ວັນອັງຄານ ທີ 31 ມີນາ 2020

ພືດຂະຫຍາຍຕົວໃນພື້ນທີ່ພູສູງຂອງສາຍພູຫິມາໄລຫຼາຍຂຶ້ນ ຂະນະທີ່ສະພາບອາກາດມີການປ່ຽນແປງ

ພືດຂະຫຍາຍຕົວໃນພື້ນທີ່ພູສູງຂອງສາຍພູຫິມາໄລຫຼາຍຂຶ້ນ ຂະນະທີ່ສະພາບອາກາດມີການປ່ຽນແປງ
S! Muan

ສະໜັບສະໜູນເນື້ອຫາ

ຈຳນວນພືດໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນໃນພື້ນທີ່ພູສູງຂອງພູເອເວີເຣສ ແລະ ໜ່ວຍພູອ້ອມຮອບ ເມື່ອທຽບໃສ່ 25 ປີກ່ອນ ອີງຕາມຜົນການຄົ້ນຄວ້າຈາກຂໍ້ມູນທີ່ເກັບກຳຈາກພາບຖ່າຍດາວທຽມ.

ການຂະຫຍາຍຕົວຂອງພືດເຫຼົ່ານີ້ອາດມີຜົນກະທົບເປັນວົງກວ້າງ ໂດຍສະເພາະຕໍ່ກັບການໄຫຼຂອງນໍ້າລົງສູ່ແມ່ນໍ້າທີ່ໄຫຼລົງມາຈາກສາຍພູຫິມາໄລ, ທ່ານນາງ ຄາເຣນ ແອນເດີສັນ ຈາກມະຫາວິທະຍາໄລເອັກເຊເຕີ ປະເທດອັງກິດກ່າວ.

ທີມຄົ້ນຄວ້າຂອງທ່ານນາງ ແອນເດີສັນ ໄດ້ໃຊ້ຂໍ້ມູນຈາກດາວທຽມແລນແຊັດຂອງອົງການນາຊາ ເພື່ອສຶກສາພືດພັນທີ່ຢູ່ພື້ນທີ່ສູງໃນສາຍພູຫິມາໄລ ລະຫວ່າງ 1993 ແລະ 2018. ພວກເຂົາໄດ້ເນັ້ນໃສ່ເຂດຮອບສາຍນໍ້າແຂງ ເຊິ່ງເປັນພື້ນທີ່ສູງສຸດຢູ່ເໜືອເຂດຕົ້ນໄມ້ ທີ່ຖືກປົກຫຸ້ມດ້ວຍຫິມະຕາມລະດູການ ແຕ່ບໍ່ຖາວອນ. ພືດໃນເຂກສາຍນໍ້າແຂງເປັນພືດຂະໜາດນ້ອຍ ປະກອບມີຫຍ້າຕ່າງໆ, ໄມ້ພຸ່ມ ແລະ ໄຄນໍ້າ.

ນັກຄົ້ນຄວ້າພົບວ່າ ເຂດສາຍນໍ້າແຂງຂອງສາຍພູຫິມາໄລເປັນພື້ນທີ່ກວ້າງໃຫຍ່ ມີພື້ນທີ່ຢ່າງໜ້ອຍ 5 ເທົ່າທີ່ປົກຫຸ້ມດ້ວຍນໍ້າແຂງ ແລະ ຫິມະແບບຖາວອນ. ແນວໃດກໍຕາມ, ເນື່ອງຈາກເປັນພື້ນທີ່ເຂົ້າເຖິງຍາກ ຈຶ່ງຍັງບໍ່ທັນມີການສຶກສາຄົ້ນຄວ້າຫຼາຍ. 

