ວັນຈັນ ທີ 28 ກັນຍາ 2020

ການສຳຫຼວດຊີ້ ຂຸມຝັງສົບໃນທົ່ງໄຫຫິນອີກຫຼາຍພັນຂຸມອາດມີສົບເດັກນ້ອຍ-ເດັກເກີດໃໝ່ຈຳນວນຫຼາຍ

ການສຳຫຼວດຊີ້ ຂຸມຝັງສົບໃນທົ່ງໄຫຫິນອີກຫຼາຍພັນຂຸມອາດມີສົບເດັກນ້ອຍ-ເດັກເກີດໃໝ່ຈຳນວນຫຼາຍ
S! Muan

ສະໜັບສະໜູນເນື້ອຫາ

ຊຽງຂວາງທີ່ຫາກໍຖືກຂຶ້ນທະບຽນຈາກອົງການຢູເນສໂກໃຫ້ເປັນມໍລະດົກໂລກເມື່ອເດືອນກໍລະກົດທີ່ຜ່່ານມາ ເປັນພື້ນທີ່ໜຶ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ນັກບູຮານວິທະຍາ ແລະ ນັກປະຫວັດສາດຫຼົງໃຫຼ ແລະ ງົງງວາຍໃນຂະນະດຽວກັນ ໂດຍຄັ້ງທຳອິດທີ່ໄດ້ຮັບການບັນທຶກທາງໄວ້ທາງວິທະຍາສາດ ແມ່ນມີຂຶ້ນໃນຊຸມປີ 1930. ເປັນເວລາຫຼາຍສະຕະວັດທີ່ຜ່່ານມາ ໄຫຫິນຂະໜາດໃຫຍ່ໄດ້ມີການພົວພັນກັບຂຸມສົບທີ່ບັນຈຸຮ່າງຂອງມະນຸດຍຸກບູຮານໄວ້. ແຕ່ຮ່າງດັ່ງກ່າວມາຢູ່ບ່ອນນັ້ນໄດ້ແນວໃດ ແລະ ຕອນນັ້ນເກີດຫຍັງຂຶ້ນ? ນັ້ນຍັງຄົງເປັນປິດສະໜາທີ່ຕອນນີ້ນັກຄົ້ນຄວ້າໄດ້ເລີ່ມຈັບເອົາຂໍ້ມູນທີ່ຄົ້ນພົບມາຕິດຕໍ່ເຂົ້າກັນເພື່ອໄຂຂໍ້ສົງໄສດັ່ງກ່າວ.

ທ່ານນາງ ຫຼຸຍ ຊີແວນ ຈາກມະຫາວິທະຍາໄລເມລເບີນ ປະເທດອອສເຕຣເລຍ ເຊິ່ງເປັນຜູ້ນຳພາການສຳຫຼວດຄົ້ນຄວ້າກ່າວຕໍ່ເວັບໄຊ IFLScience ວ່າ ພື້ນທີ່ດັ່ງກ່າວນີ້ອັດສະຈັນໃຈຫຼາຍ ເພາະເປັນຊາກເສດເຫຼືອຂອງພິທີກຳການຝັງສົບຂອງວັດທະນະທຳທີ່ມີເອກະລັກ ທີ່ສູນຫາຍໄປແຕ່ດົນນານແລ້ວ.

