ວັນສຸກ ທີ 13 ທັນວາ 2019

"ໄຫຫິນຊຽງຂວາງ" ຄວາມເລິກລັບທີ່ລໍຖ້າການເປີດເຜີຍ ຜ່ານມາເຮົາຮູ້ຫຍັງແດ່ກ່ຽວກັບໄຫເຫຼົ່ານີ້?

"ໄຫຫິນຊຽງຂວາງ" ຄວາມເລິກລັບທີ່ລໍຖ້າການເປີດເຜີຍ ຜ່ານມາເຮົາຮູ້ຫຍັງແດ່ກ່ຽວກັບໄຫເຫຼົ່ານີ້?
S! Muan

ສະໜັບສະໜູນເນື້ອຫາ

ໄຫຫິນຢູ່ຊຽງຂວາງ ສັນນິດຖານວ່າເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງພິທີກຳຝັງສົບໃນສະໄໝບູຮານ ແລະ ມີການຜະລິດຂຶ້ນຫ່າງອອກໄປຈາກທີ່ຕັ້ງກວ່າ 10 ກິໂລແມັດ.

ເຖິງວ່າພື້ນທີ່ " ແຂວງຊຽງຂວາງ" ຫາກໍຈະໄດ້ຮັບສະຖານະເປັນ ມໍລະດົກໂລກ ແຫ່ງທີ 3 ຂອງລາວ ໂດຍອົງການຢູເນສໂກເມື່ອທ້າຍອາທິດທີ່ຜ່ານມາ ແຕ່ສິ່ງທີ່ເຮົາຮູ້ກ່ຽວກັບວັດຖຸເຫຼົ່ານີ້ ແມ່ນໜ້ອຍຫຼາຍ ໂດຍສະເພາະຜູ້ທີ່ສ້າງພວກມັນຂຶ້ນມາ ລວມທັງ ພວກມັນຖືກນຳເອົາມາປະໄວ້ຢູ່ບ່ອນນີ້ຕັ້ງແຕ່ເມື່ອໃດ.

ຈົນຮອດປັດຈຸບັນ ຍັງບໍ່ພົບຫຼັກຖານກ່ຽວກັບຊຸມຊົນບູຮານທີ່ເປັນຜູ້ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງວັດຖຸເລິກລັບທີ່ສ້າງຈາກຫິນເຫຼົ່ານີ້. ພ້ອມນັ້ນ ຫ່າງອອກໄປເກືອບ 1,200 ກິໂລແມັດໃນອິນເດຍ ກໍມີການພົບພື້ນທີ່ທີ່ມີໄຫຫິນຄ້າຍຄືກັນນີ້ອີກດ້ວຍ.

ນັກຄົ້ນຄວ້າໄດ້ໃຊ້ໂດຣນ (ເຄື່ອງບິນຂະໜາດນ້ອຍ), ເຣດາສ່ອງຊອດພື້ນດິນ, ການວິເຄາະເຄມີຂັ້ນສູງ ແລະ ການກວດກາຮູບແບບຕ່າງໆ ເພື່ອໄຂບັນຫາຂ້າງຕົ້ນທີ່ຫຼາຍຄົນສົງໄສ.

ບຸກຄົນສຳຄັນທີ່ຮ່ວມໃນຂະບວນການຄົ້ນຄວ້າແຫຼ່ງໄຫຫິນເຫຼົ່ານີ້ ປະກອບມີທັງຄົນລາວ ແລະ ຄົນຕ່າງປະເທດຄື: ດຣ. ຫຼຸຍ ຊີວານ (Louise Shewan) ນັກວິທະຍາສາດດ້ານບູຮານຄະດີ ຈາກມະຫາວິທະຍາໄລເມລເບີນ ພ້ອມດ້ວຍ ຄົນອື່ນໆຈາກທີມຄົ້ນຄວ້າທີ່ໄດ້ຮັບທຶນຈາກຄະນະກຳມາທິການຄົ້ນຄວ້າອອສເຕຣເລຍ, ຮອງສາດສະດາຈານ ດູໂກລ ໂອໄຣລີ ຈາກ ANU ພ້ອມດ້ວຍ ທ່ານ ປອ. ທອງລິດ ຫຼວງໂຄດ ຈາກກົມມໍລະດົກ ກະຊວງຖະແຫຼງຂ່າວ, ວັດທະນະທຳ ແລະ ທ່ອງທ່ຽວ. ພວກເຂົາທັງໝົດນີ້ເລີ່ມການຄົ້ນຄວ້າກ່ຽວກັບແຫຼ່ງໄຫຫິນເຫຼົ່ານີ້ມາຕັ້ງແຕ່ປີ 2016.