ດ້ວຍການຕິດຕາມວ່າພື້ນທີ່ໃດທີ່ເປັນສີຂຽວໃນຮູບພາບທີ່ຖ່າຍຈາກດາວທຽມ, ທີມຄົ້ນຄວ້າພົບວ່າ ພືດພັນທີ່ເກີດໃນພື້ນທີ່ສາຍນໍ້າແຂງ ໄດ້ມີການເພີ່ມຂຶ້ນນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 1993 ເປັນຕົ້ນມາ. ພື້ນທີ່ທີ່ມີການເພີ່ມຂຶ້ນຫຼາຍທີ່ສຸດຢູ່ລະຫວ່າງ 5,000 ຫາ 5,500 ແມັດເໜືອລະດັບນໍ້າທະເລ.

ແນວໃດກໍຕາມຍັງບໍ່ທັນມີຂໍ້ມູນທີ່ຊັດເຈນວ່າ ດ້ວຍເຫດໃດພືດເຫຼົ່ານີ້ຈຶ່ງຂະຫຍາຍຕົວປົກຫຸ້ມພື້ນທີ່ສູງຂຶ້ນ. ທ່ານ ນາງແອນເດີສັນ ຄາດວ່າ ອາດຈະເປັນຍ້ອນສະພາບອາກາດທີ່ມີການປ່ຽນແປງ. ສາຍພູຫິມາໄລໄດ້ມີອຸນຫະພູມເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງວ່ອງໄວໃນບາງສ່ວນ ເນື່ອງຈາກການປ່ອຍກາສເຮືອນແກ້ວຂອງມະນຸດ ສະນັ້ນພື້ນທີ່ສູງທີ່ເຄີຍມີອາກາດໜາວເຢັນເກີນໄປສຳລັບການເຕີບໂຕຂອງພືດ ໃນຕອນນີ້ອາດຈະບໍ່ເປັນແບບນັ້ນອີກແລ້ວ. ຜົນການສຶກສາຈາກແມ່ແບບທົດລອງພົບວ່າ ພືດເຫຼົ່ານີ້ຈະຂະຫຍາຍສູງຂຶ້ນໄປອີກເນື່ອງຈາກສາເຫດດັ່ງກ່າວ. ທ່ານນາງ ແອນເດີສັນ ກ່າວອີກວ່າ ການປ່ອຍກາສຄາບອນໄດອັອກໄຊສູ່ຊັ້ນບັນຍາກາດທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນ ອາດເປັນອີກໜຶ່ງຢ່າງທີ່ຊ່ວຍໃຫ້ພືດເຫຼົ່ານີ້ຂະຫຍາຍຕົວ.

ການສຶກສາສ່ວນໃຫຍ່ກ່ຽວກັບຜົນກະທົບຂອງອຸນຫະພູມທີ່ອຸ່ນຂຶ້ນເທິງສາຍພູຫິມາໄລ ໄດ້ເນັ້ນໃສ່ການເປື່ອຍຂອງແຜ່ນນໍ້າແຂງ ເຊິ່ງອາດເປັນຫາຍະນະສຳລັບການສະໜອງນໍ້າຂອງປະເທດໃກ້ຄຽງ ເຊັ່ນ ອິນເດຍ ໂດຍການເຮັດໃຫ້ເກີດໄພນໍ້າຖ້ວມ ແລະ ໄພແຫ້ງແລ້ງ. ທ່ານນາງແອນເດີສັນກ່າວວ່າ ມີຄວາມຈຳເປັນຫຼາຍທີ່ຈະຕ້ອງຊອກຫາວ່າ ພືດທີ່ເກີດໃໝ່ເຫຼົ່ານີ້ຈະສົ່ງຜົນກະທົບແນວໃດຕໍ່ການໄຫຼຂອງນໍ້າ. ພວກມັນອາດຈະດູດຊັບເອົາຄວາມຮ້ອນຫຼາຍກວ່າພື້ນດິນທີ່ວ່າງເປົ່າ ເຊິ່ງນຳໄປສູ່ອຸນຫະພູມທີ່ອຸ່ນຂຶ້ນ ແລະ ເຮັດໃຫ້ຫິມະເປື່ອຍໄວຂຶ້ນ ຫຼື ພວກມັນອາດຈະກັກເກັບລະອອງນໍ້າເອົາໄວ້ ເຊິ່ງຊ່ວຍໃຫ້ກະແສນໍ້າໄຫຼບໍ່ແຮງ.

