ວັນອາທິດ ທີ 25 ສິງຫາ 2019

ນັກວິໄຈຄົ້ນພົບ "ຄວາຊາ" ທີ່ສະຫວ່າງທີ່ສຸດ - ມີອາຍຸນັບຕັ້ງແຕ່ຍຸກກຳເນີດຈັກກະວານ

ນັກວິໄຈຄົ້ນພົບ "ຄວາຊາ" ທີ່ສະຫວ່າງທີ່ສຸດ - ມີອາຍຸນັບຕັ້ງແຕ່ຍຸກກຳເນີດຈັກກະວານ
S! Muan

ສະໜັບສະໜູນເນື້ອຫາ

ນັກວິທະຍາສາດໄດ້ຄົ້ນພົບ ຄວາຊາ (quasar) ທີ່ມີແສງສະຫວ່າງເຈີດຈ້າທີ່ສຸດເທົ່າທີ່ເຄີຍພົບມາ ເຊິ່ງມີອາຍຸນັບແຕ່ຍຸກເລີ່ມກຳເນີດຂອງຈັກກະວານ ເຊິ່ງໃຊ້ເວລາເຖິງ 20 ປີຈຶ່ງຄົ້ນພົບ. ການຄົ້ນພົບໃນຄັ້ງນີ້ ນັກວິໄຈໄດ້ໃຊ້ເລນແຮງດຶງດູດເພື່ອກວດຫາວັດຖຸທີ່ຢູ່ໄກອອກໄປ ເຊິ່ງສ່ອງແສງທີ່ພົບວ່າມີຕົ້ນກຳເນີດເມື່ອຈັກກະວານຍັງມີອາຍຸໜ້ອຍກວ່າ 1 ຕື້ປີ.

ເວັບໄຊ iflscience ລາຍງານວ່າ ການຄົ້ນພົບດັ່ງກ່າວໄດ້ເຜີຍແຜ່ໃນກອງປະຊຸມຄັ້ງທີ 133 ຂອງສະມາຄົມອາເມລິກາ ແລະ ຈະເຜີຍແຜ່ທາງວາລະສານ Astrophysical Journal Letters. ຄວາຊາ ທີ່ຖືກຄົ້ນພົບນີ້ ມີຊື່ວ່າ J043947.08+163415.7 ແລະ ສ່ອງປະກາຍແສງທີ່ທຽບເທົ່າກັບດວງຕາເວັນ 600 ລ້ານລ້ານດວງ.

ແສງສະຫວ່າງຂອງຄວາຊານີ້ເກີດຈາກປະລິມານພະລັງງານທີ່ສູງຫຼາຍເຊິ່ງປ່ອຍອອກໃນຂະນະທີ່ຫຼຸມດຳຂະໜາກມະຫຶມາທີ່ຢູ່ພາຍໃນກຳລັງບີບອັດວັດຖຸຕ່າງໆ. ວັດຖຸເຫຼົ່ານັ້ນຖືກບີບ, ຫຍໍ້ຂະໜາດລົງ ແລະ ເກີດຄວາມຮ້ອນ ເຊິ່ງສົ່ງແສງສະຫວ່າງໄປທົ່ວໃນທຸກໆຄວາມຍາວຂອງແສງ. ພ້ອມນີ້ ຄວາຊາທີ່ຖືກຄົ້ນພົບໃໝ່ນີ້ມີຫຼຸມດຳຂະໜາດໃຫຍ່ຫຼາຍ ເຊິ່ງມີມວນສານເທົ່າກັບຫຼາຍຮ້ອຍລ້ານທົບຂອງດວງຕາເວັນຂອງເຮົາ.


ຮູບພາບຂອງຄວາຊາ J043947.08+163415.7 ເຊິ່ງສັງເກດການໂດຍກ້ອງອະວະກາດຮັບເບິ້ນຂອງ NASA/ESA / ພາບ: NASA, ESA, X. Fan (ມະຫາວິທະຍາໄລແອຣີໂຊນາ)

ທັງນີ້ ວັດຖຸດັ່ງກ່າວນີ້ ເປັນສິ່ງທີ່ເຫຼືອເຊື່ອທີ່ສຸດ ແລະ ເປັນໜຶ່ງໃນກາແລັກຊີທີ່ມີພະລັງງານຫຼາຍທີ່ສຸດເທົ່າທີ່ຮູ້ຈັກມາ. ນອກນັ້ນ ມັນຍັງບໍ່ໄດ້ສະຫວ່າງແບບສຸດໆພຽງຢ່າງດຽວ ແຕ່ຍັງສ້າງດາວລືກໃໝ່ປະມານ 10,000 ດວງໃນແຕ່ລະປີ ເຊິ່ງໄວກວ່າທີ່ກາແລັກຊີທາງຊ້າງເຜືອກຂອງເຮົາສ້າງໄດ້ເຖິງ 6,000 ເທົ່າ.

