ວັນພະຫັດ ທີ 6 ພຶດສະພາ 2021

ປະຫວັດ “ພະທາດຫຼວງວຽງຈັນ” ທີ່ຫຼາຍຄົນຍັງບໍ່ຮູ້

ປະຫວັດ “ພະທາດຫຼວງວຽງຈັນ” ທີ່ຫຼາຍຄົນຍັງບໍ່ຮູ້

“ທາດຫລວງ ຫລື ພະທາດຫຼວງ” ຕັ້ງຢູ່ສົ້ນສຸດທາງທິດຕາເວັນອອກຂອງຖະໜົນທາດຫຼວງ ບ້ານທາດຫຼວງ ເມືອງໄຊເຊດຖາ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ. ເປັນປູຊະນິຍະສະຖານບູຮານອັນເປັນສັນຍະລັກຂອງປະເທດລາວ ແລະ ເປັນມິ່ງຂວັນຂອງປະຊາຊົນລາວກໍ່ຄືຊາວພຸດທັງສອງຟາກຝັ່ງ ແມ່ນ້ຳຂອງ.
ຕາມຕຳນານອຸລັງຄະທາດ ພະທາດຫຼວງຖືກສ້າງຂຶ້ນເທື່ອທີໜຶ່ງໃນປີ ພສ 236 ສະໄໝສ້າງເມືອງວຽງຈັນ, ໂດຍພະເຈົ້າ ຈັນທະບຸຣີ ປະສິດທິຈັກ ພ້ອມດ້ວຍພະອໍຣະຫັນຫ້າອົງ (ພະສົງລາວ) ທີ່ກັບມາຈາກການສຶກສາທຳມະ ແລະ ໄດ້ນຳເອົາພະບໍຣົມມະທາດ (ກະດູກ) ຂອງພະພຸດທະເຈົ້າມາຈາກປະເທດອິນເດຍ. ການສ້າງພະທາດຫຼວງເທື່ອທຳອິດນັ້ນພຽງແຕ່ກໍ່ເປັນອຸມຸງຫີນກວມພະບໍຣົມມະທາດເທົ່ານັ້ນ ແລະ ມີຮູບສີ່ລ່ຽມ, ກວ້າງດ້ານລະຫ້າວາ, ໜາສອງວາ ແລະ ສູງສີ່ວາສາມສອກ.

ປີ ຄສ 1566 ພາຍຫຼັງການຍ້າຍນະຄອນຫຼວງຈາກຫຼວງພະບາງ ລົງມາຕັ້ງຢູ່ວຽງຈັນ ພະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິລາດ ໄດ້ກໍ່ສ້າງພະທາດຫຼວງເປັນເທື່ອທີສອງ ແລະ ໄດ້ສ້າງເປັນທາດໃຫຍ່ກວມອຸມຸງຫິນອັນເກົ່າ ເຊິ່ງມີພະທາດນ້ອຍສາມສິບອົງອ້ອມພະທາດໃຫຍ່ ເປັນບໍລິວານ ພ້ອມດ້ວຍກົມມະລຽນ ແລະ ຫໍໄຫວ້ທັງສີ່ທິດ. ໃນທາດນ້ອຍແຕ່ລະອົງນັ້ນເພິ່ນໄດ້ເອົາຄຳໜັກສີ່ບາດຫຼໍ່ເປັນທາດນ້ອຍໆ ບັນຈຸໄວ້ ເຊິ່ງມີໃບລານທີ່ເຮັດດ້ວຍຄຳຍາວສອກປາຍ (ສອກກຳ) ແລະ ຈາລຶກພາສາບາລີດ້ວຍອັກສອນທຳຮອງໄວ້ທຸກອົງ. ເມື່ອກໍ່ສ້າງສຳເລັດເພິ່ນໄດ້ໃສ່ຊື່ພະທາດວ່າ “ພະເຈດີໂລກະຈຸລາມະນີ” ແຕ່ຄົນສ່ວນຫຼາຍມັກເອີ້ນວ່າທາດຫຼວງ ເຊິ່ງມີ ຄວາມໝາຍວ່າທາດທີ່ໃຫຍ່. ພາຍຫຼັງສ້າງສຳເລັດລົງໃນປີ ຄສ 1570 ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ສະຫຼອງ ພະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິລາດໄດ້ເດິນທາງລົງໄປເມືອງອັດຕະປື ແລ້ວຫາຍສາບສູນໄປໃນ ປີ ຄສ 1571.

