ວັນອັງຄານ ທີ 15 ມິຖຸນາ 2021

ກົດ 3 ຂໍ້ ປ້ອງກັນການ "ແຊ" ຂໍ້ມູນທີ່ບໍ່ເປັນຄວາມຈິງໃນໂລກອອນລາຍ

ກົດ 3 ຂໍ້ ປ້ອງກັນການ "ແຊ" ຂໍ້ມູນທີ່ບໍ່ເປັນຄວາມຈິງໃນໂລກອອນລາຍ

ການ​ແຊ​​ຂໍ້​ມູນ​ປອມ​, ເລື່ອງ​ໃສ່​ຮ້າຍປ້າຍ​ສີ​ ຫຼື ​ຂໍ້ຄວາມ​ສ້າງ​ແຮງ​ບັນ​ດານ​ໃຈ​ທີ່​ອ້າງ​ອີງ​ບຸກ​ຄົນ​ມາ​ຜິດ​ໆ​ ອາດ​ເຮັດໃຫ້​ເກີດ​ຄວາມ​ເສຍ​ຫາຍ​ກັບ​ສັງຄົມ​ແວດ​ລ້ອມ​ຫຼາຍກວ່າ​ທີ່​ຄິດ​ ແລະ ​ຜູ້​ຊ່ຽວ​ຊານ​ດ້ານ​ສື່​ຢ້ຳ​ວ່າ ​ການ​ປ້ອງ​ກັນ​ທີ່​ດີ​ສຸດ​ຕ້ອງ​ເລີ່ມ​ຈາກ​ 'ຜູ້​ໃຊ້​ສື່​'.

ເວັບ​ໄຊ​ ​ເອັນ​ບີ​ຊີ​ ນິວ​ ​ລາຍ​ງານ​ອ້າງ​ອີງ​ຄຳ​ໃຫ້​ສຳພາດ​ຂອງ​ຮອງ​ສາດສະດາ​ຈານ​ ເຈ​ນີ​ ລີ​ ຜູ້​ຊ່ຽວ​ຊານ​ດ້ານ​ສື່​ສານ​ມວນ​ຊົນ​ໃນ​ສ​ະຫະລັດ​​ ເຊິ່ງລະ​ບຸ​ວ່າ​ ຂໍ້​ມູນ​ທີ່​ເຜີຍແຜ່​ໃນ​ສື່​ສັງຄົມ​ອອນ​ລາຍ​ຕ່າງ​ໆ​ ສ່ວນ​ໃຫຍ່​ບໍ່​ໄດ້​ມາ​ຈາກ​ແຫຼ່ງ​ອ້າງ​ອີງ​ທີ່​ເຊື່ອ​ຖື​ໄດ້​ ແຕ່​ມັກ​ຈະ​ມາ​ຈາກໝູ່​ເພື່ອນ,​​ ຄົນ​ຮູ້​ຈັກ​ ຫຼື ​ບຸກ​ຄົນ​ມີ​ຊື່​ສຽງ​ທີ່​ອາດຈະ​ບໍ່​ໄດ້​ມີ​ຄວາມ​ຮູ້​ເທົ່າ​ທັນ​ສື່.​ ແຕ່ກົ​ດ​ພຽງ​ບໍ່​ຈັກ​ຂໍ້​ຈະ​ຊ່ວຍ​ໃຫ້​ຜູ້​ໃຊ້​ສື່​ອອນ​ລາຍລອດ​ພົ້ນ​ຈາກ​ການ​ແຊ​​ຂໍ້​ມູນ​ປອມ​ ຫຼື ​ຂໍ້​ມູນ​ໃສ່​ຮ້າຍປ້າຍ​ສີ​ຜູ້​ອື່ນ​ໄດ້.​

