ວັນເສົາ ທີ 6 ມິຖຸນາ 2020

ປະຫວັດ “ພະທາດຫຼວງວຽງຈັນ” ທີ່ຫຼາຍຄົນຍັງບໍ່ຮູ້

ປະຫວັດ “ພະທາດຫຼວງວຽງຈັນ” ທີ່ຫຼາຍຄົນຍັງບໍ່ຮູ້

“ທາດຫລວງ ຫລື ພະທາດຫຼວງ” ຕັ້ງຢູ່ສົ້ນສຸດທາງທິດຕາເວັນອອກຂອງຖະໜົນທາດຫຼວງ ບ້ານທາດຫຼວງ ເມືອງໄຊເຊດຖາ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ. ເປັນປູຊະນິຍະສະຖານບູຮານອັນເປັນສັນຍະລັກຂອງປະເທດລາວ ແລະ ເປັນມິ່ງຂວັນຂອງປະຊາຊົນລາວກໍ່ຄືຊາວພຸດທັງສອງຟາກຝັ່ງ ແມ່ນ້ຳຂອງ.
ຕາມຕຳນານອຸລັງຄະທາດ ພະທາດຫຼວງຖືກສ້າງຂຶ້ນເທື່ອທີໜຶ່ງໃນປີ ພສ 236 ສະໄໝສ້າງເມືອງວຽງຈັນ, ໂດຍພະເຈົ້າ ຈັນທະບຸຣີ ປະສິດທິຈັກ ພ້ອມດ້ວຍພະອໍຣະຫັນຫ້າອົງ (ພະສົງລາວ) ທີ່ກັບມາຈາກການສຶກສາທຳມະ ແລະ ໄດ້ນຳເອົາພະບໍຣົມມະທາດ (ກະດູກ) ຂອງພະພຸດທະເຈົ້າມາຈາກປະເທດອິນເດຍ. ການສ້າງພະທາດຫຼວງເທື່ອທຳອິດນັ້ນພຽງແຕ່ກໍ່ເປັນອຸມຸງຫີນກວມພະບໍຣົມມະທາດເທົ່ານັ້ນ ແລະ ມີຮູບສີ່ລ່ຽມ, ກວ້າງດ້ານລະຫ້າວາ, ໜາສອງວາ ແລະ ສູງສີ່ວາສາມສອກ.

ປີ ຄສ 1566 ພາຍຫຼັງການຍ້າຍນະຄອນຫຼວງຈາກຫຼວງພະບາງ ລົງມາຕັ້ງຢູ່ວຽງຈັນ ພະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິລາດ ໄດ້ກໍ່ສ້າງພະທາດຫຼວງເປັນເທື່ອທີສອງ ແລະ ໄດ້ສ້າງເປັນທາດໃຫຍ່ກວມອຸມຸງຫິນອັນເກົ່າ ເຊິ່ງມີພະທາດນ້ອຍສາມສິບອົງອ້ອມພະທາດໃຫຍ່ ເປັນບໍລິວານ ພ້ອມດ້ວຍກົມມະລຽນ ແລະ ຫໍໄຫວ້ທັງສີ່ທິດ. ໃນທາດນ້ອຍແຕ່ລະອົງນັ້ນເພິ່ນໄດ້ເອົາຄຳໜັກສີ່ບາດຫຼໍ່ເປັນທາດນ້ອຍໆ ບັນຈຸໄວ້ ເຊິ່ງມີໃບລານທີ່ເຮັດດ້ວຍຄຳຍາວສອກປາຍ (ສອກກຳ) ແລະ ຈາລຶກພາສາບາລີດ້ວຍອັກສອນທຳຮອງໄວ້ທຸກອົງ. ເມື່ອກໍ່ສ້າງສຳເລັດເພິ່ນໄດ້ໃສ່ຊື່ພະທາດວ່າ “ພະເຈດີໂລກະຈຸລາມະນີ” ແຕ່ຄົນສ່ວນຫຼາຍມັກເອີ້ນວ່າທາດຫຼວງ ເຊິ່ງມີ ຄວາມໝາຍວ່າທາດທີ່ໃຫຍ່. ພາຍຫຼັງສ້າງສຳເລັດລົງໃນປີ ຄສ 1570 ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ສະຫຼອງ ພະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິລາດໄດ້ເດິນທາງລົງໄປເມືອງອັດຕະປື ແລ້ວຫາຍສາບສູນໄປໃນ ປີ ຄສ 1571.

