ວັນຈັນ ທີ 27 ມັງກອນ 2020

ພືດຂະຫຍາຍຕົວໃນພື້ນທີ່ພູສູງຂອງສາຍພູຫິມາໄລຫຼາຍຂຶ້ນ ຂະນະທີ່ສະພາບອາກາດມີການປ່ຽນແປງ

ພືດຂະຫຍາຍຕົວໃນພື້ນທີ່ພູສູງຂອງສາຍພູຫິມາໄລຫຼາຍຂຶ້ນ ຂະນະທີ່ສະພາບອາກາດມີການປ່ຽນແປງ
S! Muan

ສະໜັບສະໜູນເນື້ອຫາ

ຈຳນວນພືດໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນໃນພື້ນທີ່ພູສູງຂອງພູເອເວີເຣສ ແລະ ໜ່ວຍພູອ້ອມຮອບ ເມື່ອທຽບໃສ່ 25 ປີກ່ອນ ອີງຕາມຜົນການຄົ້ນຄວ້າຈາກຂໍ້ມູນທີ່ເກັບກຳຈາກພາບຖ່າຍດາວທຽມ.

ການຂະຫຍາຍຕົວຂອງພືດເຫຼົ່ານີ້ອາດມີຜົນກະທົບເປັນວົງກວ້າງ ໂດຍສະເພາະຕໍ່ກັບການໄຫຼຂອງນໍ້າລົງສູ່ແມ່ນໍ້າທີ່ໄຫຼລົງມາຈາກສາຍພູຫິມາໄລ, ທ່ານນາງ ຄາເຣນ ແອນເດີສັນ ຈາກມະຫາວິທະຍາໄລເອັກເຊເຕີ ປະເທດອັງກິດກ່າວ.

ທີມຄົ້ນຄວ້າຂອງທ່ານນາງ ແອນເດີສັນ ໄດ້ໃຊ້ຂໍ້ມູນຈາກດາວທຽມແລນແຊັດຂອງອົງການນາຊາ ເພື່ອສຶກສາພືດພັນທີ່ຢູ່ພື້ນທີ່ສູງໃນສາຍພູຫິມາໄລ ລະຫວ່າງ 1993 ແລະ 2018. ພວກເຂົາໄດ້ເນັ້ນໃສ່ເຂດຮອບສາຍນໍ້າແຂງ ເຊິ່ງເປັນພື້ນທີ່ສູງສຸດຢູ່ເໜືອເຂດຕົ້ນໄມ້ ທີ່ຖືກປົກຫຸ້ມດ້ວຍຫິມະຕາມລະດູການ ແຕ່ບໍ່ຖາວອນ. ພືດໃນເຂກສາຍນໍ້າແຂງເປັນພືດຂະໜາດນ້ອຍ ປະກອບມີຫຍ້າຕ່າງໆ, ໄມ້ພຸ່ມ ແລະ ໄຄນໍ້າ.

ນັກຄົ້ນຄວ້າພົບວ່າ ເຂດສາຍນໍ້າແຂງຂອງສາຍພູຫິມາໄລເປັນພື້ນທີ່ກວ້າງໃຫຍ່ ມີພື້ນທີ່ຢ່າງໜ້ອຍ 5 ເທົ່າທີ່ປົກຫຸ້ມດ້ວຍນໍ້າແຂງ ແລະ ຫິມະແບບຖາວອນ. ແນວໃດກໍຕາມ, ເນື່ອງຈາກເປັນພື້ນທີ່ເຂົ້າເຖິງຍາກ ຈຶ່ງຍັງບໍ່ທັນມີການສຶກສາຄົ້ນຄວ້າຫຼາຍ. 

