແລ້ວເດີ້! ຜົນຫວຍລາວງວດວັນທີ 5 ເມສາ 2021

ອອກແລ້ວເດີ້! ຜົນຫວຍລາວງວດວັນທີ 5 ເມສາ 2021

ສຳນັກງານສົ່ງເສີມການຄ້າໃນຕ່າງປະເທດ ໜຸນ SME ເຈລະຈາຈັບຄູ່ຜູ້ຈຳໜ່າຍໃນລາວ ສ້າງເຄືອຂ່າຍຂະຫຍາຍການຄ້າ

ສຳນັກງານສົ່ງເສີມການຄ້າໃນຕ່າງປະເທດ ໜຸນ SME ເຈລະຈາຈັບຄູ່ຜູ້ຈຳໜ່າຍໃນລາວ ສ້າງເຄືອຂ່າຍຂະຫຍາຍການຄ້າ

ແອສຕຣາເຊເນກາ ຢືນຢັນ ບໍ່ພົບຫຼັກຖານຄວາມສ່ຽງພາວະເລືອດກ້າມຈາກການໃຊ້ວັກຊີນ

ແອສຕຣາເຊເນກາ ຢືນຢັນ ບໍ່ພົບຫຼັກຖານຄວາມສ່ຽງພາວະເລືອດກ້າມຈາກການໃຊ້ວັກຊີນ

ອອກແລ້ວເດີ້! ຜົນຫວຍລາວງວດວັນທີ 29 ມີນາ 2021

ອອກແລ້ວເດີ້! ຜົນຫວຍລາວງວດວັນທີ 29 ມີນາ 2021

ອອກແລ້ວເດີ້! ຜົນຫວຍລາວງວດວັນທີ 25 ມີນາ 2021

ອອກແລ້ວເດີ້! ຜົນຫວຍລາວງວດວັນທີ 25 ມີນາ 2021

ອອກແລ້ວເດີ້! ຜົນຫວຍລາວງວດວັນທີ 22 ມີນາ 2021

ອອກແລ້ວເດີ້! ຜົນຫວຍລາວງວດວັນທີ 22 ມີນາ 2021

ກອງປະຊຸມຄັ້ງປະຖົມມະລືກຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ຈະເກີດຫຍັງຂຶ້ນແດ່? ມີຫຍັງແດ່ທີ່ເຮົາຄວນຕ້ອງຮູ້?

ກອງປະຊຸມຄັ້ງປະຖົມມະລືກຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ຈະເກີດຫຍັງຂຶ້ນແດ່? ມີຫຍັງແດ່ທີ່ເຮົາຄວນຕ້ອງຮູ້?

ຫຼາຍຊາດໃຫຍ່ໃນເອີຣົບໂຈະການໃຫ້ວັກຊີນ "ແອສຕຣາເຊເນກາ" ຫຼັງພົບພາວະເລືອດກ້າມໃນຜູ້ຮັບວັກຊີນ

ຫຼາຍຊາດໃຫຍ່ໃນເອີຣົບໂຈະການໃຫ້ວັກຊີນ "ແອສຕຣາເຊເນກາ" ຫຼັງພົບພາວະເລືອດກ້າມໃນຜູ້ຮັບວັກຊີນ

ອອກແລ້ວເດີ້! ຜົນຫວຍລາວງວດວັນທີ 15 ມີນາ 2021

ອອກແລ້ວເດີ້! ຜົນຫວຍລາວງວດວັນທີ 15 ມີນາ 2021

ອອກແລ້ວເດີ້! ຜົນຫວຍລາວງວດວັນທີ 9 ມີນາ 2021

ອອກແລ້ວເດີ້! ຜົນຫວຍລາວງວດວັນທີ 9 ມີນາ 2021

[LIVE UPDATE] ສະຫຼຸບຜົນຂອງການເລືອກຕັ້ງສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ & ສະພາປະຊາຊົນຂັ້ນແຂວງ 2021

[LIVE UPDATE] ສະຫຼຸບຜົນຂອງການເລືອກຕັ້ງສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ & ສະພາປະຊາຊົນຂັ້ນແຂວງ 2021

ອອກແລ້ວເດີ້! ຜົນຫວຍລາວງວດວັນທີ 4 ມີນາ 2021

ອອກແລ້ວເດີ້! ຜົນຫວຍລາວງວດວັນທີ 4 ມີນາ 2021

ອອກແລ້ວເດີ້! ຜົນຫວຍລາວງວດວັນທີ 1 ມີນາ 2021

ອອກແລ້ວເດີ້! ຜົນຫວຍລາວງວດວັນທີ 1 ມີນາ 2021

ເລື່ອງໜ້າຮູ້ກ່ຽວກັບ "ປາຂ່າ" ໂລມານໍ້າຈືດແຫ່ງແມ່ນໍ້າຂອງ ສາຍພັນທີ່ຖືກຄຸກຄາມຢ່າງໜັກ

ເລື່ອງໜ້າຮູ້ກ່ຽວກັບ "ປາຂ່າ" ໂລມານໍ້າຈືດແຫ່ງແມ່ນໍ້າຂອງ ສາຍພັນທີ່ຖືກຄຸກຄາມຢ່າງໜັກ

ອອກແລ້ວເດີ້! ຜົນຫວຍລາວງວດວັນທີ 22 ກຸມພາ 2021

ອອກແລ້ວເດີ້! ຜົນຫວຍລາວງວດວັນທີ 22 ກຸມພາ 2021

ໃນມື້ທີ່ໂຄວິດກີດກັ້ນໄທ ແລະ ລາວ ຄົນໄທຈຶ່ງຜຸດໄອເດຍ "ຫຼວງພະບາງຈຳລອງ" ຢູ່ໃຈກາງບາງກອກ

ໃນມື້ທີ່ໂຄວິດກີດກັ້ນໄທ ແລະ ລາວ ຄົນໄທຈຶ່ງຜຸດໄອເດຍ "ຫຼວງພະບາງຈຳລອງ" ຢູ່ໃຈກາງບາງກອກ

ອອກແລ້ວເດີ້! ຜົນຫວຍລາວງວດວັນທີ 18 ກຸມພາ 2021

ອອກແລ້ວເດີ້! ຜົນຫວຍລາວງວດວັນທີ 18 ກຸມພາ 2021

ອອກແລ້ວເດີ້! ຜົນຫວຍລາວງວດວັນທີ 15 ກຸມພາ 2021

ອອກແລ້ວເດີ້! ຜົນຫວຍລາວງວດວັນທີ 15 ກຸມພາ 2021

ຜົນຫວຍວັນທີ 4 ກຸມພາ 2021 ເລກ 6 5 4 3 2 1 ໂຕ ແລະ ຫວຍຕຳລາຝັນ 3/40

ຜົນຫວຍວັນທີ 4 ກຸມພາ 2021 ເລກ 6 5 4 3 2 1 ໂຕ ແລະ ຫວຍຕຳລາຝັນ 3/40

ສົ່ງອີເມວຫາໝູ່

ສົ່ງໃຫ້ໝູ່ຫຼາຍຄົນ “,” (ສົ່ງພ້ອມກັນຫຼາຍສຸດ 50 ອີເມວ)

ສົ່ງອີເມວ