ວັນຈັນ ທີ 19 ສິງຫາ 2019

ການສຳຫຼວດຊີ້ ຂຸມຝັງສົບໃນທົ່ງໄຫຫິນອີກຫຼາຍພັນຂຸມອາດມີສົບເດັກນ້ອຍ-ເດັກເກີດໃໝ່ຈຳນວນຫຼາຍ

ການສຳຫຼວດຊີ້ ຂຸມຝັງສົບໃນທົ່ງໄຫຫິນອີກຫຼາຍພັນຂຸມອາດມີສົບເດັກນ້ອຍ-ເດັກເກີດໃໝ່ຈຳນວນຫຼາຍ
S! Muan

ສະໜັບສະໜູນເນື້ອຫາ

ຊຽງຂວາງທີ່ຫາກໍຖືກຂຶ້ນທະບຽນຈາກອົງການຢູເນສໂກໃຫ້ເປັນມໍລະດົກໂລກເມື່ອເດືອນກໍລະກົດທີ່ຜ່່ານມາ ເປັນພື້ນທີ່ໜຶ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ນັກບູຮານວິທະຍາ ແລະ ນັກປະຫວັດສາດຫຼົງໃຫຼ ແລະ ງົງງວາຍໃນຂະນະດຽວກັນ ໂດຍຄັ້ງທຳອິດທີ່ໄດ້ຮັບການບັນທຶກທາງໄວ້ທາງວິທະຍາສາດ ແມ່ນມີຂຶ້ນໃນຊຸມປີ 1930. ເປັນເວລາຫຼາຍສະຕະວັດທີ່ຜ່່ານມາ ໄຫຫິນຂະໜາດໃຫຍ່ໄດ້ມີການພົວພັນກັບຂຸມສົບທີ່ບັນຈຸຮ່າງຂອງມະນຸດຍຸກບູຮານໄວ້. ແຕ່ຮ່າງດັ່ງກ່າວມາຢູ່ບ່ອນນັ້ນໄດ້ແນວໃດ ແລະ ຕອນນັ້ນເກີດຫຍັງຂຶ້ນ? ນັ້ນຍັງຄົງເປັນປິດສະໜາທີ່ຕອນນີ້ນັກຄົ້ນຄວ້າໄດ້ເລີ່ມຈັບເອົາຂໍ້ມູນທີ່ຄົ້ນພົບມາຕິດຕໍ່ເຂົ້າກັນເພື່ອໄຂຂໍ້ສົງໄສດັ່ງກ່າວ.

ທ່ານນາງ ຫຼຸຍ ຊີແວນ ຈາກມະຫາວິທະຍາໄລເມລເບີນ ປະເທດອອສເຕຣເລຍ ເຊິ່ງເປັນຜູ້ນຳພາການສຳຫຼວດຄົ້ນຄວ້າກ່າວຕໍ່ເວັບໄຊ IFLScience ວ່າ ພື້ນທີ່ດັ່ງກ່າວນີ້ອັດສະຈັນໃຈຫຼາຍ ເພາະເປັນຊາກເສດເຫຼືອຂອງພິທີກຳການຝັງສົບຂອງວັດທະນະທຳທີ່ມີເອກະລັກ ທີ່ສູນຫາຍໄປແຕ່ດົນນານແລ້ວ.