ດ້ວຍການຕິດຕາມວ່າພື້ນທີ່ໃດທີ່ເປັນສີຂຽວໃນຮູບພາບທີ່ຖ່າຍຈາກດາວທຽມ, ທີມຄົ້ນຄວ້າພົບວ່າ ພືດພັນທີ່ເກີດໃນພື້ນທີ່ສາຍນໍ້າແຂງ ໄດ້ມີການເພີ່ມຂຶ້ນນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 1993 ເປັນຕົ້ນມາ. ພື້ນທີ່ທີ່ມີການເພີ່ມຂຶ້ນຫຼາຍທີ່ສຸດຢູ່ລະຫວ່າງ 5,000 ຫາ 5,500 ແມັດເໜືອລະດັບນໍ້າທະເລ.

ແນວໃດກໍຕາມຍັງບໍ່ທັນມີຂໍ້ມູນທີ່ຊັດເຈນວ່າ ດ້ວຍເຫດໃດພືດເຫຼົ່ານີ້ຈຶ່ງຂະຫຍາຍຕົວປົກຫຸ້ມພື້ນທີ່ສູງຂຶ້ນ. ທ່ານ ນາງແອນເດີສັນ ຄາດວ່າ ອາດຈະເປັນຍ້ອນສະພາບອາກາດທີ່ມີການປ່ຽນແປງ. ສາຍພູຫິມາໄລໄດ້ມີອຸນຫະພູມເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງວ່ອງໄວໃນບາງສ່ວນ ເນື່ອງຈາກການປ່ອຍກາສເຮືອນແກ້ວຂອງມະນຸດ ສະນັ້ນພື້ນທີ່ສູງທີ່ເຄີຍມີອາກາດໜາວເຢັນເກີນໄປສຳລັບການເຕີບໂຕຂອງພືດ ໃນຕອນນີ້ອາດຈະບໍ່ເປັນແບບນັ້ນອີກແລ້ວ. ຜົນການສຶກສາຈາກແມ່ແບບທົດລອງພົບວ່າ ພືດເຫຼົ່ານີ້ຈະຂະຫຍາຍສູງຂຶ້ນໄປອີກເນື່ອງຈາກສາເຫດດັ່ງກ່າວ. ທ່ານນາງ ແອນເດີສັນ ກ່າວອີກວ່າ ການປ່ອຍກາສຄາບອນໄດອັອກໄຊສູ່ຊັ້ນບັນຍາກາດທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນ ອາດເປັນອີກໜຶ່ງຢ່າງທີ່ຊ່ວຍໃຫ້ພືດເຫຼົ່ານີ້ຂະຫຍາຍຕົວ.

ການສຶກສາສ່ວນໃຫຍ່ກ່ຽວກັບຜົນກະທົບຂອງອຸນຫະພູມທີ່ອຸ່ນຂຶ້ນເທິງສາຍພູຫິມາໄລ ໄດ້ເນັ້ນໃສ່ການເປື່ອຍຂອງແຜ່ນນໍ້າແຂງ ເຊິ່ງອາດເປັນຫາຍະນະສຳລັບການສະໜອງນໍ້າຂອງປະເທດໃກ້ຄຽງ ເຊັ່ນ ອິນເດຍ ໂດຍການເຮັດໃຫ້ເກີດໄພນໍ້າຖ້ວມ ແລະ ໄພແຫ້ງແລ້ງ. ທ່ານນາງແອນເດີສັນກ່າວວ່າ ມີຄວາມຈຳເປັນຫຼາຍທີ່ຈະຕ້ອງຊອກຫາວ່າ ພືດທີ່ເກີດໃໝ່ເຫຼົ່ານີ້ຈະສົ່ງຜົນກະທົບແນວໃດຕໍ່ການໄຫຼຂອງນໍ້າ. ພວກມັນອາດຈະດູດຊັບເອົາຄວາມຮ້ອນຫຼາຍກວ່າພື້ນດິນທີ່ວ່າງເປົ່າ ເຊິ່ງນຳໄປສູ່ອຸນຫະພູມທີ່ອຸ່ນຂຶ້ນ ແລະ ເຮັດໃຫ້ຫິມະເປື່ອຍໄວຂຶ້ນ ຫຼື ພວກມັນອາດຈະກັກເກັບລະອອງນໍ້າເອົາໄວ້ ເຊິ່ງຊ່ວຍໃຫ້ກະແສນໍ້າໄຫຼບໍ່ແຮງ.