ທັງນີ້ ຍັງບໍ່ທັນເປັນທີ່ຊັດເຈຍວ່າ ພືດຈະຂະຫຍາຍຕົວຂຶ້ນໄປສູງໄດ້ຫຼາຍປານໃດ ໃນຂະນະທີ່ສະພາບພູມອາກາດອຸ່ນຂຶ້ນ. ແຕ່ໃນຕອນນີ້ ໄດ້ມີການພົບພືດທີ່ເຕີບໃຫຍ່ທີ່ລະດັບຄວາມສູງ 6,159 ແມັດເໜືອລະດັບນໍ້າທະເລ. ແນວໃດກໍຕາມ ຈອມພູສູງທີ່ສຸດຍັງຄົງມີອຸນຫະພູມທີ່ໜາວເຢັນຫຼາຍ ເຊິ່ງປົກຫຸ້ມດ້ວຍນໍ້າແຂງ ແລະ ບໍ່ມີໜ້າດິນ.

Advertisement Replay Ad

ຂໍຂອບໃຈ

ຂໍ້ມູນ : New Scientist

ພາບ : Karen Anderson

ເລກອອກຫຍັງ? ກວດເບິ່ງເລີຍ ຜົນຫວຍປະຈຳງວດວັນທີ 30 ມີນາ 2020

ເລກອອກຫຍັງ? ກວດເບິ່ງເລີຍ ຜົນຫວຍປະຈຳງວດວັນທີ 30 ມີນາ 2020

ພະນັກງານຂອງສາຍລົມເຢັນປອດເຊື້ອໂຄວິດ-19 ຫຼັງກັກໂຕ 14 ມື້ ເຫດມີນັກທ່ອງທ່ຽວຕິດເຊື້ອເຂົ້າພັກ

ພະນັກງານຂອງສາຍລົມເຢັນປອດເຊື້ອໂຄວິດ-19 ຫຼັງກັກໂຕ 14 ມື້ ເຫດມີນັກທ່ອງທ່ຽວຕິດເຊື້ອເຂົ້າພັກ

ໄທ ເລື່ອນອອກຫວຍງວດທີ 1 ເມສາ ໄປເປັນ 2 ພຶດສະພາ ພ້ອມໂຈະຂາຍງວດ 16 ເມສາ-2 ພຶດສະພາ 2020

ໄທ ເລື່ອນອອກຫວຍງວດທີ 1 ເມສາ ໄປເປັນ 2 ພຶດສະພາ ພ້ອມໂຈະຂາຍງວດ 16 ເມສາ-2 ພຶດສະພາ 2020

ຫ້ອງການອຸດສາຫະກຳ ແລະ ການຄ້າ ເມືອງໄຊ ຊີ້ ລາຄາສິນຄ້າ ຢູ່ຕະຫຼາດເມືອງໄຊ ແຂວງອຸດົມໄຊ ຍັງປົກກະຕິ

ຫ້ອງການອຸດສາຫະກຳ ແລະ ການຄ້າ ເມືອງໄຊ ຊີ້ ລາຄາສິນຄ້າ ຢູ່ຕະຫຼາດເມືອງໄຊ ແຂວງອຸດົມໄຊ ຍັງປົກກະຕິ

ຮູ້ຈັກ "ໂຄຣາຄະເທວີ" ນາງສັງຂານທີ່ບໍ່ໄດ້ປາກົດກາຍໃນປີໃໝ່ລາວນີ້ ເນື່ອງຈາກການລະບາດຂອງພະຍາດຮ້າຍ

ຮູ້ຈັກ "ໂຄຣາຄະເທວີ" ນາງສັງຂານທີ່ບໍ່ໄດ້ປາກົດກາຍໃນປີໃໝ່ລາວນີ້ ເນື່ອງຈາກການລະບາດຂອງພະຍາດຮ້າຍ