ເວັບໄຊ phys.org ໄດ້ລາຍງານຫຼາຍດ້ານກ່ຽວກັບການຄົ້ນຄວ້າໄຫຫິນເລິກລັບເຫຼົ່ານີ້ ດັ່ງລາຍລະອຽດຕໍ່ໄປນີ້:

  • ທີມຄົ້ນຄວ້າໄດ້ເລີ່ມການໄຂປິດສະໜາ ໂດຍເດີນຕາມທາງຂອງນັກບູຮານຄະດີຊາວຝຣັ່ງ ຊື່ ດຣ. ມັດເລນ ໂຄລະນີ ເຊິ່ງໄດ້ຂຸດຄົ້ນພື້ນທີ່ດັ່ງກ່າວນີ້ໃນຊຸມປີ 1930.
  • ພວກເຂົາໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກ ເອລີນໍ ນ້ອງສາວຂອງ ດຣ. ໂຄລະນີ ເຊິ່ງໄດ້ຄົ້ນຄວ້າ, ແຕ້ມແຜນທີ່ ແລະ ບັນທຶກຂໍ້ມູນແຫຼ່ງໄຫຫິນຫຼາຍແຫ່ງ.
  • ໃນແຕ່ລະປີ ທີມຄົ້ນຄວ້າໄດ້ໃຊ້ເວລາຫຼາຍອາທິດ ພິສູດ, ກຳນົດພິກັດ ແລະ ຂຸດຄົ້ນແຫຼ່ງໄຫຫິນ ຈາກນັ້ນຈຶ່ງໃຊ້ເວລາຫຼາຍເດືອນວິເຄາະຕົວຢ່າງ ແລະ ຂໍ້ມູນເຊິ່ງເກັບກຳມາຈາກການສຳຫຼວດຂອງພວກເຂົາ. ວຽກງາຍສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນດຳເນີນດານໃນຫ້ອງທົດລອງຢູ່ ສະຖາບັນວິທະຍາສາດດິນ ມະຫາວິທະຍາໄລ ເມລເບີນ ປະເທດອອສເຕຣເລຍ.
  • ໃນປີ 2017 ພວກເຂົາໄດ້ຄົ້ນຄວ້າໃນພື້ນທີ່ພູສູງໃນເຂດຫ່າງໄກສອກຫຼີກ ເຊິ່ງມີຄວາມເລິກລັບ, ໜາຕຶບ ແລະ ມີໝອກປົກຫຸ້ມ.
  • ມີແຫຼ່ງໄຫຫິນທີ່ມີໄຫຫິນຫຼາຍກວ່າ 100 ໜ່ວຍ ພຽງເລັກນ້ອຍເທົ່ານັ້ນທີ່ໄດ້ຮັບການສຶກສາຢ່າງລະອຽດ. ບາງສ່ວນບໍ່ສາມາດເຂົ້າເຖິງໄດ້ ເນື່ອງຈາກມີລະເບີດບໍ່ທັນແຕກ ເຊິ່ງເຫຼືອໄວ້ຕັ້ງແຕ່ສະໄໝສົງຄາມ. ການເກັບກູ້ລະເບີດບໍ່ທັນແຕກ ເຮັດໃຫ້ເຂົ້າເຖິງແລ່ງໄຫຫິນໃໝ່ໆໄດ້ ເພື່ອສຶກສາກ່ຽວກັບຜູ້ຄົນ ແລະ ຊຸມຊົນທີ່ສ້າງໄຫຫິນຂຶ້ນມາ.
  • ມີການຄົ້ນພົບສິ່ງເສດເຫຼືອຂອງມະນຸດ ໃນນີ້ມີ ແຂ້ວ ລວມຢູ່ນຳ ເຊິ່ງຖືກຝັງຢູ່ໃກ້ກັບໄຫຫິນ ແລະ ເຊື່ອກັນວ່າ ພື້ນທີ່ເຫຼົ່ານີ້ມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງກັບພິທີກຳຝັງສົບ.


