ວັນສຸກ ທີ 18 ຕຸລາ 2019

ປະຫວັດ “ພະທາດຫຼວງວຽງຈັນ” ທີ່ຫຼາຍຄົນຍັງບໍ່ຮູ້

ປະຫວັດ “ພະທາດຫຼວງວຽງຈັນ” ທີ່ຫຼາຍຄົນຍັງບໍ່ຮູ້

“ທາດຫລວງ ຫລື ພະທາດຫຼວງ” ຕັ້ງຢູ່ສົ້ນສຸດທາງທິດຕາເວັນອອກຂອງຖະໜົນທາດຫຼວງ ບ້ານທາດຫຼວງ ເມືອງໄຊເຊດຖາ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ. ເປັນປູຊະນິຍະສະຖານບູຮານອັນເປັນສັນຍະລັກຂອງປະເທດລາວ ແລະ ເປັນມິ່ງຂວັນຂອງປະຊາຊົນລາວກໍ່ຄືຊາວພຸດທັງສອງຟາກຝັ່ງ ແມ່ນ້ຳຂອງ.
ຕາມຕຳນານອຸລັງຄະທາດ ພະທາດຫຼວງຖືກສ້າງຂຶ້ນເທື່ອທີໜຶ່ງໃນປີ ພສ 236 ສະໄໝສ້າງເມືອງວຽງຈັນ, ໂດຍພະເຈົ້າ ຈັນທະບຸຣີ ປະສິດທິຈັກ ພ້ອມດ້ວຍພະອໍຣະຫັນຫ້າອົງ (ພະສົງລາວ) ທີ່ກັບມາຈາກການສຶກສາທຳມະ ແລະ ໄດ້ນຳເອົາພະບໍຣົມມະທາດ (ກະດູກ) ຂອງພະພຸດທະເຈົ້າມາຈາກປະເທດອິນເດຍ. ການສ້າງພະທາດຫຼວງເທື່ອທຳອິດນັ້ນພຽງແຕ່ກໍ່ເປັນອຸມຸງຫີນກວມພະບໍຣົມມະທາດເທົ່ານັ້ນ ແລະ ມີຮູບສີ່ລ່ຽມ, ກວ້າງດ້ານລະຫ້າວາ, ໜາສອງວາ ແລະ ສູງສີ່ວາສາມສອກ.

ປີ ຄສ 1566 ພາຍຫຼັງການຍ້າຍນະຄອນຫຼວງຈາກຫຼວງພະບາງ ລົງມາຕັ້ງຢູ່ວຽງຈັນ ພະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິລາດ ໄດ້ກໍ່ສ້າງພະທາດຫຼວງເປັນເທື່ອທີສອງ ແລະ ໄດ້ສ້າງເປັນທາດໃຫຍ່ກວມອຸມຸງຫິນອັນເກົ່າ ເຊິ່ງມີພະທາດນ້ອຍສາມສິບອົງອ້ອມພະທາດໃຫຍ່ ເປັນບໍລິວານ ພ້ອມດ້ວຍກົມມະລຽນ ແລະ ຫໍໄຫວ້ທັງສີ່ທິດ. ໃນທາດນ້ອຍແຕ່ລະອົງນັ້ນເພິ່ນໄດ້ເອົາຄຳໜັກສີ່ບາດຫຼໍ່ເປັນທາດນ້ອຍໆ ບັນຈຸໄວ້ ເຊິ່ງມີໃບລານທີ່ເຮັດດ້ວຍຄຳຍາວສອກປາຍ (ສອກກຳ) ແລະ ຈາລຶກພາສາບາລີດ້ວຍອັກສອນທຳຮອງໄວ້ທຸກອົງ. ເມື່ອກໍ່ສ້າງສຳເລັດເພິ່ນໄດ້ໃສ່ຊື່ພະທາດວ່າ “ພະເຈດີໂລກະຈຸລາມະນີ” ແຕ່ຄົນສ່ວນຫຼາຍມັກເອີ້ນວ່າທາດຫຼວງ ເຊິ່ງມີ ຄວາມໝາຍວ່າທາດທີ່ໃຫຍ່. ພາຍຫຼັງສ້າງສຳເລັດລົງໃນປີ ຄສ 1570 ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ສະຫຼອງ ພະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິລາດໄດ້ເດິນທາງລົງໄປເມືອງອັດຕະປື ແລ້ວຫາຍສາບສູນໄປໃນ ປີ ຄສ 1571.