ກົດ​ຂໍ້​ທີ 1: 'ບໍ່​ມີ​ລິ້ງ​​' ຢ່າກົດແຊ​

ກວ່າ​ເຄິ່ງໜຶ່ງ​ຂອງ​ຂໍ້​ມູນ​ທີ່​ບໍ່​ມີ​ລິ້ງ​ກັບ​ໄປຍັງ​ຕົ້ນ​ຕໍ​ ມັກ​ຈະ​ເປັນ​ 'ຂ່າວ​ປອມ​' ແຕ່​ຂໍ້​ມູນ​ທີ່​ມີ​ລິ້ງ​ແນບ​ມາ​ດ້ວຍ​ ກໍ​ບໍ່ແມ່ນ​ວ່າ​ຈະເປັນຄວາມ​ຈິງ​ຮ້ອຍ​ເປີ​ເຊັນ​​ ແຕ່​ຕ້ອງ​ກັບ​ໄປ​ເບິ່ງຍັງ​ລິ້ງ​​ຂ່າວ​ຕົ້ນ​ຕໍ​ວ່າ ​ມີ​ຄວາມ​ໜ້າ​ເຊື່ອ​ຖື ຫຼື ​ບໍ່?​ ເພາະ​ປັດຈຸບັນ​ນີ້​ມີ​ເວັບ​ໄຊ​ລຽນ​ແບບ​ສຳ​ນັກ​ຂ່າວ​ ຫຼື ມີ​ການ​ແອບ​ອ້າງ​ໂຕ​ເປັນ​ບຸກ​ຄົນ​ອື່ນ​ໆ​ ຢູ່​ເຕັມ​ໄປໝົດ. ສະນັ້ນ ຖ້າ​ບໍ່​ມີ​ຂໍ້​ມູນ​ຈາກ​ແຫຼ່ງ​ອື່ນ​ ກໍ​ໃຫ້​ສັນ​ນິດ​ຖານ​ວ່າ​ເປັນ​ຂໍ້​ມູນ​ໜ້າສົ​ງ​ໄສ​ທີ່​ຍັງ​ບໍ່​ຄວນ​ແຊ​​ຕໍ່.​

ກົດ​ຂໍ້​ທີ 2: ສິ່ງ​ທີ່​ເຮົາ​ມັກ​ ອາດ​ບໍ່​ແມ່ນ​ສິ່ງ​ທີ່​ 'ຄວນ​ເຊື່ອ​'

ໄມ​ເຄີນ​ ເຈ​ ໂຊ​ໂຄລໍ​​ ອາຈານ​ດ້ານ​ວາລະ​ສານ​ສາດ​ຂອງ​ມະຫາ​ວິທະຍາ​ໄລ​ເມລ ໃນ​ສ​ະຫະລັດ​ ເຜີຍແຜ່​ບົດ​ຄວາມ​ໃນ​ນິວ​ຢອກ​ທາມ​ ເມື່ອ​ອາທິດ​ທີ່​ຜ່ານມາ​ ໂດຍ​ຊີ້​ໃຫ້​ເຫັນ​ວ່າ​ 'ຄົນ​ສະຫຼາດ​ ກໍ​ພາດ​ໄດ້​' ໂດຍ​ສະເພາະ​ການ​ແຊ​​ສິ່ງ​ທີ່ໂຕ​ເອງ​ 'ຖືກ​ໃຈ​' ໃນ​ສື່​ອອນລາຍ​. ແຕ່​ເມື່ອ​ແຊ​​ຂ່າວ ຫຼື ​ຂໍ້​ມູນ​ໄປ​ແລ້ວ​ ຊໍ້າພັດ​ສົ່ງ​ຜົນ​ກະທົບ​ຕໍ່​ຊື່​ສຽງ ​ແລະ ​ຄວາມ​ໜ້າ​ເຊື່ອ​ຖື​ ເພາະ​ສິ່ງ​ທີ່​ແຊ​​ເປັນ​ຂ່າວ​ປອມ ຫຼື ​ຂໍ້​ມູນ​ລວງ​ໂລກ.​