ດຣ. ຊີວານ ຂຸດຄົ້ນຊາກກະດູກມະນຸດໃນແຫຼ່ງໄຫຫິນ / ພາບ: Plain of Jars Research Project

  • ດຣ. ຊີແວນ ກ່າວວ່າ ຈາກການວິເຄາະຜິວເຄືອບແຂ້ວ ຈະສາມາດຮູ້ກ່ຽວກັບການນຳໃຊ້ພື້ນທີ່ຂອງຄົນເຫຼົ່ານີ້ ລວມທັງສະຖານທີ່ທີ່ພວກເຂົາຫາອາຫານໃນຕອນທີ່ຍັງນ້ອຍ.
  • ຜົນການວິເຄາະພົບວ່າ ແຂ້ວເປັນຂອງຄົນອາຍຸປະມານ 16 ປີ. ໂດຍການໃຊ້ວິທີດຽວກັນນີ້ ສາມາດກວດຄົ້ນຫາແຫຼ່ງຜະລິດໄຫຫິນເຫຼົ່ານີ້.
  • ຜົນການວິເຄາະໄຫຫິນ ເຊິ່ງບາງໜ່ວຍໜັກກວ່າ 20 ໂຕນ ລະບຸວ່າ ພວກມັນຖືກຂົນສົ່ງຈາກແຫຼ່ງຂຸດຄົ້ນຫິນເຊິ່ງຫ່າງອອກໄປປະມານ 8-10 ກິໂລແມັດ. ແນວໃດກໍຕາມ ພວກເຂົາຍັງບໍ່ທັນຮູ້ວ່າ ຄົນສະໄໝນັ້ນເຄື່ອນຍ້າຍໄຫຫິນໄປຈຸດທີ່ພວກມັນຢູ່ໃນປັດຈຸບັນໄດ້ແນວໃດ.
  • ທີມຄົ້ນຄວ້າກຳລັງໃຊ້ໂດຣນບິນຖ່າຍຮູບ ແລະ ວິດີໂອ ເພື່ອສ້າງໂມເດວ 3 ມິຕິ ແລະ ສ້າງແຜນທີ່ທີ່ມີຄວາມລະອຽດສູງຂອງແຫຼ່ງໄຫຫິນຕ່າງໆ. ນອກນັ້ນ ກໍເພື່ອສັງເກດຫາຮູບແບບໃນການວາງໄຫຫິນ, ພື້ນທີ່ຢູ່ອາໄສ ເນື່ອງຈາກບໍ່ຮູ້ວ່າຄົນທີ່ສ້າງມັນອາໄສຢູ່ໃສ, ວັດແທກໄລຍະຫ່າງລະຫວ່າງແຫຼ່ງໄຫຫິນກັບແຫຼ່ງຂຸດຄົ້ນຫິນ ເປັນຕົ້ນ. ພ້ອມນັ້ນ ກໍອາດຄົ້ນພົບແຫຼ່ງໄຫຫິນໃໝ່ທີ່ຢູ່ໃນປ່າອີກດ້ວຍ.