ແນວໃດກໍຕາມ ຍັງມີຫຼາຍບັນຫາທີ່ຕ້ອງໄດ້ສຶກສາກັນຕໍ່ໄປ. ການຂຸດຄົ້ນສຳຫຼວດໃນເຂດ 1 ທີ່ບ້ານອ່າງ ເຊິ່ງມີໄຫຫິນເກືອບ 400 ໜ່ວຍ ຊີ້ວ່າ ໄຫທີ່ໃຊ້ໃນພິທີກຳການຝັງສົບໃນພື້ນທີ່ນີ້ ຄວາມຈິງແລ້ວອາດມີຈຳນວນຫຼາຍພັນໜ່ວຍ. ຄະນະຄົ້ນຄວ້າພົບຫຼັກຖານເປັນສົບຂອງເດັກນ້ອຍ ແລະ ເດັກເກີດໃໝ່ ທີ່ອາດເສຍຊີວິດຈາກການຂາດສານອາຫານ ຫຼື ພະຍາດທີ່ເຮັດໃຫ້ການເຕີບໂຕຂອງປະຊາກອນຢຸດຊະງັກລົງ ເປັນອັດຕາສູງ. ນັກຄົ້ນຄວ້າພົບວ່າ ຂຸມຝັງສົບໃຊ້ກັບຄົນທຸກເກນອາຍຸ ແລະ ທຸກເພດ. ຫຼາຍກວ່າ 60% ຂອງຮ່າງທີ່ພົບຈຳນວນ 18 ຮ່າງທີ່ຖືກບັນທຶກໄວ້ ເປັນຂອງເດັກນ້ອຍເກີດໃໝ່ ຫຼື ເດັກນ້ອຍ ເຊິ່ງເກືອບເຄິ່ງໜຶ່ງເສຍຊີວິດໃນຂະນະທີ່ຍັງຢູ່ໃນມົດລູກ ຫຼື ຫຼັງເກີດໄດ້ບໍ່ດົນ. ພ້ອມນີ້ 4 ລາຍຈາກທັງໝົດທີ່ພົບມີປັນຫາກ່ຽວກັບການຂະຫຍາຍໂຕຂອງຜິວເຄືອບແຂ້ວ ທີ່ຊີ້ເຖິງການເຕີບໂຕຢຸດຊະງັກ ເຊິ່ງອາດມາຈາກການໄດ້ຮັບສານອາຫານບໍ່ພຽງພໍ ຫຼື ຈາກພະຍາດຕ່າງໆ.

ຈາກການຂຸດຄົ້ນເຂດ 1, ທີມຄົ້ນຄວ້າຍັງລະບຸໄດ້ປະເພດຂອງພິທີກຳຝັງສົບ 3 ແບບຄື: ການຝັງກະດູກມະນຸດແບບທຸຕິຍະພູມ, ການຝັງເສດຊາດຂອງມະນຸດແບບທຸຕິຍະພູມໃນໂຖດິນເຜົາ ແລະ ການຝັງສົບມະນຸດສອງຄົນແບບປະຖົມພູມ.


ໄຫຫິນທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດ / ພາບ: Louise Shewan

ນັກຄົ້ນຄວ້າຢັ້ງຢືນການຄົ້ນພົ້ນຂັ້ນຕົ້ນໃນພື້ນທີ່ເຂດອື່ນໆວ່າ ພົບທາງຍ່າງທີ່ເຮັດຈາກຫິນຊາຍອ້ອມຮອບໄຫຫິນ ພ້ອມທັງຂຸມຝັງສົບແບບທຸຕິຍະພູມ ແລະ ກະດູກທີ່ບັນຈຸໃນພາຊະນະດິນເຜົາ. ພ້ອມນີ້ ນັກຄົ້ນຄວ້າຍັງພົບສາຍຄໍ ແລະ ລູກແກ້ວ ຮວມທັງພາຊະນະດິນເຜົາຂະໜາດນ້ອຍ ແລະ ຕຸ້ມຫູເປັນແຜ່ນມົນອີກດ້ວຍ. ທັງນີ້ ພິທີກຳການຝັງສົບທີ່ພົບໃນບໍລິເວນທົ່ງໄຫຫິນ ມີຄວາມແຕກຕ່າງຈາກພິທີກຳການຝັງສົບທີ່ໃຊ້ໄຫຢູ່ໃນພື້ນທີ່ອື່ນໆໃນເອເຊຍຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ ເຊິ່ງມີການນຳໃຊ້ວັດຖຸຫຼາຍຢ່າງ ເປັນຕົ້ນແມ່ນ: ເຄື່ອງປະດັບ ແລະ ວັດຖຸທີ່ເຮັດຈາກເຫຼັກ, ທອງແດງ ແລະ ຫິນ.