ຄວາມ​ຜິດ​ພາດ​ເຫຼົ່າ​ນີ້​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ໄດ້​ງ່າຍໆ​ ເພາະ​ຜູ້​ໃຊ້​ສື່​ຈຳນວນ​ຫຼາຍ​ມັກ​ຈະ​ລືມ​ໄປ​ວ່າ ​ລະບົບ​ຈັດການ​ສື່​ສັງຄົມ​ອອນ​ລາຍ​ຈະ​ປະ​ມວນ​ຈາກ​ພຶດຕິກຳ​ການ​ໃຊ້​ງານ​ຂອງ​ເຮົາ​ເອງ.​ ສິ່ງ​ທີ່​ເຮົາ​ມັກ ຫຼື ​ມັກ​ຈະ​ມີ​ປະຕິ​ສຳພັນ​ນຳ ​ຈະ​ປະກົດ​ໃຫ້​ເຫັນ​ເປັນ​ອັນ​ດັບ​ທຳອິດ​. ເຊັ່ນ​ດຽວ​ກັບ​ຄົນ​ໃນ​ແວດ​ວົງ​ທີ່​ເຮົາ​ຕັ້ງ​ຄ່າ​ໃຫ້ເປັນ​ອັນ​ດັບ​ທຳອິດ​ ກໍ​ມັກ​ຈະ​ບຸກ​ຄົນ​ທີ່​ຄິດ​ເຫັນ​ ຫຼື ​ສົນ​ໃຈ​ໃນ​ເລື່ອງ​ດຽວ​ກັນ​ກັບ​ເຮົາ.​

ກົດ​ຂໍ້​ທີ​ 3: ຄິດ​ກ່ອນ​ແຊ​​ ປອດ​ໄພກວ່າ​

ໂຊ​ໂຄລ​ໍ ​ແນະ​ນຳ​ຜູ້​ໃຊ້​ສື່​ອອນ​ລາຍ​ວ່າ​ "ກ່ອນ​ຈະ​ແຊ​​ ຄວນ​ຢຸດ​ຄິດຈັກໜ້ອຍ​" ແລ້ວ​ຖາມໂຕ​ເອງ​ອີກ​ຄັ້ງ​ວ່າ​ "ແຊ​​ຂໍ້​ມູນ​ນີ້​ແລ້ວ​ໄດ້​ຫຍັງ​ ແລະ​ຖ້າ​ບໍ່​ແຊ​ແລ້ວ​ຈະ​ເປັນແນວ​ໃດ?​". ຖ້າ​ຂໍ້​ມູນ​ທີ່​ຢາກ​ແຊ​​ບໍ່​ມີ​ທີ່​ມາ​ທີ່​ໜ້າ​ເຊື່ອ​ຖື​ ກໍ​ບໍ່​ຄວນ​ແຊ​​ ໂດຍ​ສະເພາະ​ຂໍ້​ມູນ​ທີ່​ຖືກ​ໃຈ​ແຕ່​ກວດ​ສອບ​ບໍ່​ໄດ້​ ຫຼື ​ຂໍ້​ມູນ​ທີ່​ເພື່ອນ​ໃນ​ສື່​ອອນ​ລາຍ​ແຊ​​ກັນ​ເປັນ​ຈຳນວນ​ຫຼາຍ.​

ການ​ແຊ​​ໂດຍ​ອາໄສ​ປະຕິ​ກິ​ຣິຍາ​ອັດ​ຕະໂນ​ມັດ​ອາດ​ເຮັດໃຫ້​ເກີດ​ຜົນ​ເສຍ​ຕາມ​ມາ​ໄດ້​ ເພາະ​ຖ້າ​ສິ່ງ​ທີ່​ແຊ​​ເປັນ​ຂໍ້​ມູນ​ປອມ​ ຫຼື ​ຂໍ້​ມູນ​ທີ່​ເປັນ​ການ​ໃສ່​ຮ້າຍປ້າຍ​ສີ​ ອາດ​ເຮັດໃຫ້​ຜູ້​ຖືກ​ພາດ​ພິງ​ເສຍ​ຫາຍ​ ແລະ ​ຜູ້​ແຊ​​ຂໍ້​ມູນ​ອາດ​ມີ​ຄວາມ​ຜິດ.​