ແນວໃດກໍຕາມ ຍັງມີຫຼາຍບັນຫາທີ່ຕ້ອງໄດ້ສຶກສາກັນຕໍ່ໄປ. ການຂຸດຄົ້ນສຳຫຼວດໃນເຂດ 1 ທີ່ບ້ານອ່າງ ເຊິ່ງມີໄຫຫິນເກືອບ 400 ໜ່ວຍ ຊີ້ວ່າ ໄຫທີ່ໃຊ້ໃນພິທີກຳການຝັງສົບໃນພື້ນທີ່ນີ້ ຄວາມຈິງແລ້ວອາດມີຈຳນວນຫຼາຍພັນໜ່ວຍ. ຄະນະຄົ້ນຄວ້າພົບຫຼັກຖານເປັນສົບຂອງເດັກນ້ອຍ ແລະ ເດັກເກີດໃໝ່ ທີ່ອາດເສຍຊີວິດຈາກການຂາດສານອາຫານ ຫຼື ພະຍາດທີ່ເຮັດໃຫ້ການເຕີບໂຕຂອງປະຊາກອນຢຸດຊະງັກລົງ ເປັນອັດຕາສູງ. ນັກຄົ້ນຄວ້າພົບວ່າ ຂຸມຝັງສົບໃຊ້ກັບຄົນທຸກເກນອາຍຸ ແລະ ທຸກເພດ. ຫຼາຍກວ່າ 60% ຂອງຮ່າງທີ່ພົບຈຳນວນ 18 ຮ່າງທີ່ຖືກບັນທຶກໄວ້ ເປັນຂອງເດັກນ້ອຍເກີດໃໝ່ ຫຼື ເດັກນ້ອຍ ເຊິ່ງເກືອບເຄິ່ງໜຶ່ງເສຍຊີວິດໃນຂະນະທີ່ຍັງຢູ່ໃນມົດລູກ ຫຼື ຫຼັງເກີດໄດ້ບໍ່ດົນ. ພ້ອມນີ້ 4 ລາຍຈາກທັງໝົດທີ່ພົບມີປັນຫາກ່ຽວກັບການຂະຫຍາຍໂຕຂອງຜິວເຄືອບແຂ້ວ ທີ່ຊີ້ເຖິງການເຕີບໂຕຢຸດຊະງັກ ເຊິ່ງອາດມາຈາກການໄດ້ຮັບສານອາຫານບໍ່ພຽງພໍ ຫຼື ຈາກພະຍາດຕ່າງໆ.

ຈາກການຂຸດຄົ້ນເຂດ 1, ທີມຄົ້ນຄວ້າຍັງລະບຸໄດ້ປະເພດຂອງພິທີກຳຝັງສົບ 3 ແບບຄື: ການຝັງກະດູກມະນຸດແບບທຸຕິຍະພູມ, ການຝັງເສດຊາດຂອງມະນຸດແບບທຸຕິຍະພູມໃນໂຖດິນເຜົາ ແລະ ການຝັງສົບມະນຸດສອງຄົນແບບປະຖົມພູມ.


ໄຫຫິນທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດ / ພາບ: Louise Shewan

ນັກຄົ້ນຄວ້າຢັ້ງຢືນການຄົ້ນພົ້ນຂັ້ນຕົ້ນໃນພື້ນທີ່ເຂດອື່ນໆວ່າ ພົບທາງຍ່າງທີ່ເຮັດຈາກຫິນຊາຍອ້ອມຮອບໄຫຫິນ ພ້ອມທັງຂຸມຝັງສົບແບບທຸຕິຍະພູມ ແລະ ກະດູກທີ່ບັນຈຸໃນພາຊະນະດິນເຜົາ. ພ້ອມນີ້ ນັກຄົ້ນຄວ້າຍັງພົບສາຍຄໍ ແລະ ລູກແກ້ວ ຮວມທັງພາຊະນະດິນເຜົາຂະໜາດນ້ອຍ ແລະ ຕຸ້ມຫູເປັນແຜ່ນມົນອີກດ້ວຍ. ທັງນີ້ ພິທີກຳການຝັງສົບທີ່ພົບໃນບໍລິເວນທົ່ງໄຫຫິນ ມີຄວາມແຕກຕ່າງຈາກພິທີກຳການຝັງສົບທີ່ໃຊ້ໄຫຢູ່ໃນພື້ນທີ່ອື່ນໆໃນເອເຊຍຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ ເຊິ່ງມີການນຳໃຊ້ວັດຖຸຫຼາຍຢ່າງ ເປັນຕົ້ນແມ່ນ: ເຄື່ອງປະດັບ ແລະ ວັດຖຸທີ່ເຮັດຈາກເຫຼັກ, ທອງແດງ ແລະ ຫິນ.