 

ເຂດ 1 ເປັນພື້ນທີ່ຫຼັກທີ່ມີລັກສະນະສຳຄັນໃນການຝັງສົບ ແລະ ມີຂຶ້ນມາເປັນເວລາດົນນານ. ແນວໃດກໍຕາມ ຂໍ້ມູນທີ່ເຮົາຮູ້ກ່ຽວກັບວັດທະນະທຳທີ່ສ້າງໄຫເຫຼົ່ານີ້ຂຶ້ນມາແມ່ນມີໜ້ອຍຫຼາຍ ແລະ ນີ້ເປັນໜຶ່ງໃນສິ່ງທີ່ຄະນະຄົ້ນຄວ້າມີຄວາມສົນໃຈຢາກຮູ້ເປັນຫຼັກ.


ພາຊະນະບັນດິນເຜົາທີ່ບັນຈຸກະດູກ ທີ່ພົບໃນພື້ນທີ່ທົ່ງໄຫຫິນ / ພາບ: Plain of Jars Research Project 2016

ເຖິງວ່າການທົດສອບທາງວິທະຍາສາດຈະພົບວ່າ ພື້ນທີ່ເຂດຕ່າງໆມີອາຍຸຍ້ອນກັບໄປເຖິງ 8,200 ປີ ເຖິງ 1,200 ກ່ອນ ຄສ ແຕ່ທົ່ງໄຫຫິນມີອາຍຸທີ່ໜ້ອຍກວ່ານັ້ນ ແລະ ຄາດວ່າຈະສ້າງຂຶ້ນໃນໄລຍະສະຕະວັດທີ 12-13. ພ້ອມນີ້ ໃນຕົ້ນປີທີ່ຜ່ານມາ ມີການຄົ້ນພົບໄຫຫິນອາຍຸ 1,000 ປີເພີ່ມອີກກວ່າ 100 ໜ່ວຍໃນພື້ນທີ່ 15 ແຫ່ງໃນລາວ. ທ່ານ ນາງ ຊີແວນກ່າວວ່າ ຄະນະຄົ້ນຄວ້າຈະຂຸດຄົ້ນເຂດອື່ນໆໃນພື້ນທີ່ນີ້ ແລະ ສືບຕໍ່ວິເຄາະໄຫຫິນ ເພື່ອຊອກຮູ້ເພີ່ມເຕີມກ່ຽວກັບອາລະຍະທຳບູຮານທີ່ເປັນຜູ້ປະຕິບັດພິທີກຳຝັງສົບໃນພື້ນທີ່ດັ່ງກ່າວນີ້.

Advertisement Replay Ad

ຂໍຂອບໃຈ

ຂໍ້ມູນ : iflscience , cambridge.org

ພາບ : Louise Shewan

ຈັບໄດ້ແລ້ວ 2 ຜູ້ຮ້າຍກໍ່ເຫດລອບຍິງໄອຍະການເສຍຊີວິດຢູ່ແຂວງຄຳມ່ວນ

ຈັບໄດ້ແລ້ວ 2 ຜູ້ຮ້າຍກໍ່ເຫດລອບຍິງໄອຍະການເສຍຊີວິດຢູ່ແຂວງຄຳມ່ວນ

ລາວ ໄດ້ຮັບທຶນຊ່ວຍເຫຼືອລ້າ 39 ຕື້​ກວ່າ​ກີບຈາກລັດຖະບານຈີນ ເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ 21 ໂຄງການ

ລາວ ໄດ້ຮັບທຶນຊ່ວຍເຫຼືອລ້າ 39 ຕື້​ກວ່າ​ກີບຈາກລັດຖະບານຈີນ ເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ 21 ໂຄງການ