ປີ ຄສ 1827 ສະໄໝຂອງພະເຈົ້າອານຸວົງ (ວິລະກະສັດ), ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນຖືກສັກດິນາຕ່າງດ້າວທຳລາຍລົງຢ່າງຮາບກ້ຽງ, ກຳແພງນະຄອນຖືກມ້າງເພ, ຫໍໂຮງ ແລະ ວັດວາອາຮາມ ນັບເປັນຮ້ອຍໆວັດຖືກຈູດເຜົາເປັນເທົ່າຖ່ານ, ອົງພະທາດຫຼວງທີ່ສະຫງ່າງາມມາແຕ່ບູຮານນະການຈຶ່ງກາຍເປັນທາດຮ້າງຢູ່ກາງປ່າ.

ປີ ຄສ 1876 ໂຈນຫໍ້ໄດ້ມາມ້າງເພພະທາດນ້ອຍອ້ອມພະທາດໃຫຍ່ນັ້ນເພື່ອຊອກຫາ ເງິນຄຳ ແລະ ວັດຖຸມີຄ່າທີ່ຝັງຢູ່ໃນພະທາດ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ພະທາດຫຼວງທີ່ເປ່ເພຢູ່ແລ້ວນັ້ນຍິ່ງເປ່ເພລົງຕື່ມອີກ.

ປີ ຄສ 1900 ເມື່ອຝຣັ່ງໄດ້ປະເທດລາວແລ້ວພວກເຂົາໄດ້ທຳການສ້ອມແປງສ່ວນຍອດ ຂອງພະທາດ ແຕ່ມີຮູບຊົງແຕກຕ່າງຈາກຮູບເກົ່າ ແລະ ໃນເທື່ອນີ້ ມີຜູ້ເຖົ້າເລົ່າວ່າຜູ້ສ້ອມແປງ ໄດ້ເອົາຄຳຈາກຍອດພະທາດໄປ.

ອີກຕໍ່ມາ ປີ ຄສ 1929 ລາຊະການຝຣັ່ງໄດ້ມີການສ້ອມແປງ ຄັ້ງໃຫຍ່ຈົນຮອດ ປີ ຄສ 1935 ຈຶ່ງສຳເລັດ. ການສ້ອມແປງເທື່ອນີ້ແມ່ນໄດ້ສ້ອມແປງຍອດພະທາດ, ສ້ອມແປງກົມມະລຽນ, ຫໍໄຫວ້ທາງຕາເວັນຕົກ ແລະ ທາດນ້ອຍທີ່ເພພັງໃຫ້ມີຮູບຊົງຄືເກົ່າ.

ປີ ຄສ 1957 ເມື່ອປະເທດລາວໄດ້ຮັບອິດສະລະພາບເປັນເອກະລາດສົມບູນ ລັດຖະບານລາວພາຍໃຕ້ພະບໍລົມມະຊູປະຖຳຂອງພຣເຈົ້າສີສະຫວ່າງວົງ ໄດ້ນຳພາປະຊາຊົນເຮັດບຸນສະເຫຼີມສະຫຼອງອາຍຸພະພຸດທະສາສະໜາ (ພສ 2500) ຈຶ່ງໄດ້ທຳການຟອກຄຳແຕ່ສ່ວນກາງຂຶ້ນໄປ ແລະ ໄດ້ປັ້ນພະບໍລົມມະຮູບ ຂອງພະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິລາດ ປະດິດສະຖານໄວ້ທາງດ້ານຕາເວັນຕົກ ຊື່ກັບປະຕູເຂົ້າກົມມະລຽນ ເພື່ອເປັນອະນຸສາວະລີ ທີ່ພະອົງໄດ້ຊົງສ້າງພະທາດຫຼວງຂຶ້ນໃຫ້ເປັນທີ່ສັກກະລະບູຊາຕໍ່ມາ.

ພະທາດຫຼວງສູງ 45 ແມັດ, ມີໃບສີມາອ້ອມ 228 ໃບ, ມີບໍລິວານ (ທາດນ້ອຍ) 30 ອົງ ອ້ອມຮອບ ເອີ້ນວ່າປາລະມີສາມສິບທັດ, ຕີນພະທາດແຕ່ດ້ານຕາເວັນອອກຫາດ້ານຕາເວັນຕົກຍາວ 69 ແມັດ, ແຕ່ດ້ານເໜືອເຖິງດ້ານໃຕ້ຍາວ 68 ແມັດ ແລະ ກົມມະລຽນດ້ານນອກອ້ອມພະທາດຫຼວງແຕ່ລະດ້ານຍາວ 91.75 ແມັດ.