ນັກຄົ້ນຄວ້າໃຊ້ໂດຣນ, ເຣດາສ່ອງຊອດພື້ນດິນ ແລະ ການວິເຄາະເຄມີລະດັບສູງເພື່ອໄຂຄວາມລັບກ່ຽວກັບໄຫຫິນ / ພາບ: Plain of Jars Research Project

  • ມີການຄົ້ນພົບແຫຼ່ງໄຫຫິນຄ້າຍຄືກັນນີ້ຢູ່ທາງພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງອິນເດຍ ເຊິ່ງຫ່າງອອກໄປ 1,200 ກິໂລແມັດ.
  • ໃນອະນາຄົດອັນໃກ້ ທີມຄົ້ນຄວ້າໃນລາວຄາດຫວັງວ່າ ຈະມີການຄົ້ນຄວ້າພື້ນທີ່ແຫຼ່ງໃຫຫິນດັ່ງກ່າວໃນອິນເດຍ ເພື່ອຄົ້ນຫາຄວາມກ່ຽວຂ້ອງທີ່ອາດມີລະຫວ່າງ ໄຫຫິນເລິກລັບໃນລາວ ແລະ ໃນອິນເດຍ.
  • ຂໍ້ມູນຈາກເວັບໄຊ UNESCO, ພື້ນທີ່ທົ່ງໄຫຫິນມີ ໄຫຫິນຫຼາຍກວ່າ 2,100 ໄຫ ຄາດວ່າມີອາຍຸຍ້ອນກັບໄປຮອດຍຸກເຫຼັກ ຫຼື ປະມານ 500 ປີກ່ອນ ຄສ ຫາ ຄສ 500.

ຂໍຂອບໃຈ

ຂໍ້ມູນ : phys.org

ພາບ : ctsnow / Flickr

"ອາເລັກຊານດຣາ" ປະທັບໃຈ ສູນອະນຸຮັກສັດປ່າສວນສັດບ້ານເກິນເບິ່ງແຍງສັດເປັນຢ່າງດີ ກ່ອນປ່ອຍຄືນສູ່ປ່າ

"ອາເລັກຊານດຣາ" ປະທັບໃຈ ສູນອະນຸຮັກສັດປ່າສວນສັດບ້ານເກິນເບິ່ງແຍງສັດເປັນຢ່າງດີ ກ່ອນປ່ອຍຄືນສູ່ປ່າ

ບໍລິການຈັດງານສົບແບບໃໝ່ ປ່ຽນຊາກສົບໃຫ້ເປັນ “ປຸ໋ຍມະນຸດ” ພ້ອມໃຫ້ບໍລິການ 2021

ບໍລິການຈັດງານສົບແບບໃໝ່ ປ່ຽນຊາກສົບໃຫ້ເປັນ “ປຸ໋ຍມະນຸດ” ພ້ອມໃຫ້ບໍລິການ 2021

ບໍ່ຜິດຄາດ! ພັກລັດຖະບານອັງກິດຊະນະການເລືອກຕັ້ງ ເດີນໜ້າຂະບວນການຖອນໂຕອອກຈາກອີຢູ

ບໍ່ຜິດຄາດ! ພັກລັດຖະບານອັງກິດຊະນະການເລືອກຕັ້ງ ເດີນໜ້າຂະບວນການຖອນໂຕອອກຈາກອີຢູ

ສະຖານທູດ​ອົດ​ສະ​ຕ​ຣາລີປະຈຳລາວ ມອບ​ທຶນ​ການສຶກສາໃຫ້ຜູ້ໄດ້ຮັບທຶນຊາວລາວ 30 ຄົນ

ສະຖານທູດ​ອົດ​ສະ​ຕ​ຣາລີປະຈຳລາວ ມອບ​ທຶນ​ການສຶກສາໃຫ້ຜູ້ໄດ້ຮັບທຶນຊາວລາວ 30 ຄົນ

ສານປະຊາຊົນສູງສຸດເລັ່ງກວດກາ ຜູ້ພິພາກສາ ແລະ ພະນັກງານສານ ທີ່ປະພຶດທຸຈະລິດ

ສານປະຊາຊົນສູງສຸດເລັ່ງກວດກາ ຜູ້ພິພາກສາ ແລະ ພະນັກງານສານ ທີ່ປະພຶດທຸຈະລິດ

ຈີນຄົ້ນພົບຫິນທຳມະຊາດ ມີຮູບຮ່າງຄ້າຍ “ມະຫາສະຟິງ ຂອງອີຢິບ” ຄາດມີອາຍຸເກົ່າແກ່ 2 ພັນລ້ານປີ