ສິ່ງ​ທີ່​ຕ້ອງ​ເຮັດ​ເມື່ອ​ຈຳແນກ​ໄດ້​ວ່າ ​ສິ່ງ​ທີ່​ເຜີຍແຜ່​ໃນ​ສື່​ອອນ​ລາຍ​ບໍ່​ແມ່ນ​ເລື່ອງ​ຈິງ​ ກໍ​ຄື​ການ​ບອກ​ກ່າວ ຫຼື ​ເຕືອນ​ຄົນ​ໃນ​ເຄືອ​ຂ່າຍ​ທີ່​ເຮົາ​ມີ​ປະຕິ​ສຳພັນ​ນຳ ​ໃຫ້​ໄດ້ຮັບ​ຮູ້​ຂໍ້​ເທັດ​ຈິງ​. ເຖິງແມ່ນວ່າ ​ບາງ​ຄົນ​ຈະຍັງ​ເລືອກ​ເຊື່ອ​ສິ່ງ​ທີ່​ເຂົາຢາກ​ຈະ​ເຊື່ອ​ ແຕ່​ຢ່າງ​ໜ້ອຍ​ກໍ​ຈະ​ມີ​ການ​ບັນ​ທຶກ​ໄວ້​ວ່າ ​ຂໍ້​ມູນ​ເລື່ອງ​ໃດແດ່​ທີ່​ບໍ່​ແມ່ນ​ເລື່ອງ​ແທ້​ ເພື່ອຫຼຸ​ດ​ໂອ​ກາດ​ທີ່​ຈະ​ມີ​ຜູ້​ແຊ​ຂໍ້​ມູນ​ດັ່ງ​ກ່າວ​ຕໍ່​ໃນ​ອະນາຄົດ​.

Advertisement Replay Ad

ຂໍຂອບໃຈ

ຂໍ້ມູນ : Voice TV

Httpool ສະເຫຼີມສະຫຼອງຄວາມສຳເລັດສຳລັບການດຳເນີນທຸລະກິດໃນລາວຄົບຮອບ 1 ປີ!

Httpool ສະເຫຼີມສະຫຼອງຄວາມສຳເລັດສຳລັບການດຳເນີນທຸລະກິດໃນລາວຄົບຮອບ 1 ປີ!

Facebook ຮ່ວມສະຫຼອງປີໃໝ່ລາວດ້ວຍຟີເຈີໃໝ່ ເພື່ອຊ່ວຍໃຫ້ຄົນລາວເຊື່ອມຕໍ່ກັນໃນເວລາທີ່ຢູ່ຫ່າງໄກກັນ

Facebook ຮ່ວມສະຫຼອງປີໃໝ່ລາວດ້ວຍຟີເຈີໃໝ່ ເພື່ອຊ່ວຍໃຫ້ຄົນລາວເຊື່ອມຕໍ່ກັນໃນເວລາທີ່ຢູ່ຫ່າງໄກກັນ

ເປີດໂຕ OPPO A94 ອັດແໜ້ນດ້ວຍປະສິດທິພາບ ທັງການຖ່າຍພາບ & ຄວາມໄວ ໃນລາຄາທີ່ຄຸ້ມຄ່າ

ເປີດໂຕ OPPO A94 ອັດແໜ້ນດ້ວຍປະສິດທິພາບ ທັງການຖ່າຍພາບ & ຄວາມໄວ ໃນລາຄາທີ່ຄຸ້ມຄ່າ

ເລີໂນໂວ ເປີດໂຕ ThinkBook ລຸ້ນໃໝ່ຫຼ້າສຸດ ຮັບເທຣນ “ເຮັດວຽກໄດ້ຈາກທຸກບ່ອນ” (work-from-anywhere)

ເລີໂນໂວ ເປີດໂຕ ThinkBook ລຸ້ນໃໝ່ຫຼ້າສຸດ ຮັບເທຣນ “ເຮັດວຽກໄດ້ຈາກທຸກບ່ອນ” (work-from-anywhere)

ຈະເກີດຫຍັງຂຶ້ນຖ້າອິນເຕີເນັດໃຊ້ບໍ່ໄດ້ຈັກ 1 ມື້?