ທັງນີ້ ຍັງບໍ່ທັນເປັນທີ່ຊັດເຈຍວ່າ ພືດຈະຂະຫຍາຍຕົວຂຶ້ນໄປສູງໄດ້ຫຼາຍປານໃດ ໃນຂະນະທີ່ສະພາບພູມອາກາດອຸ່ນຂຶ້ນ. ແຕ່ໃນຕອນນີ້ ໄດ້ມີການພົບພືດທີ່ເຕີບໃຫຍ່ທີ່ລະດັບຄວາມສູງ 6,159 ແມັດເໜືອລະດັບນໍ້າທະເລ. ແນວໃດກໍຕາມ ຈອມພູສູງທີ່ສຸດຍັງຄົງມີອຸນຫະພູມທີ່ໜາວເຢັນຫຼາຍ ເຊິ່ງປົກຫຸ້ມດ້ວຍນໍ້າແຂງ ແລະ ບໍ່ມີໜ້າດິນ.

Advertisement Replay Ad

ຂໍຂອບໃຈ

ຂໍ້ມູນ : New Scientist

ພາບ : Karen Anderson

ສະຖານທູດລາວຢູ່ປັກກິ່ງລາຍງານ ມີນັກສຶກສາລາວຍັງຢູ່ຫູເປີ່ຍ 49 ຄົນ ແລະ ທັງໝົດປອດໄພດີ

ສະຖານທູດລາວຢູ່ປັກກິ່ງລາຍງານ ມີນັກສຶກສາລາວຍັງຢູ່ຫູເປີ່ຍ 49 ຄົນ ແລະ ທັງໝົດປອດໄພດີ

ລມຕ ສາທາ ຖະແຫຼງ ຍັງບໍ່ພົບກໍລະນີຕິດເຊື້ອໂຄໂຣນາໃນລາວ ຂ່າວລືທາງອອນລາຍບໍ່ແມ່ນຄວາມຈິງ

ລມຕ ສາທາ ຖະແຫຼງ ຍັງບໍ່ພົບກໍລະນີຕິດເຊື້ອໂຄໂຣນາໃນລາວ ຂ່າວລືທາງອອນລາຍບໍ່ແມ່ນຄວາມຈິງ

ຈີນຢືນຢັນ ໄວຣັດໂຄໂຣນາສາຍພັນໃໝ່ ມີຕົ້ນຕໍມາຈາກຕະຫຼາດສົດໃນອູ່ຮັ່ນ

ຈີນຢືນຢັນ ໄວຣັດໂຄໂຣນາສາຍພັນໃໝ່ ມີຕົ້ນຕໍມາຈາກຕະຫຼາດສົດໃນອູ່ຮັ່ນ

ເຈົ້າໜ້າທີ່ລະບຸ ຢູ່ລາວຍັງບໍ່ທັນພົບກໍລະນີຕິດເຊື້ອໂຄໂຣນາ ພ້ອມໃຫ້ຕິດຕາມຂ່າວສານຈາກທາງການ

ເຈົ້າໜ້າທີ່ລະບຸ ຢູ່ລາວຍັງບໍ່ທັນພົບກໍລະນີຕິດເຊື້ອໂຄໂຣນາ ພ້ອມໃຫ້ຕິດຕາມຂ່າວສານຈາກທາງການ

ອູ່ຮັ່ນເລັ່ງສ້າງໂຮງໝໍສຳລັບຜູ້ຕິດເຊື້ອໄວຣັດໂຄໂຣນາ ແຫ່ງທີ 2 ຄາດພ້ອມໃຊ້ງານພາຍໃນເຄິ່ງເດືອນ

ອູ່ຮັ່ນເລັ່ງສ້າງໂຮງໝໍສຳລັບຜູ້ຕິດເຊື້ອໄວຣັດໂຄໂຣນາ ແຫ່ງທີ 2 ຄາດພ້ອມໃຊ້ງານພາຍໃນເຄິ່ງເດືອນ