ຂໍ້ມູນຈາກ: ມໍລະດົກລ້ານຊ້າງ

ໂດຍ: ນາງ ສາຍວາລິນ ບໍລະວົງ

Advertisement Replay Ad
'ຖືກຂົ່ມຂືນ ຄວນເຮັດແນວໃດ?' ຄວາມທຸກໃຈທີ່ຜູ້ຖືກກະທຳບໍ່ກ້າອ້າປາກກ່າວເຖິງ

'ຖືກຂົ່ມຂືນ ຄວນເຮັດແນວໃດ?' ຄວາມທຸກໃຈທີ່ຜູ້ຖືກກະທຳບໍ່ກ້າອ້າປາກກ່າວເຖິງ

5 ຄຸນປະໂຫຍດດີໆຈາກ “ນໍ້າອ້ອຍ” ດື່ມເປັນປະຈຳຮັບຮອງດີຕໍ່ສຸຂະພາບ

5 ຄຸນປະໂຫຍດດີໆຈາກ “ນໍ້າອ້ອຍ” ດື່ມເປັນປະຈຳຮັບຮອງດີຕໍ່ສຸຂະພາບ

ຂັບລົດຕົກຂຸມເລື້ອຍໆ ຈະເກີດຜົນເສຍຫຍັງແດ່ຕໍ່ກັບລົດ?

ຂັບລົດຕົກຂຸມເລື້ອຍໆ ຈະເກີດຜົນເສຍຫຍັງແດ່ຕໍ່ກັບລົດ?

ໃຊ້ “ໄຜ່ກວນອິມ” ແນວໃດ ໃຫ້ເສີມພະລັງຮວງຈຸ້ຍໃນເຮືອນຢ່າງຖືກຕ້ອງ

ໃຊ້ “ໄຜ່ກວນອິມ” ແນວໃດ ໃຫ້ເສີມພະລັງຮວງຈຸ້ຍໃນເຮືອນຢ່າງຖືກຕ້ອງ

25 ໄອເດຍ ຊົງຜົມສັ້ນອອກງານ ງາມສະກົດ ໃຜເຫັນກໍຕ້ອງຫຼຽວຕາມຈົນປວດຄໍ

25 ໄອເດຍ ຊົງຜົມສັ້ນອອກງານ ງາມສະກົດ ໃຜເຫັນກໍຕ້ອງຫຼຽວຕາມຈົນປວດຄໍ

ມາລະຍາດ 10 ຂໍ້ເທິງເຮືອບິນທີ່ຄວນປະຕິບັດຕາມ

ມາລະຍາດ 10 ຂໍ້ເທິງເຮືອບິນທີ່ຄວນປະຕິບັດຕາມ

"ທ່າຝຣັ່ງ" ສຳຜັດບັນຍາກາດຂອງພູເຂົາລຳເນົາໄພແຄມສາຍນໍ້າ ທີ່ ເມືອງທ່າແຂກ ແຂວງຄຳມ່ວນ

"ທ່າຝຣັ່ງ" ສຳຜັດບັນຍາກາດຂອງພູເຂົາລຳເນົາໄພແຄມສາຍນໍ້າ ທີ່ ເມືອງທ່າແຂກ ແຂວງຄຳມ່ວນ

ວ່າທີ່ເຈົ້າສາວທີ່ຈະເຂົ້າພິທີວິວາຕ້ອງເບິ່ງ! ໄອເດຍແຕ່ງໜ້າເຈົ້າສາວ ງານເຊົ້າ-ງານແລງເອົາຢູ່ image

ວ່າທີ່ເຈົ້າສາວທີ່ຈະເຂົ້າພິທີວິວາຕ້ອງເບິ່ງ! ໄອເດຍແຕ່ງໜ້າເຈົ້າສາວ ງານເຊົ້າ-ງານແລງເອົາຢູ່

ຜົນການວິໄຈຊີ້ ການລ້ຽງໝາ ຫຼຸດໂອກາດຕາຍກ່ອນໄວອັນຄວນ 24%

ຜົນການວິໄຈຊີ້ ການລ້ຽງໝາ ຫຼຸດໂອກາດຕາຍກ່ອນໄວອັນຄວນ 24%

ແຕ່ງດອງແລ້ວຢູ່ເຮືອນໃຜດີ? ມາເບິ່ງທາງເລືອກ 3 ກໍລະນີ ທີ່ມີຂໍ້ດີ ແລະ ຂໍ້ເສຍແຕກຕ່າງກັນ