 J043947.08+163415.7 ກຳເນີດຂຶ້ນໃນໄລຍະທີ່ຈັກກະວານຢູ່ໃນຍຸກຣີໄອອນນິເຊຊັນ (Epoch of Reionization) ເຊິ່ງເຊື່ອກັນວ່າເປັນວັດຖຸທີ່ເຮັດໃຫ້ຈັກກະວານມີການປ່ຽນແປງໃນໄລຍະຕົ້ນໆ. ການຄົ້ນພົບຄວາຊາໃນຄັ້ງນີ້ຈະເຮັດໃຫ້ມະນຸດເຂົ້າໃຈບົດບາດຂອງມັນທີ່ມີໃນຍຸກດັ່ງກ່າວຫຼາຍຂຶ້ນ.

ປັດຈຸບັນ ທີມວິໄຈກຳລັງເກັບກຳຂໍ້ມູນໃຫ້ໄດ້ຫຼາຍທີ່ສຸດກ່ຽວກັບຄວາຊານີ້ ໂດຍໃຊ້ວິທີການສັງເກດການດ້ວຍກ້ອງເບິ່ງດາວຂະໜາດໃຫຍ່ ໂດຍສະເພາະກ້ອງທີ່ມີເລນແບບແຮງດຶງດູດ (gravitational lens) ທີ່ສາມາດຂະຫຍາຍແສງຂອງຄວາຊາໃຫ້ໃຫຍ່ຂຶ້ນ 3 ເທົ່າ ແລະ ສະຫວ່າງຫຼາຍຂຶ້ນ 50 ເທົ່າກວ່າປົກກະຕິ.

Advertisement Replay Ad

ຂໍຂອບໃຈ

ພາບ : ESA/HUBBLE, NASA. M. KORNMESSER

Gordon Ramsay ພໍ່ຄົວຊື່ດັງ ຖ່າຍລາຍການກ່ຽວກັບອາຫານຢູ່ສີພັນດອນ ໂຊທັກສະ "ຂົ້ວໄຂ່ໃສ່ໝາກເຜັດ"

Gordon Ramsay ພໍ່ຄົວຊື່ດັງ ຖ່າຍລາຍການກ່ຽວກັບອາຫານຢູ່ສີພັນດອນ ໂຊທັກສະ "ຂົ້ວໄຂ່ໃສ່ໝາກເຜັດ"

ຍ້ອນຫຍັງ "ປ່າແອມະຊອນ" ຈຶ່ງເກີດໄຟໄໝ້ຢ່າງຮຸນແຮງ?

ຍ້ອນຫຍັງ "ປ່າແອມະຊອນ" ຈຶ່ງເກີດໄຟໄໝ້ຢ່າງຮຸນແຮງ?

ພາບໃໝ່ໃນຮອບ 14 ປີ ຊາກເຮືອ “ໄທທານິກ” ພົບແບັກທີເຣຍຈັບໜາ-ສ່ຽງພັງລົງຈົນເຫຼືອພຽງຕຳນານ

ພາບໃໝ່ໃນຮອບ 14 ປີ ຊາກເຮືອ “ໄທທານິກ” ພົບແບັກທີເຣຍຈັບໜາ-ສ່ຽງພັງລົງຈົນເຫຼືອພຽງຕຳນານ

ລົດໄຟຊິງຄັງເຊັນຍີ່ປຸ່ນ ລືມປິດປະຕູ ກ່ອນຈະແລ່ນອອກໄປດ້ວຍຄວາມໄວ 280 ກິໂລແມັດ/ຊົ່ວໂມງ

ລົດໄຟຊິງຄັງເຊັນຍີ່ປຸ່ນ ລືມປິດປະຕູ ກ່ອນຈະແລ່ນອອກໄປດ້ວຍຄວາມໄວ 280 ກິໂລແມັດ/ຊົ່ວໂມງ

ເຈົ້າຊາຍວິລລຽມ-ເຄັທ ພາໂອລົດ ແລະ ທິດາ ຂຶ້ນເຮືອບິນໄປສະກັອດແລນ ດ້ວຍສາຍການບິນຕົ້ນທຶນຕໍ່າ