ຄັງເງິນແຫ່ງຊາດຈີນ ອັດສີດ ເກືອບ 150,000 ຕື້ກີບ ໃຫ້ພາລະກິດປ້ອງກັນພະຍາດລະບາດ

ຄັງເງິນແຫ່ງຊາດຈີນ ອັດສີດ ເກືອບ 150,000 ຕື້ກີບ ໃຫ້ພາລະກິດປ້ອງກັນພະຍາດລະບາດ

ຂພສ ສາມຫຼ່ຽມຄຳສະເໜີໃຫ້ລັດຫ້າມຄົນຈີນ-ມຽນມາເດີນທາງເຂົ້າ-ອອກດ່ານຢູ່ບໍ່ແກ້ວ ຕ້ານໄວຣັດໂຄໂຣນາ

ຂພສ ສາມຫຼ່ຽມຄຳສະເໜີໃຫ້ລັດຫ້າມຄົນຈີນ-ມຽນມາເດີນທາງເຂົ້າ-ອອກດ່ານຢູ່ບໍ່ແກ້ວ ຕ້ານໄວຣັດໂຄໂຣນາ

ຄຳແນະນຳຈາກ WHO ສຳລັບຜູ້ທີ່ເດີນທາງໃນໄລຍະການແຜ່ລະບາດຂອງໄວຣັດໂຄໂຣນາ

ຄຳແນະນຳຈາກ WHO ສຳລັບຜູ້ທີ່ເດີນທາງໃນໄລຍະການແຜ່ລະບາດຂອງໄວຣັດໂຄໂຣນາ

ນີ້ແມ່ນມາດຕະການລະອຽດຂອງກະຊວງສາທາລະນະສຸກ ເພື່ອຮັບມືການລະບາດຂອງໄວຣັດໂຄໂຣນາສາຍພັນໃໝ່

ນີ້ແມ່ນມາດຕະການລະອຽດຂອງກະຊວງສາທາລະນະສຸກ ເພື່ອຮັບມືການລະບາດຂອງໄວຣັດໂຄໂຣນາສາຍພັນໃໝ່

ດ່ວນ! ຈີນປະກາດ “ພາວະສຸກເສີນລະດັບສູງສຸດ” ທົ່ວປະເທດ ຍົກເວັ້ນ “ທິເບດ” ກໍລະນີໄວຣັດໂຄໂຣນາ

ດ່ວນ! ຈີນປະກາດ “ພາວະສຸກເສີນລະດັບສູງສຸດ” ທົ່ວປະເທດ ຍົກເວັ້ນ “ທິເບດ” ກໍລະນີໄວຣັດໂຄໂຣນາ

ຈີນເສີມທັບທີມແພດອີກ 1,230 ຄົນ ເຂົ້າຮ່ວມພາລະກິດພິຊິດ “ໂຄໂຣນາສາຍພັນໃໝ່” ທີ່ອູ່ຮັ່ນ

ຈີນເສີມທັບທີມແພດອີກ 1,230 ຄົນ ເຂົ້າຮ່ວມພາລະກິດພິຊິດ “ໂຄໂຣນາສາຍພັນໃໝ່” ທີ່ອູ່ຮັ່ນ

ສະຫະລັດຄຸມເຂັ້ມການອອກວີຊາ ປ້ອງກັນຄົນຕ່າງປະເທດມາເກີດລູກ "ເພື່ອເອົາສັນຊາດ"

ສະຫະລັດຄຸມເຂັ້ມການອອກວີຊາ ປ້ອງກັນຄົນຕ່າງປະເທດມາເກີດລູກ "ເພື່ອເອົາສັນຊາດ"