ປີ ຄສ 1827 ສະໄໝຂອງພະເຈົ້າອານຸວົງ (ວິລະກະສັດ), ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນຖືກສັກດິນາຕ່າງດ້າວທຳລາຍລົງຢ່າງຮາບກ້ຽງ, ກຳແພງນະຄອນຖືກມ້າງເພ, ຫໍໂຮງ ແລະ ວັດວາອາຮາມ ນັບເປັນຮ້ອຍໆວັດຖືກຈູດເຜົາເປັນເທົ່າຖ່ານ, ອົງພະທາດຫຼວງທີ່ສະຫງ່າງາມມາແຕ່ບູຮານນະການຈຶ່ງກາຍເປັນທາດຮ້າງຢູ່ກາງປ່າ.

ປີ ຄສ 1876 ໂຈນຫໍ້ໄດ້ມາມ້າງເພພະທາດນ້ອຍອ້ອມພະທາດໃຫຍ່ນັ້ນເພື່ອຊອກຫາ ເງິນຄຳ ແລະ ວັດຖຸມີຄ່າທີ່ຝັງຢູ່ໃນພະທາດ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ພະທາດຫຼວງທີ່ເປ່ເພຢູ່ແລ້ວນັ້ນຍິ່ງເປ່ເພລົງຕື່ມອີກ.

ປີ ຄສ 1900 ເມື່ອຝຣັ່ງໄດ້ປະເທດລາວແລ້ວພວກເຂົາໄດ້ທຳການສ້ອມແປງສ່ວນຍອດ ຂອງພະທາດ ແຕ່ມີຮູບຊົງແຕກຕ່າງຈາກຮູບເກົ່າ ແລະ ໃນເທື່ອນີ້ ມີຜູ້ເຖົ້າເລົ່າວ່າຜູ້ສ້ອມແປງ ໄດ້ເອົາຄຳຈາກຍອດພະທາດໄປ.

ອີກຕໍ່ມາ ປີ ຄສ 1929 ລາຊະການຝຣັ່ງໄດ້ມີການສ້ອມແປງ ຄັ້ງໃຫຍ່ຈົນຮອດ ປີ ຄສ 1935 ຈຶ່ງສຳເລັດ. ການສ້ອມແປງເທື່ອນີ້ແມ່ນໄດ້ສ້ອມແປງຍອດພະທາດ, ສ້ອມແປງກົມມະລຽນ, ຫໍໄຫວ້ທາງຕາເວັນຕົກ ແລະ ທາດນ້ອຍທີ່ເພພັງໃຫ້ມີຮູບຊົງຄືເກົ່າ.

ປີ ຄສ 1957 ເມື່ອປະເທດລາວໄດ້ຮັບອິດສະລະພາບເປັນເອກະລາດສົມບູນ ລັດຖະບານລາວພາຍໃຕ້ພະບໍລົມມະຊູປະຖຳຂອງພຣເຈົ້າສີສະຫວ່າງວົງ ໄດ້ນຳພາປະຊາຊົນເຮັດບຸນສະເຫຼີມສະຫຼອງອາຍຸພະພຸດທະສາສະໜາ (ພສ 2500) ຈຶ່ງໄດ້ທຳການຟອກຄຳແຕ່ສ່ວນກາງຂຶ້ນໄປ ແລະ ໄດ້ປັ້ນພະບໍລົມມະຮູບ ຂອງພະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິລາດ ປະດິດສະຖານໄວ້ທາງດ້ານຕາເວັນຕົກ ຊື່ກັບປະຕູເຂົ້າກົມມະລຽນ ເພື່ອເປັນອະນຸສາວະລີ ທີ່ພະອົງໄດ້ຊົງສ້າງພະທາດຫຼວງຂຶ້ນໃຫ້ເປັນທີ່ສັກກະລະບູຊາຕໍ່ມາ.

ພະທາດຫຼວງສູງ 45 ແມັດ, ມີໃບສີມາອ້ອມ 228 ໃບ, ມີບໍລິວານ (ທາດນ້ອຍ) 30 ອົງ ອ້ອມຮອບ ເອີ້ນວ່າປາລະມີສາມສິບທັດ, ຕີນພະທາດແຕ່ດ້ານຕາເວັນອອກຫາດ້ານຕາເວັນຕົກຍາວ 69 ແມັດ, ແຕ່ດ້ານເໜືອເຖິງດ້ານໃຕ້ຍາວ 68 ແມັດ ແລະ ກົມມະລຽນດ້ານນອກອ້ອມພະທາດຫຼວງແຕ່ລະດ້ານຍາວ 91.75 ແມັດ.