ຜົນຫວຍງວດປະຈຳວັນທີ 14 ສິງຫາ 2019 ເລກ 2 ໂຕ 3 ໂຕ 4 ໂຕ ແລະ ຫວຍຕຳລາຝັນ 3/40

ຜົນຫວຍງວດປະຈຳວັນທີ 14 ສິງຫາ 2019 ເລກ 2 ໂຕ 3 ໂຕ 4 ໂຕ ແລະ ຫວຍຕຳລາຝັນ 3/40

ເຈົ້າໜ້າທີ່ກຳລັງໄລ່ລ່າຕາມຈັບໂຕກຸ່ມມືປືນຜູ້ກໍ່ເຫດສັງຫານໂຫດຢູ່ແຂວງຄຳມ່ວນ

ເຈົ້າໜ້າທີ່ກຳລັງໄລ່ລ່າຕາມຈັບໂຕກຸ່ມມືປືນຜູ້ກໍ່ເຫດສັງຫານໂຫດຢູ່ແຂວງຄຳມ່ວນ

ຂ້າມຟ້າມາພົບກັນ! ຊາວເນັດແຫ່ແຊ ຄູ່ຮັກ "ໜຸ່ມລາວ-ສາວແຄນາດາ" ທີ່ເຫັນແລ້ວຕ້ອງຍິ້ມຕາມ

ຂ້າມຟ້າມາພົບກັນ! ຊາວເນັດແຫ່ແຊ ຄູ່ຮັກ "ໜຸ່ມລາວ-ສາວແຄນາດາ" ທີ່ເຫັນແລ້ວຕ້ອງຍິ້ມຕາມ

ສັງຫານໂຫດ! ລົດຟໍຈູນເນີຖືກຍິງດ້ວຍອາວຸດປືນຫຼາຍນັດຢູ່ຄຳມ່ວນ ຜູ້ຂັບເສຍຊີວິດຄາທີ່

ສັງຫານໂຫດ! ລົດຟໍຈູນເນີຖືກຍິງດ້ວຍອາວຸດປືນຫຼາຍນັດຢູ່ຄຳມ່ວນ ຜູ້ຂັບເສຍຊີວິດຄາທີ່

ອັດຕາການລ້ຽງລູກດ້ວຍນົມແມ່ຢູ່ລາວຍັງຕໍ່າ

ອັດຕາການລ້ຽງລູກດ້ວຍນົມແມ່ຢູ່ລາວຍັງຕໍ່າ

ເຢຍລະມັນ ກຽມອອກກົດໝາຍຫ້າມໃຊ້ຖົງປຼາສະຕິກ ຫວັງໃຫ້ປະເທດເຊົາເປັນສັງຄົມໃຊ້ແລ້ວຖິ້ມ

ເຢຍລະມັນ ກຽມອອກກົດໝາຍຫ້າມໃຊ້ຖົງປຼາສະຕິກ ຫວັງໃຫ້ປະເທດເຊົາເປັນສັງຄົມໃຊ້ແລ້ວຖິ້ມ

ລາວຕ້ອງມີສິນຄ້າສົ່ງອອກທາງລົດໄຟໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ ເພື່ອຫຼຸດຜ່ອນການຂາດດຸນການຄ້າ

ລາວຕ້ອງມີສິນຄ້າສົ່ງອອກທາງລົດໄຟໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ ເພື່ອຫຼຸດຜ່ອນການຂາດດຸນການຄ້າ

ອຸໂມງທາງລົດໄຟລາວ-ຈີນ ຈຸດທີ 10 ພາຍໃນແຂວງອຸດົມໄຊ ໄດ້ເຈາະສຳເລັດແລ້ວ

ອຸໂມງທາງລົດໄຟລາວ-ຈີນ ຈຸດທີ 10 ພາຍໃນແຂວງອຸດົມໄຊ ໄດ້ເຈາະສຳເລັດແລ້ວ

ເດັກຍິງອຸດົມໄຊ ໄວ 16 ປີ ຖືກສານສັ່ງຈຳຄຸກ 2 ປີເຄິ່ງ ຂໍ້ຫາຄ້າຢາເສບຕິດ

ເດັກຍິງອຸດົມໄຊ ໄວ 16 ປີ ຖືກສານສັ່ງຈຳຄຸກ 2 ປີເຄິ່ງ ຂໍ້ຫາຄ້າຢາເສບຕິດ

ບ້ານຕາຍົງ ເມືອງນອງ ສະຫວັນນະເຂດ ບ້ານຕົວແບບໃນການສ້າງລາຍຮັບຄອບຄົວ

ບ້ານຕາຍົງ ເມືອງນອງ ສະຫວັນນະເຂດ ບ້ານຕົວແບບໃນການສ້າງລາຍຮັບຄອບຄົວ

ການສຳຫຼວດຊີ້ ຂຸມຝັງສົບໃນທົ່ງໄຫຫິນອີກຫຼາຍພັນຂຸມອາດມີສົບເດັກນ້ອຍ-ເດັກເກີດໃໝ່ຈຳນວນຫຼາຍ