ປີ ຄສ 1827 ສະໄໝຂອງພະເຈົ້າອານຸວົງ (ວິລະກະສັດ), ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນຖືກສັກດິນາຕ່າງດ້າວທຳລາຍລົງຢ່າງຮາບກ້ຽງ, ກຳແພງນະຄອນຖືກມ້າງເພ, ຫໍໂຮງ ແລະ ວັດວາອາຮາມ ນັບເປັນຮ້ອຍໆວັດຖືກຈູດເຜົາເປັນເທົ່າຖ່ານ, ອົງພະທາດຫຼວງທີ່ສະຫງ່າງາມມາແຕ່ບູຮານນະການຈຶ່ງກາຍເປັນທາດຮ້າງຢູ່ກາງປ່າ.

ປີ ຄສ 1876 ໂຈນຫໍ້ໄດ້ມາມ້າງເພພະທາດນ້ອຍອ້ອມພະທາດໃຫຍ່ນັ້ນເພື່ອຊອກຫາ ເງິນຄຳ ແລະ ວັດຖຸມີຄ່າທີ່ຝັງຢູ່ໃນພະທາດ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ພະທາດຫຼວງທີ່ເປ່ເພຢູ່ແລ້ວນັ້ນຍິ່ງເປ່ເພລົງຕື່ມອີກ.

ປີ ຄສ 1900 ເມື່ອຝຣັ່ງໄດ້ປະເທດລາວແລ້ວພວກເຂົາໄດ້ທຳການສ້ອມແປງສ່ວນຍອດ ຂອງພະທາດ ແຕ່ມີຮູບຊົງແຕກຕ່າງຈາກຮູບເກົ່າ ແລະ ໃນເທື່ອນີ້ ມີຜູ້ເຖົ້າເລົ່າວ່າຜູ້ສ້ອມແປງ ໄດ້ເອົາຄຳຈາກຍອດພະທາດໄປ.

ອີກຕໍ່ມາ ປີ ຄສ 1929 ລາຊະການຝຣັ່ງໄດ້ມີການສ້ອມແປງ ຄັ້ງໃຫຍ່ຈົນຮອດ ປີ ຄສ 1935 ຈຶ່ງສຳເລັດ. ການສ້ອມແປງເທື່ອນີ້ແມ່ນໄດ້ສ້ອມແປງຍອດພະທາດ, ສ້ອມແປງກົມມະລຽນ, ຫໍໄຫວ້ທາງຕາເວັນຕົກ ແລະ ທາດນ້ອຍທີ່ເພພັງໃຫ້ມີຮູບຊົງຄືເກົ່າ.

ປີ ຄສ 1957 ເມື່ອປະເທດລາວໄດ້ຮັບອິດສະລະພາບເປັນເອກະລາດສົມບູນ ລັດຖະບານລາວພາຍໃຕ້ພະບໍລົມມະຊູປະຖຳຂອງພຣເຈົ້າສີສະຫວ່າງວົງ ໄດ້ນຳພາປະຊາຊົນເຮັດບຸນສະເຫຼີມສະຫຼອງອາຍຸພະພຸດທະສາສະໜາ (ພສ 2500) ຈຶ່ງໄດ້ທຳການຟອກຄຳແຕ່ສ່ວນກາງຂຶ້ນໄປ ແລະ ໄດ້ປັ້ນພະບໍລົມມະຮູບ ຂອງພະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິລາດ ປະດິດສະຖານໄວ້ທາງດ້ານຕາເວັນຕົກ ຊື່ກັບປະຕູເຂົ້າກົມມະລຽນ ເພື່ອເປັນອະນຸສາວະລີ ທີ່ພະອົງໄດ້ຊົງສ້າງພະທາດຫຼວງຂຶ້ນໃຫ້ເປັນທີ່ສັກກະລະບູຊາຕໍ່ມາ.