ຈະເກີດຫຍັງຂຶ້ນຖ້າອິນເຕີເນັດໃຊ້ບໍ່ໄດ້ຈັກ 1 ມື້?

ຊາວອາຊີຕາເວັນອາຄະເນ 18% ພາກັນແຊຂ່າວລົງໂຊຊຽວໂດຍບໍ່ໄດ້ກວດສອບກ່ອນວ່າເປັນເລື່ອງແທ້ ຫຼື ປອມ

ຊາວອາຊີຕາເວັນອາຄະເນ 18% ພາກັນແຊຂ່າວລົງໂຊຊຽວໂດຍບໍ່ໄດ້ກວດສອບກ່ອນວ່າເປັນເລື່ອງແທ້ ຫຼື ປອມ

ການຮັກສາຄວາມປອດໄພໃນໂລກອອນລາຍໃຫ້ແກ່ໄວໜຸ່ມໃນໄລຍະໂລກລະບາດ: ຜູ້ປົກຄອງສາມາດເຮັດໄດ້ແນວໃດ?

ການຮັກສາຄວາມປອດໄພໃນໂລກອອນລາຍໃຫ້ແກ່ໄວໜຸ່ມໃນໄລຍະໂລກລະບາດ: ຜູ້ປົກຄອງສາມາດເຮັດໄດ້ແນວໃດ?

ຊ້າໝົດອົດເດີ! HUAWEI Nova 7i ຫຼຸດລາຄາພິເສດຕ້ອນຮັບເທດສະການຄຣິສມາສ ແລະ ປີໃໝ່ສາກົນ

ຊ້າໝົດອົດເດີ! HUAWEI Nova 7i ຫຼຸດລາຄາພິເສດຕ້ອນຮັບເທດສະການຄຣິສມາສ ແລະ ປີໃໝ່ສາກົນ

ໂລກໃໝ່ຂອງການຮຽນຮູ້! katalyst-learning.com ໃຫ້ຄົນລາວຝຶກອົບຮົມກ່ຽວກັບ e-commerce ແບບຟຣີໆ

ໂລກໃໝ່ຂອງການຮຽນຮູ້! katalyst-learning.com ໃຫ້ຄົນລາວຝຶກອົບຮົມກ່ຽວກັບ e-commerce ແບບຟຣີໆ

10 ອັນດັບ PASSWORD ຍອດນິຍົມ (ທີ່ບໍ່ຄວນຕັ້ງຢ່າງຍິ່ງ)

10 ອັນດັບ PASSWORD ຍອດນິຍົມ (ທີ່ບໍ່ຄວນຕັ້ງຢ່າງຍິ່ງ)

ຮູ້ຈັກກັບອຸປະກອນສຽງ & ສວມໃສ່ອັດສະລິຍະຈາກ HUAWEI ທີ່ຈະຊ່ວຍໃຫ້ຊີວິດປະຈຳວັນຂອງທ່ານງ່າຍຂຶ້ນ

ຮູ້ຈັກກັບອຸປະກອນສຽງ & ສວມໃສ່ອັດສະລິຍະຈາກ HUAWEI ທີ່ຈະຊ່ວຍໃຫ້ຊີວິດປະຈຳວັນຂອງທ່ານງ່າຍຂຶ້ນ

ຄວາມໂສດເປັນບັນຫາສຳລັບເຈົ້າ ຫຼື ບໍ່? ຈະດີບໍ່ຖ້າເຮົາມີລະບົບທີ່ສາມາດຊ່ວຍຈັບຄູ່ໃຫ້ກັບຄົນໂສດ?

ຄວາມໂສດເປັນບັນຫາສຳລັບເຈົ້າ ຫຼື ບໍ່? ຈະດີບໍ່ຖ້າເຮົາມີລະບົບທີ່ສາມາດຊ່ວຍຈັບຄູ່ໃຫ້ກັບຄົນໂສດ?