 

ເຂດ 1 ເປັນພື້ນທີ່ຫຼັກທີ່ມີລັກສະນະສຳຄັນໃນການຝັງສົບ ແລະ ມີຂຶ້ນມາເປັນເວລາດົນນານ. ແນວໃດກໍຕາມ ຂໍ້ມູນທີ່ເຮົາຮູ້ກ່ຽວກັບວັດທະນະທຳທີ່ສ້າງໄຫເຫຼົ່ານີ້ຂຶ້ນມາແມ່ນມີໜ້ອຍຫຼາຍ ແລະ ນີ້ເປັນໜຶ່ງໃນສິ່ງທີ່ຄະນະຄົ້ນຄວ້າມີຄວາມສົນໃຈຢາກຮູ້ເປັນຫຼັກ.


ພາຊະນະບັນດິນເຜົາທີ່ບັນຈຸກະດູກ ທີ່ພົບໃນພື້ນທີ່ທົ່ງໄຫຫິນ / ພາບ: Plain of Jars Research Project 2016

ເຖິງວ່າການທົດສອບທາງວິທະຍາສາດຈະພົບວ່າ ພື້ນທີ່ເຂດຕ່າງໆມີອາຍຸຍ້ອນກັບໄປເຖິງ 8,200 ປີ ເຖິງ 1,200 ກ່ອນ ຄສ ແຕ່ທົ່ງໄຫຫິນມີອາຍຸທີ່ໜ້ອຍກວ່ານັ້ນ ແລະ ຄາດວ່າຈະສ້າງຂຶ້ນໃນໄລຍະສະຕະວັດທີ 12-13. ພ້ອມນີ້ ໃນຕົ້ນປີທີ່ຜ່ານມາ ມີການຄົ້ນພົບໄຫຫິນອາຍຸ 1,000 ປີເພີ່ມອີກກວ່າ 100 ໜ່ວຍໃນພື້ນທີ່ 15 ແຫ່ງໃນລາວ. ທ່ານ ນາງ ຊີແວນກ່າວວ່າ ຄະນະຄົ້ນຄວ້າຈະຂຸດຄົ້ນເຂດອື່ນໆໃນພື້ນທີ່ນີ້ ແລະ ສືບຕໍ່ວິເຄາະໄຫຫິນ ເພື່ອຊອກຮູ້ເພີ່ມເຕີມກ່ຽວກັບອາລະຍະທຳບູຮານທີ່ເປັນຜູ້ປະຕິບັດພິທີກຳຝັງສົບໃນພື້ນທີ່ດັ່ງກ່າວນີ້.

Advertisement Replay Ad

ຂໍຂອບໃຈ

ຂໍ້ມູນ : iflscience , cambridge.org

ພາບ : Louise Shewan

ອາຍຸ 24 ປີ ແຕ່ມີທຸກຢ່າງຈາກການຂາຍອອນລາຍ "ຕາດຳສາວສູ້ຊີວິດ" ສາມາດຊື້ດິນ ເຮືອນໃຫ້ພໍ່ແມ່ໄດ້

ອາຍຸ 24 ປີ ແຕ່ມີທຸກຢ່າງຈາກການຂາຍອອນລາຍ "ຕາດຳສາວສູ້ຊີວິດ" ສາມາດຊື້ດິນ ເຮືອນໃຫ້ພໍ່ແມ່ໄດ້

ການ Bully ແມ່ນຫຍັງ​? ແລະ ເຮົາຈະຮັບມືແບບໃດໃນສັງຄົມທີ່ Bully ເຮົາ?

ການ Bully ແມ່ນຫຍັງ​? ແລະ ເຮົາຈະຮັບມືແບບໃດໃນສັງຄົມທີ່ Bully ເຮົາ?