ອາການຂອງຄົນເຈັບໂຄວິດ-19 ຢູ່ລາວທັງ 9 ກໍລະນີແມ່ນຊົງຕົວ ຢູ່ໃນຂັ້ນເບົາບາງ

ອາການຂອງຄົນເຈັບໂຄວິດ-19 ຢູ່ລາວທັງ 9 ກໍລະນີແມ່ນຊົງຕົວ ຢູ່ໃນຂັ້ນເບົາບາງ

ພົບຜູ້ຕິດເຊື້ອໂຄວິດ-19 ເພີ່ມ 1 ກໍລະນີ ເປັນເພດຍິງ ຢູ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ມີປະຫວັດເດີນທາງມາຈາກໄທ

ພົບຜູ້ຕິດເຊື້ອໂຄວິດ-19 ເພີ່ມ 1 ກໍລະນີ ເປັນເພດຍິງ ຢູ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ມີປະຫວັດເດີນທາງມາຈາກໄທ

ມູນນິທິຮ່ວມໃຈພັດທະນາລາວ ມອບອຸປະກອນການແພດ ຕ້ານ COVID-19

ມູນນິທິຮ່ວມໃຈພັດທະນາລາວ ມອບອຸປະກອນການແພດ ຕ້ານ COVID-19

ແຮງງານລາວທີ່ເດີນທາງມາຈາກປະເທດກຸ່ມສ່ຽງ ແລະ ຖືກກັກໂຕ ໄດ້ຮັບການເບິ່ງແຍງເປັນຢ່າງດີ

ແຮງງານລາວທີ່ເດີນທາງມາຈາກປະເທດກຸ່ມສ່ຽງ ແລະ ຖືກກັກໂຕ ໄດ້ຮັບການເບິ່ງແຍງເປັນຢ່າງດີ

ທາງລົດໄຟລາວ-ຈີນ ເລີ່ມວາງລາງໄລຍະທຳອິດ ຄວາມຍາວ 500 ແມັດ

ທາງລົດໄຟລາວ-ຈີນ ເລີ່ມວາງລາງໄລຍະທຳອິດ ຄວາມຍາວ 500 ແມັດ

ນັກວິໄຈເຜີຍໄວຣັດໂຄວິດ-19 ມີຊີວິດຢູ່ເທິງພື້ນຜິວໄດ້ດົນ 17 ມື້

ນັກວິໄຈເຜີຍໄວຣັດໂຄວິດ-19 ມີຊີວິດຢູ່ເທິງພື້ນຜິວໄດ້ດົນ 17 ມື້

ຜົນຂອງກອງປະຊຸມຂອງກະຊວງ ຮສສ ກ່ຽວກັບຜົນກະທົບຕໍ່ຜູ້ໃຊ້ແຮງງານ-ຜູ້ອອກແຮງງານ ໄລຍະໂຄວິດ-19 ລະບາດ

ຜົນຂອງກອງປະຊຸມຂອງກະຊວງ ຮສສ ກ່ຽວກັບຜົນກະທົບຕໍ່ຜູ້ໃຊ້ແຮງງານ-ຜູ້ອອກແຮງງານ ໄລຍະໂຄວິດ-19 ລະບາດ

ຜູ້ຊ່ຽວຊານຄາດ ໂຄວິດ-19 ໃນອິຕາລີໃກ້ "ຈຸດສູງສຸດ" ໃນໄວໆນີ້

ຜູ້ຊ່ຽວຊານຄາດ ໂຄວິດ-19 ໃນອິຕາລີໃກ້ "ຈຸດສູງສຸດ" ໃນໄວໆນີ້

ຍັງພົບເຫັນ ຮ້ານນວດ-ຮ້ານກິນ-ດື່ມຂອງຄົນຕ່າງປະເທດ ບໍ່ໃຫ້ການຮ່ວມມືຕໍ່ມາດຕະການຕ້ານ COVID-19