ທີມແພດອູ່ຮັ່ນ ສົ່ງຄວາມຄິດຮອດຫາຄອບຄົວ - ອວຍພອນປີໃໝ່ຈີນ ຢືນຢັນຈະສູ້ສຸດກຳລັງ

ທີມແພດອູ່ຮັ່ນ ສົ່ງຄວາມຄິດຮອດຫາຄອບຄົວ - ອວຍພອນປີໃໝ່ຈີນ ຢືນຢັນຈະສູ້ສຸດກຳລັງ

ຈີນຢືນຢັນ ຍອດຄົນເຈັບ 'ໂຄໂຣນາສາຍພັນໃໝ່' ແຕະ 1,287 ລາຍ ເສຍຊີວິດ 41 ລາຍ

ຈີນຢືນຢັນ ຍອດຄົນເຈັບ 'ໂຄໂຣນາສາຍພັນໃໝ່' ແຕະ 1,287 ລາຍ ເສຍຊີວິດ 41 ລາຍ

ຕວກກີແຜ່ນດິນໄຫວຂະໜາດ 6.8 ເສຍຊີວິດຢ່າງໜ້ອຍ 18 ລາຍ - ບາດເຈັບຫຼາຍຮ້ອຍຄົນ

ຕວກກີແຜ່ນດິນໄຫວຂະໜາດ 6.8 ເສຍຊີວິດຢ່າງໜ້ອຍ 18 ລາຍ - ບາດເຈັບຫຼາຍຮ້ອຍຄົນ

“3 ກອງທັບຈີນ” ສົ່ງແພດທະຫານ 450 ຄົນ ລົງພື້ນທີ່ອູ່ຮັ່ນ ເລັ່ງຮັບມືໄວຣັດໂຄໂຣນາ

“3 ກອງທັບຈີນ” ສົ່ງແພດທະຫານ 450 ຄົນ ລົງພື້ນທີ່ອູ່ຮັ່ນ ເລັ່ງຮັບມືໄວຣັດໂຄໂຣນາ

ນັກວິໄຈເຜີຍ ວັກຊີນປ້ອງກັນ “ໄວຣັດໂຄໂຣນາ” ອາດພ້ອມໃຊ້ໃນອີກ 3 ເດືອນ

ນັກວິໄຈເຜີຍ ວັກຊີນປ້ອງກັນ “ໄວຣັດໂຄໂຣນາ” ອາດພ້ອມໃຊ້ໃນອີກ 3 ເດືອນ

ຂ່າວເດັ່ນປະຈຳວັນ: ຈີນຈະສ້າງໂຮງໝໍພິເສດພາຍໃນ 10 ວັນ, ກອງປະຊຸມລັດຖະບານ ແລະ ອື່ນໆ

ຂ່າວເດັ່ນປະຈຳວັນ: ຈີນຈະສ້າງໂຮງໝໍພິເສດພາຍໃນ 10 ວັນ, ກອງປະຊຸມລັດຖະບານ ແລະ ອື່ນໆ

ລັດຖະບານພິຈາລະນາບັນຫາການເຝົ້າລະວັງພະຍາດຕິດແປດ, ອັດຕາແລກປ່ຽນເງິນຕາ ແລະ ອື່ນໆ

ລັດຖະບານພິຈາລະນາບັນຫາການເຝົ້າລະວັງພະຍາດຕິດແປດ, ອັດຕາແລກປ່ຽນເງິນຕາ ແລະ ອື່ນໆ

ສານໂລກໃຫ້ມຽນມາອອກມາດຕະການຊົ່ວຄາວ "ດ່ວນ" ເພື່ອຢຸດການຂ້າລ້າງເຜົ່າພັນໂຣຮິງຢາ

ສານໂລກໃຫ້ມຽນມາອອກມາດຕະການຊົ່ວຄາວ "ດ່ວນ" ເພື່ອຢຸດການຂ້າລ້າງເຜົ່າພັນໂຣຮິງຢາ

ສົ່ງອີເມວຫາໝູ່

ສົ່ງໃຫ້ໝູ່ຫຼາຍຄົນ “,” (ສົ່ງພ້ອມກັນຫຼາຍສຸດ 50 ອີເມວ)

ສົ່ງອີເມວ