ຫຼຽນມີສອງດ້ານສັນໃດ ສື່ສັງຄົມອອນລາຍກໍມີ "ດ້ານດີ - ດ້ານລົບ" ສັນນັ້ນ

ຫຼຽນມີສອງດ້ານສັນໃດ ສື່ສັງຄົມອອນລາຍກໍມີ "ດ້ານດີ - ດ້ານລົບ" ສັນນັ້ນ

ເປີດໃຫ້ສັ່ງຈອງແລ້ວມື້ນີ້! Huawei Y7a ລາຄາສຸດຄຸ້ມ ພ້ອມຈຸດເດັ່ນທີ່ທ່ານບໍ່ຄວນພາດເປັນເຈົ້າຂອງ

ເປີດໃຫ້ສັ່ງຈອງແລ້ວມື້ນີ້! Huawei Y7a ລາຄາສຸດຄຸ້ມ ພ້ອມຈຸດເດັ່ນທີ່ທ່ານບໍ່ຄວນພາດເປັນເຈົ້າຂອງ

ປັກ 3 ຂາ ທີ່ມາຂອງຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ ຈິງແທ້ປະການໃດ?

ປັກ 3 ຂາ ທີ່ມາຂອງຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ ຈິງແທ້ປະການໃດ?

7 ເຫດຜົນທີ່ທ່ານບໍ່ຄວນພາດຈະເປັນເຈົ້າຂອງ Huawei Nova 7 ສະມາດໂຟນ 5G

7 ເຫດຜົນທີ່ທ່ານບໍ່ຄວນພາດຈະເປັນເຈົ້າຂອງ Huawei Nova 7 ສະມາດໂຟນ 5G

ຮູ້ຈັກກັບ VPN ເຄື່ອງມືທີ່ຈະຊ່ວຍໃຫ້ສາຍມຸດທ່ອງອິນເຕີເນັດປອດໄພຂຶ້ນອີກເທົ່າຕົວ

ຮູ້ຈັກກັບ VPN ເຄື່ອງມືທີ່ຈະຊ່ວຍໃຫ້ສາຍມຸດທ່ອງອິນເຕີເນັດປອດໄພຂຶ້ນອີກເທົ່າຕົວ

ກ້ອງໂປຣຍັງຈຳເປັນບໍ່? ໃນເມື່ອກ້ອງມືຖືກໍ່ສາມາດຊູມຈົນເຫັນຮູຂຸມຂົນ

ກ້ອງໂປຣຍັງຈຳເປັນບໍ່? ໃນເມື່ອກ້ອງມືຖືກໍ່ສາມາດຊູມຈົນເຫັນຮູຂຸມຂົນ

Digital Marketing ແມ່ນຫຍັງ? ນີ້ແມ່ນສິ່ງທີ່ເຈົ້າຕ້ອງຮູ້ຖ້າຢາກເປັນນັກການຕະຫຼາດໃນຍຸກນີ້

Digital Marketing ແມ່ນຫຍັງ? ນີ້ແມ່ນສິ່ງທີ່ເຈົ້າຕ້ອງຮູ້ຖ້າຢາກເປັນນັກການຕະຫຼາດໃນຍຸກນີ້

ວາງຈຳໜ່າຍແລ້ວ! Huawei Watch GT2 Pro ມາພ້ອມ 12 ຟັງຊັນໂດດເດັ່ນ ດ້ວຍລະບົບການໃຊ້ງານອັດສະລິຍະ

ວາງຈຳໜ່າຍແລ້ວ! Huawei Watch GT2 Pro ມາພ້ອມ 12 ຟັງຊັນໂດດເດັ່ນ ດ້ວຍລະບົບການໃຊ້ງານອັດສະລິຍະ

ສົ່ງອີເມວຫາໝູ່

ສົ່ງໃຫ້ໝູ່ຫຼາຍຄົນ “,” (ສົ່ງພ້ອມກັນຫຼາຍສຸດ 50 ອີເມວ)

ສົ່ງອີເມວ