ຂໍ້ມູນຈາກ: ມໍລະດົກລ້ານຊ້າງ

ໂດຍ: ນາງ ສາຍວາລິນ ບໍລະວົງ

Advertisement Replay Ad
"ໄຂ້ໃຈ" ເກີດຂຶ້ນໄດ້ແທ້ ການແພດຍຸກກາງຖືເປັນອາການເຈັບປ່ວຍ ແລະ ກໍມີວິທີປິ່ນປົວນຳ!

"ໄຂ້ໃຈ" ເກີດຂຶ້ນໄດ້ແທ້ ການແພດຍຸກກາງຖືເປັນອາການເຈັບປ່ວຍ ແລະ ກໍມີວິທີປິ່ນປົວນຳ!

ນັກສຶກສາຈົບໃໝ່ "ບໍ່ມີວຽກເຮັດ" ຍ້ອນທັກສະບໍ່ກົງກັບທີ່ຕະຫຼາດຕ້ອງການ

ນັກສຶກສາຈົບໃໝ່ "ບໍ່ມີວຽກເຮັດ" ຍ້ອນທັກສະບໍ່ກົງກັບທີ່ຕະຫຼາດຕ້ອງການ

6 ອົງປະກອບຂອງການເປັນ Startup ທີ່ທ່ານຄວນຮູ້ກ່ອນລົງມື

6 ອົງປະກອບຂອງການເປັນ Startup ທີ່ທ່ານຄວນຮູ້ກ່ອນລົງມື

ຢ່າຫາເຮັດເດີ້! 10 ຂໍ້ຜິດພາດ ໃນການຫຼຸດນ້ຳໜັກທີ່ເຈົ້າບໍ່ຄວນເຮັດ

ຢ່າຫາເຮັດເດີ້! 10 ຂໍ້ຜິດພາດ ໃນການຫຼຸດນ້ຳໜັກທີ່ເຈົ້າບໍ່ຄວນເຮັດ

ຂໍ້ຄວນຮູ້ກ່ຽວກັບການໃຫ້ "ວັກຊີນກັນພະຍາດ" ຢູ່ ສປປ ລາວ

ຂໍ້ຄວນຮູ້ກ່ຽວກັບການໃຫ້ "ວັກຊີນກັນພະຍາດ" ຢູ່ ສປປ ລາວ

12 ເລື່ອງງ່າຍໆທີ່ໃຜກໍສາມາດເຮັດໄດ້ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ໂຕເອງເບິ່ງເປັນຄົນ "ສະຫຼາດ" ໂດຍບໍ່ຕ້ອງເວົ້າອອກມາ

12 ເລື່ອງງ່າຍໆທີ່ໃຜກໍສາມາດເຮັດໄດ້ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ໂຕເອງເບິ່ງເປັນຄົນ "ສະຫຼາດ" ໂດຍບໍ່ຕ້ອງເວົ້າອອກມາ

5 ເຄື່ອງດື່ມບັນເທົາອາການປວດທ້ອງປະຈຳເດືອນ

5 ເຄື່ອງດື່ມບັນເທົາອາການປວດທ້ອງປະຈຳເດືອນ

ທັກແຊັດເຂົາໄປກ່ອນຕ້ອງເຮັດແນວໃດ? ລວມເຄັດລັບທັກໄປແນວໃດບໍ່ໃຫ້ນົກ

ທັກແຊັດເຂົາໄປກ່ອນຕ້ອງເຮັດແນວໃດ? ລວມເຄັດລັບທັກໄປແນວໃດບໍ່ໃຫ້ນົກ

ຕ້ອງອ່ານ 10 ຄວາມລັບແຫ່ງອາຫານ! ໄຂມັນບໍ່ດີຕໍ່ສຸຂະພາບແທ້ບໍ່?

ຕ້ອງອ່ານ 10 ຄວາມລັບແຫ່ງອາຫານ! ໄຂມັນບໍ່ດີຕໍ່ສຸຂະພາບແທ້ບໍ່?

ມີຄູ່ຊີວິດທີ່ດີມີໄຊໄປເກີນເຄິ່ງ! ຄວາມລັບຂອງຄວາມສຳເລັດທີ່ກ່ຽວພັນກັບຄູ່ຊີວິດທີ່ເຈົ້າເລືອກ

ມີຄູ່ຊີວິດທີ່ດີມີໄຊໄປເກີນເຄິ່ງ! ຄວາມລັບຂອງຄວາມສຳເລັດທີ່ກ່ຽວພັນກັບຄູ່ຊີວິດທີ່ເຈົ້າເລືອກ

ແຈກຄູ່ມື ວິທີການ "ເຊົາໂສດ" ໃຫ້ທັນ ກ່ອນວັນແຫ່ງຄວາມຮັກຈະມາ

ແຈກຄູ່ມື ວິທີການ "ເຊົາໂສດ" ໃຫ້ທັນ ກ່ອນວັນແຫ່ງຄວາມຮັກຈະມາ

ເຈົ້າຕ້ອງການເງິນເດືອນເທົ່າໃດ? ຄໍາຖາມງ່າຍໆທີ່ຕອບບໍ່ງ່າຍ ເຄັດລັບກ່ອນຕອບຄຳຖາມສຳພາດວຽກ!