ຈີນຄົ້ນພົບຫິນທຳມະຊາດ ມີຮູບຮ່າງຄ້າຍ “ມະຫາສະຟິງ ຂອງອີຢິບ” ຄາດມີອາຍຸເກົ່າແກ່ 2 ພັນລ້ານປີ

ADB ປັບຫຼຸດຄາດຄະເນອັດຕາການຂະຫຍາຍຕົວຂອງເສດຖະກິດພາກພື້ນອາຊີລົງເຫຼືອ 5.2%

ADB ປັບຫຼຸດຄາດຄະເນອັດຕາການຂະຫຍາຍຕົວຂອງເສດຖະກິດພາກພື້ນອາຊີລົງເຫຼືອ 5.2%

ອີຢິບ ຄົ້ນພົບຮູບປັ້ນຫິນສີບົວ ເຊື່ອເປັນບ່ອນສະຖິດວິນຍານ “ຟາໂຣຣາມເສສ ທີ 2”

ອີຢິບ ຄົ້ນພົບຮູບປັ້ນຫິນສີບົວ ເຊື່ອເປັນບ່ອນສະຖິດວິນຍານ “ຟາໂຣຣາມເສສ ທີ 2”

ປະຊາຊົນ 9 ເມືອງໃນແຂວງວຽງຈັນ ທີ່ຖືກຜົນກະທົບຈາກລົມພາຍຸ-ໄຟໄໝ້ເຮືອນ ໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອແລ້ວ

ປະຊາຊົນ 9 ເມືອງໃນແຂວງວຽງຈັນ ທີ່ຖືກຜົນກະທົບຈາກລົມພາຍຸ-ໄຟໄໝ້ເຮືອນ ໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອແລ້ວ

ນ້ອງນັກຮຽນຊັ້ນປະຖົມໃນ 4 ແຂວງ ກຽມຮັບຖົງຊຸດອຸປະກອນການຮຽນ 18 ລາຍການ ຈາກ ສປ ຈີນ

ນ້ອງນັກຮຽນຊັ້ນປະຖົມໃນ 4 ແຂວງ ກຽມຮັບຖົງຊຸດອຸປະກອນການຮຽນ 18 ລາຍການ ຈາກ ສປ ຈີນ

ນາຍົກ ທອງລຸນ ຊີ້ນຳນັກທຸລະກິດໜຸ່ມລາວ ເພື່ອປະກອບສ່ວນໃນການພັດທະນາປະເທດຊາດ

ນາຍົກ ທອງລຸນ ຊີ້ນຳນັກທຸລະກິດໜຸ່ມລາວ ເພື່ອປະກອບສ່ວນໃນການພັດທະນາປະເທດຊາດ

ໄຊຍະບູລີ ສ້າງຕັ້ງສະມາຄົມປູກພືດກະສິກຳແຂວງ ຫວັງດຶງດູດນັກລົງທຶນຈາກຕ່າງປະເທດ

ໄຊຍະບູລີ ສ້າງຕັ້ງສະມາຄົມປູກພືດກະສິກຳແຂວງ ຫວັງດຶງດູດນັກລົງທຶນຈາກຕ່າງປະເທດ

ສະຫະລັດກຽມຕັ້ງ “ກອງທັບອະວະກາດ” ຫຼັງສະພາຜູ້ແທນອະນຸມັດເພີ່ມງົບປ້ອງກັນປະເທດກວ່າ 7 ແສນລ້ານ