ການສຳຫຼວດຊີ້ ຂຸມຝັງສົບໃນທົ່ງໄຫຫິນອີກຫຼາຍພັນຂຸມອາດມີສົບເດັກນ້ອຍ-ເດັກເກີດໃໝ່ຈຳນວນຫຼາຍ

ອິນເດຍຮຽກຮ້ອງໃຫ້ຢຸດໃຊ້ "ຊ້າງ" ເພື່ອບໍລິການນັກທ່ອງທ່ຽວ

ອິນເດຍຮຽກຮ້ອງໃຫ້ຢຸດໃຊ້ "ຊ້າງ" ເພື່ອບໍລິການນັກທ່ອງທ່ຽວ

ແອັນຕາກຕິກ ວໍເທັກ ຄື້ນຄວາມເຢັນຂົ້ວໂລກປົກຄຸມອອສເຕຣເລຍ ຫຼາຍເມືອງຫິມະຕົກໃນຮອບ 30 ປີ

ແອັນຕາກຕິກ ວໍເທັກ ຄື້ນຄວາມເຢັນຂົ້ວໂລກປົກຄຸມອອສເຕຣເລຍ ຫຼາຍເມືອງຫິມະຕົກໃນຮອບ 30 ປີ

ຮົງກົງຍັງວຸ້ນໜັກ ປະຊາຊົນຮວມໂຕຊຸມນຸມໃຫຍ່ຢູ່ສະໜາມບິນອີກ - ຍົກເລີກຖ້ຽວບິນຂາອອກກວ່າ 100 ຖ້ຽວ

ຮົງກົງຍັງວຸ້ນໜັກ ປະຊາຊົນຮວມໂຕຊຸມນຸມໃຫຍ່ຢູ່ສະໜາມບິນອີກ - ຍົກເລີກຖ້ຽວບິນຂາອອກກວ່າ 100 ຖ້ຽວ

ຈີນພົບ “ບົວຫິມະ” ສາຍພັນໃໝ່ ເກີດຢູ່ເທິງພູສູງກວ່າ 4,000 ແມັດ ມີຈຳນວນໜ້ອຍ ແລະ ສ່ຽງສູນພັນ

ຈີນພົບ “ບົວຫິມະ” ສາຍພັນໃໝ່ ເກີດຢູ່ເທິງພູສູງກວ່າ 4,000 ແມັດ ມີຈຳນວນໜ້ອຍ ແລະ ສ່ຽງສູນພັນ

ອຸຕຸເຜີຍ 12-18 ສິງຫານີ້ ຍັງຈະມີຝົນຕົກໜັກຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ

ອຸຕຸເຜີຍ 12-18 ສິງຫານີ້ ຍັງຈະມີຝົນຕົກໜັກຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ

ພົບຕົ້ນໄມ້ຂະຍຸງອາຍຸ 100 ກວ່າປີ ທີ່ເມືອງທ່າພະບາດ ແຂວງບໍລິຄຳໄຊ

ພົບຕົ້ນໄມ້ຂະຍຸງອາຍຸ 100 ກວ່າປີ ທີ່ເມືອງທ່າພະບາດ ແຂວງບໍລິຄຳໄຊ

ໜ່ວຍກູ້ໄພ 1623 ເມືອງວັງວຽງ ຈັບ​ໂຕ​ຊາຍດຶກກ້ອນຫີນ​ 2 ກ້ອນໃສ່ສູນກູ້ໄພສາຂາເມືອງດັ່ງກ່າວ

ໜ່ວຍກູ້ໄພ 1623 ເມືອງວັງວຽງ ຈັບ​ໂຕ​ຊາຍດຶກກ້ອນຫີນ​ 2 ກ້ອນໃສ່ສູນກູ້ໄພສາຂາເມືອງດັ່ງກ່າວ

ສົ່ງອີເມວຫາໝູ່

ສົ່ງໃຫ້ໝູ່ຫຼາຍຄົນ “,” (ສົ່ງພ້ອມກັນຫຼາຍສຸດ 50 ອີເມວ)

ສົ່ງອີເມວ