ມະຫາເສດຖີ ອາຍຸນ້ອຍທີ່ສຸດຂອງສິງກະໂປ ໜຸ່ມ "Kishin RK" ຊື້ອາພາດເມັນໄດ້ຕັ້ງແຕ່ອາຍຸ 12 ປີ

ມະຫາເສດຖີ ອາຍຸນ້ອຍທີ່ສຸດຂອງສິງກະໂປ ໜຸ່ມ "Kishin RK" ຊື້ອາພາດເມັນໄດ້ຕັ້ງແຕ່ອາຍຸ 12 ປີ

ມາເບິ່ງກັນວ່າ ນ້ຳກ້ອນຂົ້ວໂລກຍັງຈະຢູ່ກັບພວກເຮົາໄດ້ອີກຈັກປີ?

ມາເບິ່ງກັນວ່າ ນ້ຳກ້ອນຂົ້ວໂລກຍັງຈະຢູ່ກັບພວກເຮົາໄດ້ອີກຈັກປີ?

ຖືກ ຫຼື ບໍ່ຕ້ອງກວດເບິ່ງ! ຜົນຫວຍລາວງວດນີ້ 24 ກັນຍາ 2020

ຖືກ ຫຼື ບໍ່ຕ້ອງກວດເບິ່ງ! ຜົນຫວຍລາວງວດນີ້ 24 ກັນຍາ 2020

ພາຮູ້ຈັກລະບົບການເລືອກຕັ້ງຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາ ກ່ອນຈະມາເປັນປະທານາທິບໍດີເຂົາເຮັດແນວໃດ?

ພາຮູ້ຈັກລະບົບການເລືອກຕັ້ງຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາ ກ່ອນຈະມາເປັນປະທານາທິບໍດີເຂົາເຮັດແນວໃດ?

ຈີນຕັ້ງເປົ້າຫຼຸດການໃຊ້ກາສຄາບອນໃຫ້ເຫຼືອ 0 ໃນອີກ 40 ປີຂ້າງໜ້າ

ຈີນຕັ້ງເປົ້າຫຼຸດການໃຊ້ກາສຄາບອນໃຫ້ເຫຼືອ 0 ໃນອີກ 40 ປີຂ້າງໜ້າ

ຖືກ ຫຼື ບໍ່ຕ້ອງກວດເບິ່ງ! ຜົນຫວຍລາວງວດນີ້ 23 ກັນຍາ 2020

ຖືກ ຫຼື ບໍ່ຕ້ອງກວດເບິ່ງ! ຜົນຫວຍລາວງວດນີ້ 23 ກັນຍາ 2020

ຖືກ ຫຼື ບໍ່ຕ້ອງກວດເບິ່ງ! ຜົນຫວຍລາວງວດນີ້ 21 ກັນຍາ 2020

ຖືກ ຫຼື ບໍ່ຕ້ອງກວດເບິ່ງ! ຜົນຫວຍລາວງວດນີ້ 21 ກັນຍາ 2020

ກ່ອນໃຫ້ກຳລັງໃຈຄົນທີ່ຄິດຂ້າໂຕຕາຍ ກວດໃຫ້ດີກ່ອນວ່າຄຳເວົ້າທີ່ຈະໃຊ້ອ່ອນໄຫວຕໍ່ພວກເຂົາ ຫຼື ບໍ່

ກ່ອນໃຫ້ກຳລັງໃຈຄົນທີ່ຄິດຂ້າໂຕຕາຍ ກວດໃຫ້ດີກ່ອນວ່າຄຳເວົ້າທີ່ຈະໃຊ້ອ່ອນໄຫວຕໍ່ພວກເຂົາ ຫຼື ບໍ່

ຮູ້ບໍວ່າ ກົດໝາຍຈະມີຜົນສັກສິດໄດ້ ຕ້ອງຜ່ານຂັ້ນຕອນເຫຼົ່ານີ້ກ່ອນ

ຮູ້ບໍວ່າ ກົດໝາຍຈະມີຜົນສັກສິດໄດ້ ຕ້ອງຜ່ານຂັ້ນຕອນເຫຼົ່ານີ້ກ່ອນ

ຍ້ອນອະດີດລະນຶກຄວາມຫວານ ກັບນານາເຂົ້າໜົມຫວານດັ່ງເດີມຂອງ “ລາວ”