ສະຫະລັດກຽມຕັ້ງ “ກອງທັບອະວະກາດ” ຫຼັງສະພາຜູ້ແທນອະນຸມັດເພີ່ມງົບປ້ອງກັນປະເທດກວ່າ 7 ແສນລ້ານ

ທີມຜ່າຕັດແກ່ນຕາໂຮງໝໍແຂວງໄຊຍະບູລີ ລົງປິ່ນປົວພະຍາດດວງຕາຟຣີ ຢູ່ໂຮງໝໍຊຸມຊົນເມືອງບໍ່ແຕນ

ທີມຜ່າຕັດແກ່ນຕາໂຮງໝໍແຂວງໄຊຍະບູລີ ລົງປິ່ນປົວພະຍາດດວງຕາຟຣີ ຢູ່ໂຮງໝໍຊຸມຊົນເມືອງບໍ່ແຕນ

ເປີດນໍາໃຊ້ໂຄງການພັດທະນາຊົນນະບົດ ແລະ ສູນເຕັກນິກກະສິກຳ ເມືອງສັງທອງ

ເປີດນໍາໃຊ້ໂຄງການພັດທະນາຊົນນະບົດ ແລະ ສູນເຕັກນິກກະສິກຳ ເມືອງສັງທອງ

ອາສາສະໝັກຍີ່ປຸ່ນ 8 ຄົນ ກຽມປະຕິບັດໜ້າທີ່ຢູ່ລາວ

ອາສາສະໝັກຍີ່ປຸ່ນ 8 ຄົນ ກຽມປະຕິບັດໜ້າທີ່ຢູ່ລາວ

ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນ Meme ແມ່-ລູກ "ໄປໃສ" ມາຈາກສະຖານທູດຟິລິບປິນ ໃຊ້ເຕືອນເລື່ອງນາຍໜ້າຫາວຽກເຖື່ອນ

ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນ Meme ແມ່-ລູກ "ໄປໃສ" ມາຈາກສະຖານທູດຟິລິບປິນ ໃຊ້ເຕືອນເລື່ອງນາຍໜ້າຫາວຽກເຖື່ອນ

ມາເລເຊຍຢືນຢັນ ພົບຜູ້ປ່ວຍ "ໂປລິໂອ" ລາຍທຳອິດໃນຮອບເກືອບ 3 ທົດສະວັດ

ມາເລເຊຍຢືນຢັນ ພົບຜູ້ປ່ວຍ "ໂປລິໂອ" ລາຍທຳອິດໃນຮອບເກືອບ 3 ທົດສະວັດ

ນິວຊີແລນນຳເຂົ້າ "ຜິວໜັງ" ຈຳນວນຫຼາຍ ເພື່ອຊ່ວຍເຫຼືອເຫຍື່ອພູໄຟລະເບີດ

ນິວຊີແລນນຳເຂົ້າ "ຜິວໜັງ" ຈຳນວນຫຼາຍ ເພື່ອຊ່ວຍເຫຼືອເຫຍື່ອພູໄຟລະເບີດ

ວາລະສານ TIME ຍົກຍ້ອງ "ເກຣຕາ ທັນເບີກ" ຜູ້ຕໍ່ສູ້ເພື່ອສະພາບພູມອາກາດ ເປັນບຸກຄົນແຫ່ງປີ 2019

ວາລະສານ TIME ຍົກຍ້ອງ "ເກຣຕາ ທັນເບີກ" ຜູ້ຕໍ່ສູ້ເພື່ອສະພາບພູມອາກາດ ເປັນບຸກຄົນແຫ່ງປີ 2019

ສົ່ງອີເມວຫາໝູ່

ສົ່ງໃຫ້ໝູ່ຫຼາຍຄົນ “,” (ສົ່ງພ້ອມກັນຫຼາຍສຸດ 50 ອີເມວ)

ສົ່ງອີເມວ