ພະທາດຫຼວງສູງ 45 ແມັດ, ມີໃບສີມາອ້ອມ 228 ໃບ, ມີບໍລິວານ (ທາດນ້ອຍ) 30 ອົງ ອ້ອມຮອບ ເອີ້ນວ່າປາລະມີສາມສິບທັດ, ຕີນພະທາດແຕ່ດ້ານຕາເວັນອອກຫາດ້ານຕາເວັນຕົກຍາວ 69 ແມັດ, ແຕ່ດ້ານເໜືອເຖິງດ້ານໃຕ້ຍາວ 68 ແມັດ ແລະ ກົມມະລຽນດ້ານນອກອ້ອມພະທາດຫຼວງແຕ່ລະດ້ານຍາວ 91.75 ແມັດ.


ຂໍ້ມູນຈາກ: ມໍລະດົກລ້ານຊ້າງ

ໂດຍ: ນາງ ສາຍວາລິນ ບໍລະວົງ

Advertisement Replay Ad
ວິທີປ່ຽນສານລາວເດີມມາເປັນແຄັບຊັ້ນ Facebook ແບບເກ໋ໆ

ວິທີປ່ຽນສານລາວເດີມມາເປັນແຄັບຊັ້ນ Facebook ແບບເກ໋ໆ

ເບື່ອບໍ່ກັບການດື່ມກາເຟແບບເກົ່າໆ? ມາທໍາຄວາມຮູ້ຈັກກັບວິທີການຊົງກາເຟດຳ 3ແບບ 3 ວິທີ 3 ລົດຊາດ

ເບື່ອບໍ່ກັບການດື່ມກາເຟແບບເກົ່າໆ? ມາທໍາຄວາມຮູ້ຈັກກັບວິທີການຊົງກາເຟດຳ 3ແບບ 3 ວິທີ 3 ລົດຊາດ