ຍ້ອນອະດີດລະນຶກຄວາມຫວານ ກັບນານາເຂົ້າໜົມຫວານດັ່ງເດີມຂອງ “ລາວ”

ຄວນຮູ້! ຈັບ "ປາຝາໄລ" ຫຼື ຄອບຄອງຊິ້ນສ່ວນຂອງມັນ ຜິດກົດໝາຍ ຫຼື ບໍ່?

ຄວນຮູ້! ຈັບ "ປາຝາໄລ" ຫຼື ຄອບຄອງຊິ້ນສ່ວນຂອງມັນ ຜິດກົດໝາຍ ຫຼື ບໍ່?

"ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ" ຕຳແໜ່ງນີ້ມີຄວາມເປັນມາຄືແນວໃດ?

"ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ" ຕຳແໜ່ງນີ້ມີຄວາມເປັນມາຄືແນວໃດ?

ຖືກ ຫຼື ບໍ່ຕ້ອງກວດເບິ່ງ! ຜົນຫວຍລາວງວດນີ້ 17 ກັນຍາ 2020

ຖືກ ຫຼື ບໍ່ຕ້ອງກວດເບິ່ງ! ຜົນຫວຍລາວງວດນີ້ 17 ກັນຍາ 2020

“ວຽງຈັນບັນດານໃຈ” ຕອນ: ຈາກພະນັກງານອາສາມາເປັນພໍ່ຄ້າສັນຈອນ

“ວຽງຈັນບັນດານໃຈ” ຕອນ: ຈາກພະນັກງານອາສາມາເປັນພໍ່ຄ້າສັນຈອນ

ສາເຫດທີ່ “ລັດຖະທໍາມະນູນ” ເປັນກົດໝາຍສູງສຸດ

ສາເຫດທີ່ “ລັດຖະທໍາມະນູນ” ເປັນກົດໝາຍສູງສຸດ

ຮູ້ຈັກ ທ່ານ "ໂຢຊິຮິເດະ ຊຸກະ" ຈາກລູກຊາວສວນສະຕຣໍເບີຣີ ສູ່ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີຄົນໃໝ່ຂອງຍີ່ປຸ່ນ

ຮູ້ຈັກ ທ່ານ "ໂຢຊິຮິເດະ ຊຸກະ" ຈາກລູກຊາວສວນສະຕຣໍເບີຣີ ສູ່ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີຄົນໃໝ່ຂອງຍີ່ປຸ່ນ

ວົງການແຣັບສາລະວັນຕ້ອງສັ່ນສະເທືອນ! ໄວລຸ້ນແຣັບເດືອດຮ້ອງເພງລາວໂຊຄວາມເປັນສາລະວັນ

ວົງການແຣັບສາລະວັນຕ້ອງສັ່ນສະເທືອນ! ໄວລຸ້ນແຣັບເດືອດຮ້ອງເພງລາວໂຊຄວາມເປັນສາລະວັນ

ສ່ອງຜົນງານໃນໄລຍະ 4 ປີທີ່ດຳລົງຕຳແໜ່ງປະທານາທິບໍດີຂອງ "ໂດນັລ ທຣຳ" ກ່ອນເລືອກຕັ້ງໃໝ່ 2020

ສ່ອງຜົນງານໃນໄລຍະ 4 ປີທີ່ດຳລົງຕຳແໜ່ງປະທານາທິບໍດີຂອງ "ໂດນັລ ທຣຳ" ກ່ອນເລືອກຕັ້ງໃໝ່ 2020

ສົ່ງອີເມວຫາໝູ່

ສົ່ງໃຫ້ໝູ່ຫຼາຍຄົນ “,” (ສົ່ງພ້ອມກັນຫຼາຍສຸດ 50 ອີເມວ)

ສົ່ງອີເມວ