ຍັງພົບເຫັນ ຮ້ານນວດ-ຮ້ານກິນ-ດື່ມຂອງຄົນຕ່າງປະເທດ ບໍ່ໃຫ້ການຮ່ວມມືຕໍ່ມາດຕະການຕ້ານ COVID-19

ພາບຫາເບິ່ງຍາກ! ເມື່ອໂຄວິດ-19 ເຮັດໃຫ້ສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວຊື່ດັງ ກາຍເປັນສະຖານທີ່ຮ້າງ

ພາບຫາເບິ່ງຍາກ! ເມື່ອໂຄວິດ-19 ເຮັດໃຫ້ສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວຊື່ດັງ ກາຍເປັນສະຖານທີ່ຮ້າງ

ເຂົ້າໃຈໃໝ່! ພິທີທີ່ຫຼວງພະບາງ ແມ່ນຄອບເທວະດາຫຼວງ ປູ່ເຍີ-ຍ່າເຍີ ບໍ່ແມ່ນປ່ອຍຜີຟ້າມາກິນຄົນ

ເຂົ້າໃຈໃໝ່! ພິທີທີ່ຫຼວງພະບາງ ແມ່ນຄອບເທວະດາຫຼວງ ປູ່ເຍີ-ຍ່າເຍີ ບໍ່ແມ່ນປ່ອຍຜີຟ້າມາກິນຄົນ

ນີ້ແມ່ນຄຳສັ່ງລະອຽດຂອງນາຍົກ ເພື່ອເພີ່ມທະວີການສະກັດກັ້ນ ແລະ ກຽມພ້ອມຮັບມືຮອບດ້ານ ຕ້ານໂຄວິດ-19

ນີ້ແມ່ນຄຳສັ່ງລະອຽດຂອງນາຍົກ ເພື່ອເພີ່ມທະວີການສະກັດກັ້ນ ແລະ ກຽມພ້ອມຮັບມືຮອບດ້ານ ຕ້ານໂຄວິດ-19

ດ່ວນ! ນາຍົກອອກຄຳສັ່ງເພີ່ມທະວີມາດຕະການສະກັດໂຄວິດ-19 ຫ້າມອອກເຮືອນ ເດີນທາງໄປທ້ອງຖິ່ນອື່ນ ຯລຯ

ດ່ວນ! ນາຍົກອອກຄຳສັ່ງເພີ່ມທະວີມາດຕະການສະກັດໂຄວິດ-19 ຫ້າມອອກເຮືອນ ເດີນທາງໄປທ້ອງຖິ່ນອື່ນ ຯລຯ

ມາຮອດແລ້ວ! ຄະນະແພດ-ຊ່ຽວຊານຈີນ ມາຊ່ວຍຕໍ່ສູ້ຕ້ານໂຄວິດ-19 ຢູ່ລາວ ໄດ້ຮັບການຕ້ອນຮັບຢ່າງສົມກຽດ

ມາຮອດແລ້ວ! ຄະນະແພດ-ຊ່ຽວຊານຈີນ ມາຊ່ວຍຕໍ່ສູ້ຕ້ານໂຄວິດ-19 ຢູ່ລາວ ໄດ້ຮັບການຕ້ອນຮັບຢ່າງສົມກຽດ

ລັດຖະມົນຕີກະຊວງ ປກສ ສັ່ງເພີ່ມທະວີເຝົ້າລະວັງໂຄວິດ-19 ປ້ອງກັນການແພ່ລະບາດໃນກຳລັງ ປກສ

ລັດຖະມົນຕີກະຊວງ ປກສ ສັ່ງເພີ່ມທະວີເຝົ້າລະວັງໂຄວິດ-19 ປ້ອງກັນການແພ່ລະບາດໃນກຳລັງ ປກສ

ສົ່ງອີເມວຫາໝູ່

ສົ່ງໃຫ້ໝູ່ຫຼາຍຄົນ “,” (ສົ່ງພ້ອມກັນຫຼາຍສຸດ 50 ອີເມວ)

ສົ່ງອີເມວ