ເຈົ້າຕ້ອງການເງິນເດືອນເທົ່າໃດ? ຄໍາຖາມງ່າຍໆທີ່ຕອບບໍ່ງ່າຍ ເຄັດລັບກ່ອນຕອບຄຳຖາມສຳພາດວຽກ!

ເຄັດລັບການຕັ້ງຄຳປະຕິຍານປີໃໝ່ ເຮັດແບບນີ້ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ເຈົ້າເຮັດມັນໄດ້ສຳເລັດ

ເຄັດລັບການຕັ້ງຄຳປະຕິຍານປີໃໝ່ ເຮັດແບບນີ້ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ເຈົ້າເຮັດມັນໄດ້ສຳເລັດ

ຣີວິວລິບສະຕິກຕີມງານແຕ່ງ ງານນີ້ເປັນແຂກງານໜ້າອາດເປັນເຈົ້າສາວ

ຣີວິວລິບສະຕິກຕີມງານແຕ່ງ ງານນີ້ເປັນແຂກງານໜ້າອາດເປັນເຈົ້າສາວ

ພັກຜ່ອນຕາກອາກາດ ທ່າມກາງທຳມະຊາດສີຂຽວກວ້າງໃຫຍ່ ແລະ ສວນກາເຟ ທີ່ Mystic Mountain Coffee

ພັກຜ່ອນຕາກອາກາດ ທ່າມກາງທຳມະຊາດສີຂຽວກວ້າງໃຫຍ່ ແລະ ສວນກາເຟ ທີ່ Mystic Mountain Coffee

Soft Skills ແລະ Hard Skills ແມ່ນຫຍັງ? ຍ້ອນຫຍັງຈຶ່ງເປັນໂຕຕັດສິນວ່າຈະໄດ້ວຽກ ຫຼື ບໍ່?

Soft Skills ແລະ Hard Skills ແມ່ນຫຍັງ? ຍ້ອນຫຍັງຈຶ່ງເປັນໂຕຕັດສິນວ່າຈະໄດ້ວຽກ ຫຼື ບໍ່?

ເສຍໃຈແຕ່ຕ້ອງໄດ້ຄວາມຮູ້ພ້ອມ! ລວມຄຳສັບພາສາອັງກິດທີ່ກ່ຽວກັບ "ການຮ້ອງໄຫ້"

ເສຍໃຈແຕ່ຕ້ອງໄດ້ຄວາມຮູ້ພ້ອມ! ລວມຄຳສັບພາສາອັງກິດທີ່ກ່ຽວກັບ "ການຮ້ອງໄຫ້"

ການໝັ້ນໝາຍ: ຮີດຄອງປະເພນີທີ່ມີຄຸນປະໂຫຍດ

ການໝັ້ນໝາຍ: ຮີດຄອງປະເພນີທີ່ມີຄຸນປະໂຫຍດ

ວິທີດູແລຮັກສານ້ອງສາວໃຫ້ມີສຸຂະພາບດີ ເຮັດແບບນີ້ນ້ອງຈະແຮັບປີ້ແນ່ນອນ

ວິທີດູແລຮັກສານ້ອງສາວໃຫ້ມີສຸຂະພາບດີ ເຮັດແບບນີ້ນ້ອງຈະແຮັບປີ້ແນ່ນອນ

ຈົບມາໃໝ່ໆບໍ່ຮູ້ວ່າຈະເຮັດວຽກຫຍັງດີຈຶ່ງຈະເໝາະກັບຕົວເອງທີ່ສຸດ? ບົດຄວາມນີ້ຊ່ວຍທ່ານໄດ້

ຈົບມາໃໝ່ໆບໍ່ຮູ້ວ່າຈະເຮັດວຽກຫຍັງດີຈຶ່ງຈະເໝາະກັບຕົວເອງທີ່ສຸດ? ບົດຄວາມນີ້ຊ່ວຍທ່ານໄດ້

ສົ່ງອີເມວຫາໝູ່

ສົ່ງໃຫ້ໝູ່ຫຼາຍຄົນ “,” (ສົ່ງພ້ອມກັນຫຼາຍສຸດ 50 ອີເມວ)

ສົ່ງອີເມວ