8 ເຄັດ (ບໍ່) ລັບທີ່ຈະຊ່ວຍໃຫ້ທຸກຄົນເອົາຊະນະຄວາມໃຈຮ້າຍ

8 ເຄັດ (ບໍ່) ລັບທີ່ຈະຊ່ວຍໃຫ້ທຸກຄົນເອົາຊະນະຄວາມໃຈຮ້າຍ

ຂ້ອຍສະກົດຖືກ ຫຼື ຍັງ? ລວມຄຳສັບພາສາລາວທີ່ຫຼາຍຄົນມັກຂຽນຜິດຢູ່ຕະຫຼອດ

ຂ້ອຍສະກົດຖືກ ຫຼື ຍັງ? ລວມຄຳສັບພາສາລາວທີ່ຫຼາຍຄົນມັກຂຽນຜິດຢູ່ຕະຫຼອດ

ຊີວິດຕ້ອງການສີຂຽວ! ລວມສາຍພັນຕົ້ນໄມ້ປະດັບທີ່ປູກໃນເຮືອນໄດ້ ພ້ອມວິທີບົວລະບັດຮັກສາ

ຊີວິດຕ້ອງການສີຂຽວ! ລວມສາຍພັນຕົ້ນໄມ້ປະດັບທີ່ປູກໃນເຮືອນໄດ້ ພ້ອມວິທີບົວລະບັດຮັກສາ

5 ແນວຄວາມຄິດທີ່ເຈົ້າຄວນເຝິກປະຕິບັດ ເພື່ອຮັບມືກັບເຫດການຕ່າງໆໄດ້ດີຂຶ້ນ

5 ແນວຄວາມຄິດທີ່ເຈົ້າຄວນເຝິກປະຕິບັດ ເພື່ອຮັບມືກັບເຫດການຕ່າງໆໄດ້ດີຂຶ້ນ

HOW TO ຮຽນພາສາຕ່າງປະເທດແນວໃດໃຫ້ໄດ້ ແລະ ເຂົ້າໃຈໄວທີ່ສຸດ

HOW TO ຮຽນພາສາຕ່າງປະເທດແນວໃດໃຫ້ໄດ້ ແລະ ເຂົ້າໃຈໄວທີ່ສຸດ

ຢາກເກັ່ງອັງກິດຕ້ອງອ່ານ! ລວມ 8 ເວັບໄຊທີ່ຈະຊ່ວຍໃຫ້ເຮົາເກັ່ງໄວຍາກອນພາສາອັງກິດຍິ່ງຂຶ້ນ

ຢາກເກັ່ງອັງກິດຕ້ອງອ່ານ! ລວມ 8 ເວັບໄຊທີ່ຈະຊ່ວຍໃຫ້ເຮົາເກັ່ງໄວຍາກອນພາສາອັງກິດຍິ່ງຂຶ້ນ

ກົດແຊເລີຍ! ແບບແຕ່ງຕາສຳລັບສາວເອເຊຍ 20 ລຸກໜ້າຮັກ ແຕ່ງງ່າຍໆ ໄດ້ທຸກລຸກ ທຸກໂອກາດ

ກົດແຊເລີຍ! ແບບແຕ່ງຕາສຳລັບສາວເອເຊຍ 20 ລຸກໜ້າຮັກ ແຕ່ງງ່າຍໆ ໄດ້ທຸກລຸກ ທຸກໂອກາດ

"ຂຸນກອງແລງ" ບລູລາກູນແຫ່ງຄຳມ່ວນ ກຽມ 30 ກວ່າກິດຈະກຳ ຕ້ອນຮັບນັກທ່ອງທ່ຽວໃນປີ 2021

"ຂຸນກອງແລງ" ບລູລາກູນແຫ່ງຄຳມ່ວນ ກຽມ 30 ກວ່າກິດຈະກຳ ຕ້ອນຮັບນັກທ່ອງທ່ຽວໃນປີ 2021

ເກືອບເຄິ່ງປີຫຼັງການແພ່ລະບາດຂອງໂຄວິດ-19 ເຮົາຮູ້ຫຍັງແດ່ກ່ຽວກັບພະຍາດນີ້?

ເກືອບເຄິ່ງປີຫຼັງການແພ່ລະບາດຂອງໂຄວິດ-19 ເຮົາຮູ້ຫຍັງແດ່ກ່ຽວກັບພະຍາດນີ້?

ເປີດເພງ-ຮ້ອງເພງສຽງດັງເນືອງນັນລົບກວນໂສດປະສາດ ນອນບໍ່ໄດ້ ໃຜຊ່ວຍໄດ້ແດ່?

ເປີດເພງ-ຮ້ອງເພງສຽງດັງເນືອງນັນລົບກວນໂສດປະສາດ ນອນບໍ່ໄດ້ ໃຜຊ່ວຍໄດ້ແດ່?

ພາກັນຮູ້ແລ້ວບໍ່? 10 ອັນດັບສັດທີ່ມີອາຍຸສັ້ນທີ່ສຸດໃນໂລກມີສັດໃດແດ່?

ພາກັນຮູ້ແລ້ວບໍ່? 10 ອັນດັບສັດທີ່ມີອາຍຸສັ້ນທີ່ສຸດໃນໂລກມີສັດໃດແດ່?