ແຕ່ງດອງແລ້ວຢູ່ເຮືອນໃຜດີ? ມາເບິ່ງທາງເລືອກ 3 ກໍລະນີ ທີ່ມີຂໍ້ດີ ແລະ ຂໍ້ເສຍແຕກຕ່າງກັນ

ສາວແວ່ນເຮັດຊົງຜົມຫຍັງດີ? ລວມຊົງຜົມໜ້າຮັກໆ ສະໄຕລ໌ສາວແວ່ນ

ສາວແວ່ນເຮັດຊົງຜົມຫຍັງດີ? ລວມຊົງຜົມໜ້າຮັກໆ ສະໄຕລ໌ສາວແວ່ນ

5 ອາຫານທີ່ມີແຄລຊຽມສູງ ນອກຈາກນົມ

5 ອາຫານທີ່ມີແຄລຊຽມສູງ ນອກຈາກນົມ

ວິທີເຮັດກະທົງຈາກໃບຕອງ ແລະ ດອກບົວ ເຮັດງ່າຍໆ ໃຜກໍເຮັດໄດ້

ວິທີເຮັດກະທົງຈາກໃບຕອງ ແລະ ດອກບົວ ເຮັດງ່າຍໆ ໃຜກໍເຮັດໄດ້

ແຈກ 5 ເວັບໄຊໃຫ້ທ່ານຮຽນຮູ້ເພື່ອກະກຽມສອບເສັງ IELTS ດ້ວຍຕົນເອງ ແບບບໍ່ເສຍເງິນ

ແຈກ 5 ເວັບໄຊໃຫ້ທ່ານຮຽນຮູ້ເພື່ອກະກຽມສອບເສັງ IELTS ດ້ວຍຕົນເອງ ແບບບໍ່ເສຍເງິນ

ລວມໄອເດຍແຕ່ງເລັບໂທນສີຕັບໝູງາມໆ

ລວມໄອເດຍແຕ່ງເລັບໂທນສີຕັບໝູງາມໆ

“ທ້ອງບວມ” ສາເຫດທີ່ແທ້ຈິງມາຈາກພຶດຕິກຳການກິນອາຫານ

“ທ້ອງບວມ” ສາເຫດທີ່ແທ້ຈິງມາຈາກພຶດຕິກຳການກິນອາຫານ

ວິທີລົດນໍ້າໜັກໃຫ້ໄດ້ຕາມເປົ້າ ແຜນບໍ່ຫຼົ້ມກາງທາງ

ວິທີລົດນໍ້າໜັກໃຫ້ໄດ້ຕາມເປົ້າ ແຜນບໍ່ຫຼົ້ມກາງທາງ

ເອົາແບບນີ້ເດີ້ໝໍ! ລວມດັງ 10 ຊົງງາມໆຂອງດາລາເກົາຫຼີ

ເອົາແບບນີ້ເດີ້ໝໍ! ລວມດັງ 10 ຊົງງາມໆຂອງດາລາເກົາຫຼີ

ພະຍາດຊຶມເສົ້າຫຼັງເກີດລູກ-ສະຖິຕິທີ່ໜ້າຕົກໃຈ ເມື່ອ “ແມ່ມືໃໝ່” ຂ້າໂຕຕາຍຫຼາຍຂຶ້ນ

ພະຍາດຊຶມເສົ້າຫຼັງເກີດລູກ-ສະຖິຕິທີ່ໜ້າຕົກໃຈ ເມື່ອ “ແມ່ມືໃໝ່” ຂ້າໂຕຕາຍຫຼາຍຂຶ້ນ

ໃສ່ເກຍ N ຫຼື P ດີ ເວລາຈອດລົດຕິດໄຟແດງເປັນເວລາດົນ?

ໃສ່ເກຍ N ຫຼື P ດີ ເວລາຈອດລົດຕິດໄຟແດງເປັນເວລາດົນ?

ສົ່ງອີເມວຫາໝູ່

ສົ່ງໃຫ້ໝູ່ຫຼາຍຄົນ “,” (ສົ່ງພ້ອມກັນຫຼາຍສຸດ 50 ອີເມວ)

ສົ່ງອີເມວ