ເຈົ້າຊາຍວິລລຽມ-ເຄັທ ພາໂອລົດ ແລະ ທິດາ ຂຶ້ນເຮືອບິນໄປສະກັອດແລນ ດ້ວຍສາຍການບິນຕົ້ນທຶນຕໍ່າ

ຜູ້ປະສົບອຸບັດເຫດຢູ່ເມືອງນານ ເລົ່າເລື່ອງລາວທີ່ໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກທັງຄົນລາວ ແລະ ຈີນ

ຜູ້ປະສົບອຸບັດເຫດຢູ່ເມືອງນານ ເລົ່າເລື່ອງລາວທີ່ໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກທັງຄົນລາວ ແລະ ຈີນ

ໂຈມາ ເດັກຊາຍຜູ້ສູນເສຍດວງຕາສອງຂ້າງຈາກສົງຄາມຊີເຣຍ ເມື່ອມີອາຍຸພຽງ 3 ປີ

ໂຈມາ ເດັກຊາຍຜູ້ສູນເສຍດວງຕາສອງຂ້າງຈາກສົງຄາມຊີເຣຍ ເມື່ອມີອາຍຸພຽງ 3 ປີ

ອັງກິດຈັດສະແດງ "ໂຖສ້ວມເຮັດຈາກຄຳແທ້" ເກັບຄ່າເຂົ້າຊົມເກືອບ 3 ແສນກີບຕໍ່ 3 ນາທີ

ອັງກິດຈັດສະແດງ "ໂຖສ້ວມເຮັດຈາກຄຳແທ້" ເກັບຄ່າເຂົ້າຊົມເກືອບ 3 ແສນກີບຕໍ່ 3 ນາທີ

ນັກຮຽນຊົນເຜົ່າ ເມືອງສະໜາມໄຊ ອັດຕະປື ໄດ້ຮັບຫໍພັກຫຼັງໃໝ່ ຫຼັງຕ້ອງຍ່າງໄກ 15-25 ກິໂລແມັດ

ນັກຮຽນຊົນເຜົ່າ ເມືອງສະໜາມໄຊ ອັດຕະປື ໄດ້ຮັບຫໍພັກຫຼັງໃໝ່ ຫຼັງຕ້ອງຍ່າງໄກ 15-25 ກິໂລແມັດ

ຮູ້ໂຕ ຫຼື ບໍ່? ເຮົາອາດກຳລັງກິນ "ພລາສຕິກຂະໜາດນ້ອຍ" ເຊິ່ງໜັກເທົ່າກັບບັດເຄຣດິດໃນແຕ່ລະອາທິດ

ຮູ້ໂຕ ຫຼື ບໍ່? ເຮົາອາດກຳລັງກິນ "ພລາສຕິກຂະໜາດນ້ອຍ" ເຊິ່ງໜັກເທົ່າກັບບັດເຄຣດິດໃນແຕ່ລະອາທິດ