ເຮັດແນວໃດຈຶ່ງປະສົບຄວາມສຳເລັດ? ນີ້ແມ່ນ 5 ເຄັດລັບທີ່ຄວນຮຽນຮູ້ຈາກ Taylor Swift ຖ້າຢາກເກັ່ງການຕະຫຼາດ

ເຮັດແນວໃດຈຶ່ງປະສົບຄວາມສຳເລັດ? ນີ້ແມ່ນ 5 ເຄັດລັບທີ່ຄວນຮຽນຮູ້ຈາກ Taylor Swift ຖ້າຢາກເກັ່ງການຕະຫຼາດ

"ຢາສູບໄຟຟ້າ" ບໍ່ເປັນອັນຕະລາຍ ຫຼື ນັ້ນເປັນພຽງເລ່ກົນຮູບແບບໃໝ່ຂອງບໍລິສັດຢາສູບ?

"ຢາສູບໄຟຟ້າ" ບໍ່ເປັນອັນຕະລາຍ ຫຼື ນັ້ນເປັນພຽງເລ່ກົນຮູບແບບໃໝ່ຂອງບໍລິສັດຢາສູບ?

ຍຸງລາຍຫຼົບໄປ! ປະຕິບັດຫຼັກການ "5ປ" ສະກັດພະຍາດໄຂ້ຍຸງລາຍຕັ້ງແຕ່ຫົວທີ

ຍຸງລາຍຫຼົບໄປ! ປະຕິບັດຫຼັກການ "5ປ" ສະກັດພະຍາດໄຂ້ຍຸງລາຍຕັ້ງແຕ່ຫົວທີ

10 ສຳນວນອັງກິດທີ່ເຈົ້າຄວນໃຊ້ ເພື່ອເພີ່ມສະເໜ່ໃຫ້ຕົວເອງ

10 ສຳນວນອັງກິດທີ່ເຈົ້າຄວນໃຊ້ ເພື່ອເພີ່ມສະເໜ່ໃຫ້ຕົວເອງ

ຢຸດແຊພາບຜູ້ເສຍຊີວິດ ເພາະເປັນການກະທຳທີ່ບໍ່ໃຫ້ກຽດ ແລະ ຜິດກົດໝາຍ ໃຫ້ຄິດເຖິງ "ໃຈເຂົາໃຈເຮົາ"

ຢຸດແຊພາບຜູ້ເສຍຊີວິດ ເພາະເປັນການກະທຳທີ່ບໍ່ໃຫ້ກຽດ ແລະ ຜິດກົດໝາຍ ໃຫ້ຄິດເຖິງ "ໃຈເຂົາໃຈເຮົາ"

ໃສ່ "ຜ້າອັດປາກ-ດັງ" ອອກກຳລັງກາຍ ສ່ຽງອັອກຊີເຈນບໍ່ພຽງພໍ ປອດ-ຫົວໃຈເຮັດວຽກໜັກ

ໃສ່ "ຜ້າອັດປາກ-ດັງ" ອອກກຳລັງກາຍ ສ່ຽງອັອກຊີເຈນບໍ່ພຽງພໍ ປອດ-ຫົວໃຈເຮັດວຽກໜັກ

ຄົນລ້ຽງແມວຄວນລະວັງ! ງານວິໄຈເຜີຍໂຄວິດ-19 ສາມາດແພ່ໃນກຸ່ມແມວໄດ້ໄວ ແຕ່ບໍ່ສະແດງອາການ

ຄົນລ້ຽງແມວຄວນລະວັງ! ງານວິໄຈເຜີຍໂຄວິດ-19 ສາມາດແພ່ໃນກຸ່ມແມວໄດ້ໄວ ແຕ່ບໍ່ສະແດງອາການ

ສົ່ງອີເມວຫາໝູ່

ສົ່ງໃຫ້ໝູ່ຫຼາຍຄົນ “,” (ສົ່ງພ້ອມກັນຫຼາຍສຸດ 50 ອີເມວ)

ສົ່ງອີເມວ