ພໍ່ແມ່ຊາວອອສເຕຣເລຍລອດຄຸກ ຫຼັງໃຫ້ລູກເກີດໃໝ່ກິນແຕ່ "ມັງສະວິລັດ" ຈົນປ່ວຍໜັກ

ພໍ່ແມ່ຊາວອອສເຕຣເລຍລອດຄຸກ ຫຼັງໃຫ້ລູກເກີດໃໝ່ກິນແຕ່ "ມັງສະວິລັດ" ຈົນປ່ວຍໜັກ

ເຈົ້າໜ້າທີ່ບໍ່ແກ້ວກວດ-ຢຶດລົດກະບະສອງຄັນ ພົບຢາບ້າ 800,000 ເມັດ

ເຈົ້າໜ້າທີ່ບໍ່ແກ້ວກວດ-ຢຶດລົດກະບະສອງຄັນ ພົບຢາບ້າ 800,000 ເມັດ

ບໍ່ສາມາດສືບຕໍ່ຄົ້ນຫາຜູ້ສູນຫາຍ 6 ຄົນຈາກດິນເຈື່ອນໄດ້ ຍ້ອນພາຍຸພັດເຂົ້າຫວຽດນາມ

ບໍ່ສາມາດສືບຕໍ່ຄົ້ນຫາຜູ້ສູນຫາຍ 6 ຄົນຈາກດິນເຈື່ອນໄດ້ ຍ້ອນພາຍຸພັດເຂົ້າຫວຽດນາມ

ກົມມາດຕະຖານ ແລະ ວັດແທກ ເຕືອນ ຢ່າຫຼົງເຊື່ອໂຄສະນາຂາຍອຸປະກອນປະຢັດໄຟຟ້າທາງສື່ອອນລາຍ

ກົມມາດຕະຖານ ແລະ ວັດແທກ ເຕືອນ ຢ່າຫຼົງເຊື່ອໂຄສະນາຂາຍອຸປະກອນປະຢັດໄຟຟ້າທາງສື່ອອນລາຍ

UNDP ຈະໃຫ້ການສະໜັບສະໜຸນການພັດທະນານະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ຫຼາຍໂຄງການ

UNDP ຈະໃຫ້ການສະໜັບສະໜຸນການພັດທະນານະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ຫຼາຍໂຄງການ

ສູນກາງແນວລາວສ້າງຊາດ ນຳທີມງານແພດ-ມອບເຄື່ອງ ຊ່ວຍເຫຼືອປະຊາຊົນແຂວງສະຫວັນນະເຂດ

ສູນກາງແນວລາວສ້າງຊາດ ນຳທີມງານແພດ-ມອບເຄື່ອງ ຊ່ວຍເຫຼືອປະຊາຊົນແຂວງສະຫວັນນະເຂດ

ທ່ານ ສີ ຈິ້ນຜິງ ສົ່ງສານເຖິງ ສປປ ລາວ ຕໍ່ເຫດການອຸບັດເຫດລົດເມນັກທ່ອງທ່ຽວຈີນຢູ່ເມືອງນານ

ທ່ານ ສີ ຈິ້ນຜິງ ສົ່ງສານເຖິງ ສປປ ລາວ ຕໍ່ເຫດການອຸບັດເຫດລົດເມນັກທ່ອງທ່ຽວຈີນຢູ່ເມືອງນານ

ເຈົ້າ​ໜ້າ​ທີ່​​ຮຽກ​ຮ້ອງ​ໃຫ້​ຜູ້​ຂັບ​ຂີ່ຫຼີກເວັ້ນ​ເສັ້ນ​ທາງ​ຕັດ​ໃໝ່​ກາສີ-ເມືອງນານໃນລະ​ດູ​ຝົນນີ້

ເຈົ້າ​ໜ້າ​ທີ່​​ຮຽກ​ຮ້ອງ​ໃຫ້​ຜູ້​ຂັບ​ຂີ່ຫຼີກເວັ້ນ​ເສັ້ນ​ທາງ​ຕັດ​ໃໝ່​ກາສີ-ເມືອງນານໃນລະ​ດູ​ຝົນນີ້

ຖະແຫຼງຂ່າວເຫດລົດເມນັກທ່ອງທ່ຽວຈີນ ເກີດອຸບັດເຫດຕົກຂົວນໍ້າງ້າວ ຢູ່ເສັ້ນທາງເມືອງກາສີ-ເມືອງນານ

ຖະແຫຼງຂ່າວເຫດລົດເມນັກທ່ອງທ່ຽວຈີນ ເກີດອຸບັດເຫດຕົກຂົວນໍ້າງ້າວ ຢູ່ເສັ້ນທາງເມືອງກາສີ-ເມືອງນານ

ແຮງງານລາວປະສົບອຸບັດຕິເຫດຢູ່ແຂວງສະແກ້ວ ປະເທດໄທ ຈະໄດ້ຮັບຄ່າຊົດເຊີຍໄວໆນີ້

ແຮງງານລາວປະສົບອຸບັດຕິເຫດຢູ່ແຂວງສະແກ້ວ ປະເທດໄທ ຈະໄດ້ຮັບຄ່າຊົດເຊີຍໄວໆນີ້

ສົ່ງອີເມວຫາໝູ່

ສົ່ງໃຫ້ໝູ່ຫຼາຍຄົນ “,” (ສົ່ງພ້ອມກັນຫຼາຍສຸດ 50 ອີເມວ)

ສົ່ງອີເມວ